వరాహపురాణమ్

తస్య చిన్తయతః పాత్రమాకాశాత్ పతితం శుభమ్ । సౌవర్ణం సిద్ధిసంయుక్తం తజ్జగ్రాహ కరేణ సః ।। ౩౮.

అతను ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, ఆకాశం నుండి ఒక శుభ్రమైన బంగారు పాత్ర సిద్ధిగా పడింది. అతను దాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నాడు.

తద్ గృహీత్వా మునిం ప్రాహ దుర్వాసాఖ్యం ససాధ్వసః । అత్రైవ స్థీయతాం బ్రహ్మన్ యావద్ భిక్షాటనం త్వహమ్ । కరోమి తత్ప్రసాదోఽయం క్రియతాం బ్రహ్మవిత్తమ ।। ౩౮.

ఆ పాత్రను తీసుకుని, దుర్వాస అనే మునికి భయంతో ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా, మీరు ఇక్కడే ఉండండి. నేను భిక్షాటనకు వెళ్తాను. దయచేసి ఈ ఉపకారం చేయండి, బ్రహ్మవిత్తమా.'

ఏవముక్త్వా తతో భిక్షామటనం వ్యాధసత్తమః । నాతిదూరేణ నగరం ధనయోషసమన్వితమ్ ।। ౩౮.

అలా చెప్పి, ఆ ఉత్తమ వ్యాధుడు భిక్షాటనకు బయలుదేరాడు. అక్కడి నుంచి చాలా దూరంలో కాదు, ధనమూ స్త్రీలతో నిండిన ఒక పట్టణానికి వెళ్లాడు.

తస్య తత్ర ప్రయాతస్య అగ్రతః సర్వశోభనాః । వృక్షేభ్యో నిర్యయుశ్చాన్యా హేమపాత్రాగ్రపాణయః । వివిధాన్నాని తస్యాశు దత్త్వా పాత్రం ప్రపూరితమ్ ।। ౩౮.

అతను అక్కడికి చేరగానే, అందమైన స్త్రీలు అందరూ వృక్షాల నుంచి బయటకు వచ్చారు. వారి చేతుల్లో బంగారు పాత్రలు ఉండగా, వివిధ రకాల అన్నాలతో అతని పాత్రను త్వరగా నింపారు.

స చ భూతార్థమాత్మానం మత్వా పునరథాశ్రమమ్ । ఆజగామ తతోఽపశ్యత్ తమృషిం జపతాం వరమ్ ।। ౩౮.

తన పని పూర్తయిందని భావించి, మళ్లీ ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ జపంలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ మునిని చూశాడు.

తం దృష్ట్వా స్థాప్య తాం భిక్షాం శుచౌ దేశే ప్రసన్నధీః । ప్రణమ్య తమృషిం వాక్యమువాచ వ్యాధసత్తమః ।। ౩౮.

అతన్ని చూసి, ఆ భిక్షను శుభ్రమైన స్థలంలో ఉంచి, మనస్సు ప్రశాంతంగా, ఆ మునికి నమస్కరించి, ఉత్తమ వ్యాధుడు ఇలా అన్నాడు.

భగవన్ క్షాలనం పద్భ్యాం క్రియతామృషిపుంగవ । యది త్వహమనుగ్రాహ్యస్తదేవం కర్త్తుమర్హసి ।। ౩౮.

'ప్రభూ, మునిశ్రేష్ఠా, మీ పాదాలను కడగడానికి అనుమతించండి. నేను మీ అనుగ్రహానికి పాత్రుడనైతే, దయచేసి నాకు ఈ అవకాశం ఇవ్వండి.'

ఏవముక్తః స జిజ్ఞాసుస్తపోవీర్యం శుభం మునిః । నదీం గన్తుం న శక్నోమి జలపాత్రం న చాస్తి మే ।। ౩౮.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆ ముని అతని తపస్సు శక్తిని పరీక్షించాలనే ఉద్దేశంతో, 'నేను నదికి వెళ్లలేను, నాకు నీళ్లు తీసుకురావడానికి పాత్ర కూడా లేదు,' అని అన్నాడు.

కథం ప్రక్షాలయామ్యాశు వ్యాధ పాదౌ మహామతే । ఇత్యేతన్మునినా వ్యాధః శ్రుత్వా చిన్తాపరోఽభవత్ । కిం కరోమి కథం చాస్య భోజనం వై భవిష్యతి ।। ౩౮.

'ఓ జ్ఞానవంతుడా, నేను ఎలా త్వరగా మీ పాదాలను కడగగలను?' అని ముని అడిగిన మాటలు విని, వ్యాధుడు ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు. 'ఇప్పుడు నేను ఏం చేయాలి? ఆయనకు భోజనం ఎలా కల్పించగలను?' అని ఆందోళనపడ్డాడు.

ఏవం సంచిన్త్య మనసా గురుం స్మృత్వా విచక్షణః । జగామ శరణం తాం తు సరితం దేవికాం సుధీః ।। ౩౮.

అలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, తన గురువును స్మరించి, ఆ జ్ఞానవంతుడు దేవికా నదిని ఆశ్రయించాడు.

