వరాహపురాణమ్

తస్య వ్రతాన్తే భగవాన్ నారసింహస్తుతోష హ । చక్రం ప్రాదాచ్చ శత్రూణాం విధ్వంసనకరం పరమ్ ।। ౪౨.

ఆ వ్రతం ముగిసినప్పుడు, భగవాన్ నరసింహుడు సంతోషించి, శత్రువులను నాశనం చేసే మహా చక్రాన్ని ఆ రాజుకు ఇచ్చాడు.

తేనాస్త్రేణ స్వకం రాజ్యం జితవాన్ స నృపోత్తమః । రాజ్యే స్థిత్వాఽశ్వమేధానాం సహస్త్రమకరోద్ విభుః । అన్తే చ విష్ణులోకాఖ్యం పదమాప చ సత్తమ ।। ౪౨.

ఆ ఆయుధంతో ఆ మహారాజు తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు. రాజ్యంలో ఉండి, వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు చేశాడు. చివరికి విష్ణు లోకాన్ని పొందాడు.

ఏషా ధన్యా పాపహరా ద్వాదశీ భవతో మునే । కథితా యా ప్రయత్నేన శ్రుత్వా కురు యథేప్సితమ్ ।। ౪౨.

ఈ ద్వాదశి వ్రతం ఎంతో పవిత్రమైనది, పాపాలను తొలగించేది. మునివరా, నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను. నీవు శ్రద్ధగా విని, నీకు నచ్చినట్లు చేయు.

దుర్వాసా ఉవాచ । ఏవమేవ మునే మాసి చైత్రే సంకల్ప్య ద్వాదశీమ్ । ఉపోష్యారాధయేత్ పశ్చాత్ దేవదేవం జనార్దనమ్ ।। ౪౩.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'మహర్షీ, ఇదే విధంగా చైత్రమాసంలో ద్వాదశిని సంకల్పించి, ఉపవాసంగా ఉండి, ఆ తరువాత దేవదేవుడైన జనార్దనుని పూజించాలి.'

వామనాయేతి పాదౌ తు విష్ణవే కటిమర్చయేత్ । వాసుదేవేతి జఠరమురః సంపూర్ణకాయ చ ।। ౪౩.

వామనుడని పాదాలను, విష్ణువని నడుమును, వాసుదేవుడని పొట్టను, ఛాతీని, మొత్తం శరీరాన్ని పూజించాలి.

కణ్ఠం విశ్వకృతే పూజ్య శిరో వై వ్యోమరూపిణే । బాహూ విశ్వజితే పూజ్య స్వనామ్నా శంఖచక్రకౌ ।। ౪౩.

కంఠాన్ని విశ్వకర్త అని, తలని ఆకాశరూపుడని, చేతులను విశ్వజిత్ అని, శంఖాన్ని, చక్రాన్ని వాటి పేర్లతో పూజించాలి.

అనేన విధినాభ్యర్చ్య దేవదేవం సనాతనమ్ । ప్రాగ్వదేవోత్తరం కుమ్భం సయుగ్మం పురతో న్యసేత్ ।। ౪౩.

ఈ విధంగా శాశ్వతుడైన దేవదేవుని పూజించి, తూర్పు, ఉత్తర దిక్కుల్లో రెండు కుంభాలను ముందుగా ఉంచాలి.

ప్రాగుక్తపాత్రే సంస్థాప్య వామనం కాఞ్చనం బుధః । యథాశక్త్యా కృతం హ్రస్వం సితయజ్ఞోపవీతినమ్ ।। ౪౩.

ముందుగా చెప్పిన పాత్రలో, తన శక్తికి తగినట్లు చిన్నదైన, తెల్ల యజ్ఞోపవీతంతో అలంకరించిన బంగారు వామనుడి విగ్రహాన్ని పెట్టాలి.

కుణ్డికాం స్థాపయేత్ పార్శ్వే ఛత్రికాం పాదుకే తథా । అక్షమాలాం చ సంస్థాప్య వృసికాం చ విశేషతః ।। ౪౩.

పక్కన కుండిని, గొడుగు, పాదుకలు, అక్షమాల, ముఖ్యంగా దండాన్ని ఉంచాలి.

ఏతైరుపస్కరైర్యుక్తం ప్రభాతే స ద్విజాతయే । దాపయేత్ ప్రీయతాం విష్ణుర్హ్రస్వరూపీత్యుదీరయేత్ ।। ౪౩.

ఈ ఉపకరణాలతో ఉదయాన్నే ఒక ద్విజునికి ఇచ్చి, 'విష్ణువు వామన రూపంలో సంతోషించాలి' అని చెప్పాలి.