వ్యాధ ఉవాచ । వ్యాధోఽస్మి పాపకర్మాఽస్మి బ్రహ్మహాఽస్మి సరిద్వరే । తథాపి సంస్మృతా దేవి పాహి మాం శరణం గతమ్ ।। ౩౮.

వ్యాధుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను వ్యాధుడిని, పాపకర్మ చేసినవాడిని, బ్రాహ్మణహంతకుడిని, ఓ పవిత్ర నదీ దేవీ! అయినా, నిన్ను స్మరించి, నీ శరణు వచ్చిన నన్ను రక్షించు.'

దేవతాం నైవ జానామి న మన్త్రం న తథార్చనమ్ । గురుపాదౌ పరం ధ్యాత్వా పశ్యామి సతతం శుభే ।। ౩౮.

దేవతను నాకు తెలియదు, మంత్రం కూడా తెలియదు, యథావిధిగా పూజ చేయడం కూడా నాకు రాదు. నేను నా గురువు పాదాలను మాత్రమే ధ్యానిస్తూ, శుభే! ఎప్పుడూ వాటిని చూస్తూ ఉంటాను.

ఏవం విధస్య మే దేవి దయాం కురు సరిద్వరే । ఋషేః క్షాలార్థసలిలం సమీపం కురు మాచిరమ్ ।। ౩౮.

ఇలా ఉన్న నన్ను, నదులలో శ్రేష్ఠురాలైన దేవి! నీవు దయచూపి, ఋషికి చేతులు కడుక్కోవడానికి నీటిని త్వరగా ఇక్కడకు తీసుకురా.

ఏవముక్త్వాఽథ వ్యాధేన దేవికా పాపనాశినీ । ఆజగామ యతస్తస్థౌ దుర్వాసాః సంశితవ్రతః ।। ౩౮.

వేటగాడు ఇలా చెప్పిన వెంటనే, పాపాలను తొలగించే దేవికా, దుర్వాసుడు ఉన్న చోటికి వచ్చింది.

తస్య పాదౌ స్వయం దేవీ క్షాలయన్తీ సరిద్వరా । జగామ హ్రాదినీ భూత్వా వ్యాధాశ్రమసమీపతః ।। ౩౮.

ఆ నదిదేవత తానే స్వయంగా ఋషి పాదాలను కడుగుతూ, ప్రవాహంగా మారి వేటగాడి ఆశ్రమం దగ్గరికి వెళ్లింది.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం దుర్వసా విస్మయం యయౌ । ప్రక్షాల్య హస్తౌ పాదౌ చ తదన్తం శ్రద్ధయాన్వితమ్ । బుభుజే పరమప్రీతస్తథాచమ్య విచక్షణః ।। ౩౮.

ఈ గొప్ప అద్భుతాన్ని చూసి దుర్వాసుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. చేతులు, పాదాలు శ్రద్ధతో కడుక్కొని, ఆనందంతో భోజనం చేసి, నీళ్లు మ్రోగి తృప్తిగా ఉన్నాడు.

తమస్థిశేషం వ్యాధం తు క్షుధాదుర్బలతాం గతమ్ । ఉవాచ వేదాధ్యయనం సర్వే వేదాః ససంగ్రహాః । బ్రహ్మవిద్యా పురాణాని ప్రత్యక్షాణి భవన్తు తే ।। ౩౮.

ఆ వేటగాడు ఆకలితో బలహీనంగా, ఎముకలు మిగిలినట్టుగా ఉన్న వాడిని చూసి, దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీకు వేదాధ్యయనం, అన్ని వేదాలు, బ్రహ్మవిద్య, పురాణాలు ప్రత్యక్షంగా తెలుస్తాయి.'

ఏవం ప్రాదాద్ వరం తస్య దుర్వాసా నామ చాకరోత్ । భవాన్ సత్యతపా నామ ఋషిరాద్యో భవిష్యతి ।। ౩౮.

ఇలా దుర్వాసుడు అతనికి వరం ఇచ్చి, 'నీవు ఇకపై సత్యతపా అనే ఋషిగా, మునులలో ప్రథముడిగా అవుతావు' అని అన్నాడు.

ఏవం దత్తవరో వ్యాధస్తమాహ మునిసత్తమమ్ । వ్యాధో భూత్వా కథం బ్రహ్మన్ వేదానధ్యాపయామ్యహమ్ ।। ౩౮.

ఆ వరం పొందిన తర్వాత వేటగాడు ఆ గొప్ప మునిని అడిగాడు: 'బ్రాహ్మణా! నేను వేటగాడిగా ఉండి వేదాలను ఎలా బోధించగలను?'

ఋషిరువాచ । ప్రాక్శరీరం గతం తేఽద్య నిరాహారస్య సత్తమ । తపోమయం శరీరం తే పృథగ్భూతం న సంశయః ।। ౩౮.

ఋషి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ ఉత్తముడా! నీవు ఇప్పటి వరకు భోజనం లేకుండా ఉన్న పాత శరీరం ఈ రోజు విడిచిపోయింది. ఇప్పుడు నీ శరీరం తపస్సుతో ఏర్పడింది, అది వేరుగా ఉంది, ఇందులో సందేహం లేదు.'

ప్రాగ్విజ్ఞానం గతం నాశమిదానీం శుద్ధమక్షరమ్ । విద్ధి తం శుద్ధకాయోఽసి తథాఽన్యత్ తే శరీరకమ్ । తేన వేదాః సమం శాస్త్రైః ప్రతిభాస్యన్తి తే మునే ।। ౩౮.

నీకు ఉన్న పూర్వ జ్ఞానం ఇప్పుడు పోయింది; ఇప్పుడు నీవు పవిత్రుడవు, నశించని వాడవు. నీ శరీరం శుద్ధంగా ఉంది, మిగతా శరీరం వేరుగా ఉంది. అందువల్ల వేదాలు, శాస్త్రాలు నీకు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి, మునివరా!

సత్యతపా ఉవాచ । భగవన్ ద్వే శరీరే తు ఇతి యత్పరికీర్త్తితమ్ । తన్మే కథయ భేదం వై కే తే బ్రహ్మవిదాం వర ।। ౩౯.

సత్యతపా ఇలా అడిగాడు: 'భగవన్! మీరు రెండు శరీరాల గురించి చెప్పారు. వాటి మధ్య తేడా ఏమిటో నాకు వివరించండి, బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడా!'

దుర్వాసా ఉవాచ । న ద్వే త్రీణి శరీరాణి వాచ్యం తద్విపరీతకమ్ । విభోగాయతనం చైవ త్రిశరీరాణి ప్రాణినామ్ ।। ౩౯.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'రెండు కాదు, మూడు శరీరాలు ఉన్నాయని చెప్పాలి. జీవులకు అనుభవానికి మూడు రకాల శరీరాలు ఉంటాయి.'

ప్రాగవస్థమధర్మాఖ్యం పరిజ్ఞానవివర్జితమ్ । అపరం సవ్రతం తద్ధి జ్ఞేయమత్యన్తధార్మికమ్ ।। ౩౯.

మొదటిది అధర్మమయమైనది, వివేకం లేనిది. రెండవది వ్రతాలతో కూడినది, అది అత్యంత ధార్మికమైనదిగా తెలుసుకోవాలి.

ధర్మాధర్మోపభోగాయ యత్ తృతీయమతీన్ద్రియమ్ । తత్త్రిభేదం వినిర్దిష్టం బ్రహ్మవిద్భిర్విచక్షణైః । యాతనా ధర్మభోగశ్చ భుక్తిశ్చేతి త్రిభేదకమ్ ।। ౩౯.

మూడవది ఇంద్రియాలకు అతీతమైనది, అది ధర్మాధర్మ అనుభవానికి. బ్రహ్మవేత్తలు దీనిని మూడు రకాలుగా చెప్పారు: బాధ, ధర్మఫల అనుభవం, సాధారణ అనుభవం—ఇవి మూడు రకాలుగా ఉంటాయి.

యస్తు భావః పురా హ్యాసీత్ ప్రాణినో నిఘ్నతః స వై । తత్పాపాఖ్యం శరీరం తే పాపసంజ్ఞం తదుచ్యతే ।। ౩౯.

మునుపు వేటగాడిగా ఉన్నప్పుడు ఉన్న స్థితిని పాపశరీరంగా అంటారు; అది పాపశరీరమే.

ఇదానీం శుభవృత్తిం తు కుర్వతస్తప ఆర్జవమ్ । అపరం ధర్మరూపం తు శరీరం తే వ్యవస్థితమ్ । తేన వేదపురాణాని జ్ఞాతుమర్హస్యసంశయమ్ ।। ౩౯.

ఇప్పుడు శుభకార్యాలు, తపస్సు, నేరుగా ఉండడం వలన నీకు మరో ధర్మమయమైన శరీరం ఏర్పడింది. దాని వల్ల నీవు వేదాలు, పురాణాలు తెలుసుకోగలవు.

యదాష్టాకం సంపరివర్త్తతే పుమాం- స్తదా త్ర్యవస్థః పరికీర్త్యతే తు వై । గతాష్టవర్గస్త్రిగతః సదా శుభః స్థిరో భవేదాత్మని నిశ్చయాత్మవాన్ ।। ౩౯.

ఎప్పుడు ఎనిమిది భాగాలు మారిపోతాయో, అప్పుడే వాడు మూడు స్థితుల్లో ఉన్నవాడిగా చెప్పబడతాడు. ఎనిమిది భాగాలను దాటి, మూడు స్థితుల్లో స్థిరంగా, ఎప్పుడూ శుభంగా, ఆత్మలో స్థిరంగా, నిశ్చయంతో ఉంటాడు.

యదా పఞ్చ పునః పఞ్చ పఞ్చ పఞ్చాపి సంత్యజేత్ । ఏకమార్గస్తదా బ్రహ్మ శాశ్వతం లభతే నరః ।। ౩౯.

ఒక మనిషి ఐదు, మళ్లీ ఐదు, ఇంకా ఐదు అన్నీ విడిచిపెట్టినప్పుడు, ఒక్క మార్గాన్ని అనుసరించి, శాశ్వతమైన బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.