మాసనామ్నా తు సంయుక్తం ప్రాదుర్భావవిధానకమ్ । ప్రీయతామితి సర్వత్ర విధిరేష ప్రకీర్తితః ।। ౪౩.

మాసం పేరుతో, ఆ అవతార విధానాన్ని కలిపి, 'సంతోషించాలి' అని అన్నిచోట్లా ఈ విధానమే నిబంధనగా చెప్పబడింది.

శ్రూయతే చ పురా రాజా హర్యశ్వః పృథివీపతిః । అపుత్రః స తపస్తేపే పుత్రమిచ్ఛంస్తపోధనమ్ ।। ౪౩.

పూర్వకాలంలో హర్యశ్వుడు అనే భూమిపతి రాజు ఉండేవాడు. అతనికి సంతానం లేకపోవడంతో, కుమారుని కోరికతో కఠిన తపస్సు చేశాడు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.

తస్యైవ కుర్వతో వ్యుష్టిం పుత్రార్థే మునిసత్తమ । ఆజగామ హరిః పూర్వం ద్విజరూపం సమాశ్రితః ।। ౪౩.

అతడు కుమారుని కోసం జాగరణ చేస్తుండగా, హరి ద్విజుని రూపంలో ముందుగా వచ్చాడు.

ఉవాచ తపసా రాజన్ కిం తే వ్యవసితం ప్రభో । పుత్రార్థమితి ప్రోవాచ తం విప్రః ప్రత్యువాచ హ ।। ౪౩.

ఆ రాజును చూసి, "ఓ రాజా! నీవు ఈ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు? నీ సంకల్పం ఏమిటి?" అని అడిగాడు. దానికి ఆ మహర్షి, "నాకు కుమారుడు కావాలని చేస్తున్నాను," అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

ఇదమేవ విధానం తు కురు రాజన్నువాచ హ । ఏవముక్త్వా తు రాజానం క్షణాదన్తర్హితః ప్రభుః ।। ౪౩.

"ఇదే విధానం, రాజా. నీవు ఇదే విధంగా చేయు," అని చెప్పి, ఆ ప్రభువు ఒక్క క్షణంలో అక్కడ నుండి అంతర్ధానం అయ్యాడు.

రాజాఽపి తం చకారాశు మన్త్రవన్తం ద్విజాతయే । దరిద్రాయ తథా ప్రాదాత్ జ్యోతిర్గార్గాయ ధీమతే ।। ౪౩.

రాజు వెంటనే ఆ మంత్రాలతో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి, బ్రాహ్మణులకు, బీదవారికి, జ్ఞానవంతుడైన జ్యోతిర్గార్గుడికి దానం చేశాడు.

యథాదితేరపుత్రాయాః స్వయం పుత్రత్వమాగతః । భగవంస్తేన సత్యేన మమాప్యస్తు సుతో వరః ।। ౪౩.

ఇతరుల కుమారుడు ఎలా స్వయంగా కుమారుడయ్యాడో, ఆ సత్యంతో ప్రభూ, నాకు కూడా మంచి కుమారుడు కలగాలని కోరుతున్నాను.

అనేన విధినా దత్తే తస్య పుత్రోఽభవన్మునే । కువలాశ్వ ఇతి ఖ్యాతశ్చక్రవర్తీ మహాబలః ।। ౪౩.

ఈ విధంగా ఆ విధానాన్ని పాటించి దానం చేసిన తరువాత, అతనికి కుమారుడు జన్మించాడు. అతను కువలాశ్వుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన మహాబలశాలి చక్రవర్తి అయ్యాడు.

అపుత్రో లభతే పుత్రమధనో లభతే ధనమ్ । భ్రష్టరాజ్యో లభేద్ రాజ్యం మృతో విష్ణుపురం వ్రజేత్ ।। ౪౩.

కుమారుడు లేనివాడు కుమారుడిని పొందుతాడు, బీదవాడు ధనం సంపాదిస్తాడు, రాజ్యం కోల్పోయినవాడు తిరిగి రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, మరణించినవారు విష్ణు లోకానికి చేరుతారు.

కీర్త్తిత్వా సుచిరం తత్ర ఇహ మర్త్యముపాగతః । చక్రవర్తీ భవేద్ ధీమాన్ యయాతిరివ నాహుషః ।। ౪౩.

అక్కడ చాలా కాలం మహిమలు విన్నవాడు, ఈ మానవ లోకానికి వచ్చి, నాహుషుని కుమారుడు యయాతిలా జ్ఞానవంతుడైన చక్రవర్తి అయ్యాడు.

దుర్వాస ఉవాచ । వైశాఖేఽప్యేవమేవం తు సంకల్ప్య విధినా నరః । తద్వత్ స్నానాదికం కృత్వా తతో దేవాలయం వ్రజేత్ ।। ౪౪.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: వైశాఖ మాసంలో కూడా ఇదే విధంగా సంకల్పం చేసి, స్నానం మొదలైన కర్మలు చేసి, ఆ తరువాత దేవాలయానికి వెళ్ళాలి.

తత్రారాధ్య హరిం భక్త్యా ఏభిర్మన్త్రైర్విచక్షణః । జామదగ్న్యాయ పాదౌ తు ఉదరం సర్వధారిణే । మధుసూదనాయేతి కటిమురః శ్రీవత్సధారిణే ।। ౪౪.

అక్కడ భక్తితో హరిని పూజించి, ఈ మంత్రాలను జ్ఞానవంతుడు పఠించాలి: 'జమదగ్నికి పాదాలు, సమస్తాన్ని మోయువాడైనవారికి ఉదరం, మధుసూదనుడికి నడుము, వక్షస్సు, శ్రీవత్సాన్ని ధరించువాడికి.'

క్షత్రాన్తకాయ చ భుజౌ మణికణ్ఠాయ కణ్ఠకమ్ । స్వనామ్నా శఙ్ఖచక్రౌ తు శిరో బ్రహ్మాణ్డధారిణే ।। ౪౪.

'క్షత్రియులను సంహరించువాడికి భుజాలు, మణికంఠుడికి మెడ, స్వయంగా తన పేరుతో శంఖచక్రాలు, బ్రహ్మాండాన్ని మోయువాడైనవారికి తలను.'

ఏవమభ్యర్చ్య మేధావీ ప్రాగ్వత్ తస్యాగ్రతో ఘటమ్ । విన్యస్య స్థగితం తద్వద్ వస్త్రయుగ్మేన వేష్టితమ్ ।। ౪౪.

ఈ విధంగా పూజ చేసి, మునుపటిలానే తన ముందుగా ఒక గడను పెట్టి, దాన్ని బట్టలతో కప్పి, చక్కగా చుట్టాలి.

వైణవేన తు పాత్రేణ తస్మిన్ సంస్థాపయేద్ధరిమ్ । జామదగ్న్యేతి విఖ్యాతం నామ్నా క్లేశవినాశనమ్ ।। ౪౪.

వెదురు పాత్రలో హరిని అక్కడ ప్రతిష్టించి, జమదగ్ని అనే పేరుతో, కష్టాలను తొలగించువాడిగా పూజించాలి.

దక్షిణే పరశుం హస్తే తస్య దేవస్య కారయేత్ । సర్వగన్ధైశ్చ సంపూజ్య పుష్పైర్నానావిధైః శుభైః ।। ౪౪.

ఆ దేవుని కుడి చేతిలో పరశువు ఉండేలా చేసి, అన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలతో, రకరకాల శుభ్రమైన పుష్పాలతో పూజించాలి.

తతస్తస్యాగ్రతః కుర్యాజ్జాగరం భక్తిమాన్నరః । ప్రభాతే విమలే సూర్యే బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ । ఏవం నియమయుక్తస్య యత్ఫలం తన్నిబోధ మే ।। ౪౪.

తర్వాత, ఆయన ముందుగా భక్తితో జాగరణ చేయాలి. ఉదయం సూర్యుడు ప్రకాశించేటప్పుడు, బ్రాహ్మణునికి ఆ గడను సమర్పించాలి. ఇలాంటి నియమంతో చేసే వ్రత ఫలితాన్ని ఇప్పుడు విను.

ఆసీద్ రాజా మహాభాగో వీరసేనో మహాబలః । అపుత్రః స పురా తీవ్రం తపస్తేపే మహౌజసా ।। ౪౪.

ఒకప్పుడు మహా భాగ్యశాలి, మహాశక్తి కలిగిన వీరసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతనికి కుమారుడు లేక, గొప్ప తపస్సు చేశాడు.

చరతస్తత్తపో ఘోరం యాజ్ఞవల్క్యో మహామునిః । ఆజగామ మహాయోగీ తం దృష్ట్వా నాతిదూరతః ।। ౪౪.

అతడు ఆ ఘోర తపస్సు చేస్తున్నప్పుడు, మహాయోగి, మహర్షి యాజ్ఞవల్క్యుడు అక్కడికి వచ్చి, అతన్ని కొంత దూరంలో చూసాడు.