వరాహపురాణమ్

ఋషిరధ్యాత్మయోగేన విహాయేదం కలేవరమ్ । బ్రహ్మభూతోఽభవద్ధాత్రి హరౌ లయమవాప చ ।। ౩౬.

ఆ ఋషి, ఆధ్యాత్మిక యోగబలంతో తన శరీరాన్ని విడిచాడు. బ్రహ్మంతో ఏకత్వం పొంది, హరిలో లయం పొందాడు.

వృన్దావనం చ రాజాఽసౌ తపోఽర్థం గతవాన్ ప్రభుః । తత్ర గోవిన్దనామానం హరిం స్తోతుమథారభత్ ।। ౩౬.

ఆ ప్రభువైన రాజు తపస్సు కోసం వృందావనానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ గోవింద అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన హరిని స్తుతించడం ప్రారంభించాడు.

రాజోవాచ । నమామి దేవం జగతాం చ మూర్త్తిం గోపేన్ద్రమిన్ద్రానుజమప్రమేయమ్ । సంసారచక్రక్రమణైకదక్షం క్షితీధరం దేవవరం నమామి ।। ౩౬.

రాజు ఇలా అన్నాడు: జగత్తుకు రూపమైన దేవుడిని, గోపాలులను పాలించే ప్రభువును, ఇంద్రునికి తమ్ముడైన అపరిమితుడిని, సంసారచక్రాన్ని దాటి పోయడంలో నిపుణుడైనవాడిని, భూమిని మోయువాడిని, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైనవాడిని నేను వందనం చేస్తున్నాను.

భవోదధౌ దుఃఖశతోర్మ్మిభీమే జరావర్త్తే కృష్ణపాతాలమూలే । తదన్తమేకో దధతే సుఖం మే నమోఽస్తు తే గోపతిరప్రమేయ ।। ౩౬.

భవసాగరంలో, వంద బాధల ఉప్పెనల మధ్య, వృద్ధాప్యపు చక్రంలో, చీకటి లోకపు మూలంలో—ఇవి అన్నింటికి అంతం చేసి నాకు సుఖాన్ని ఇచ్చేది నీవే. అపరిమితుడైన గోపాలా! నీకు నమస్కారం.

వ్యాధ్యాదియుక్తః పురుషైర్గ్రహైశ్చ సఙ్ఘట్టమానం పునరేవ దేవ । నమోఽస్తు తే యుద్ధరతే మహాత్మా జనార్దనో గోపతిరుగ్రబాహుః ।। ౩౬.

వ్యాధి మొదలైన కష్టాలతో బాధపడే మనుషులు, గ్రహాల ప్రభావంతో మళ్లీ మళ్లీ కష్టపడుతున్నప్పుడు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడే మహాత్మా జనార్దనా, గొప్ప బాహువుల గోపాలా! నీకు నమస్కారం.

త్వముత్తమః సర్వవిదాం సురేశ త్వయా తతం విశ్వమిదం సమస్తమ్ । గోపేన్ద్ర మాం పాహి మహానుభావ భవాద్భీతం తిగ్మరథాఙ్గపాణే ।। ౩౬.

దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు, అన్నీ తెలిసినవారిలో ఉత్తముడవు. ఈ మొత్తం జగత్తు నీ వల్ల నిండిపోయింది. గొప్ప మహిమ కలిగిన గోపాలా! సంసార భయంతో ఉన్న నన్ను రక్షించు, భయంకరమైన చక్రాయుధాన్ని ధరించినవాడా!

పరోఽసి దేవ ప్రవరః సురాణాం పుంసః స్వరూపోఽసి శశిప్రకాశః । హుతాశవక్త్రాచ్యుత తీవ్రభావ గోపేన్ద్ర మాం పాహి భవే పతన్తమ్ ।। ౩౬.

దేవా! నీవు పరముడు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు, మానవుని అసలైన స్వరూపం, చంద్రుడిలా ప్రకాశించే వాడవు. అచ్యుతా! అగ్నిముఖుడవు, ఉగ్ర స్వభావమున్నవాడవు, గోపాలా! సంసారంలో పడి పోతున్న నన్ను రక్షించు.

సంసారచక్రక్రమణాన్యనేకా - న్యావిర్భవన్త్యచ్యుత దేహినాం యత్ । త్వన్మాయయా మోహితానాం సురేశ కస్తే మాయాం తరతే ద్వన్ద్వధామా ।। ౩౬.

అచ్యుతా! నీ మాయ వల్ల మానవులు అనేక సంసార చక్రాల్లో తిరుగుతూ మాయలో మునిగి పోతారు. దేవతల అధిపతీ! ద్వంద్వాల నివాసమైన నీ మాయను ఎవరు దాటి పోగలరు?

అగోత్రమస్పర్శమరూపగన్ధ - మనామనిర్దేశమజం వరేణ్యమ్ । గోపేన్ద్ర త్వాం యద్యుపాసన్తి ధీరా - స్తే ముక్తిభాజో భవబన్ధముక్తాః ।। ౩౬.

వంశం లేని, తాకలేని, రూపం లేని, వాసన లేని, పేరు లేని, వివరించలేని, జన్మించని, శ్రేష్ఠుడైన నిన్ను ధీరులు ఉపాసిస్తే వారు ముక్తిని పొందుతారు; సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తులవుతారు.

శబ్దాతిగం వ్యోమరూపం విమూర్త్తిం వికర్మ్మిణాం శుభభావం వరేణ్యమ్ । చక్రాబ్జపాణిం తు తథోపచారా- దుక్తం పురాణే సతతం నమామి ।। ౩౬.

శబ్దాలకు అతీతుడైన, ఆకాశస్వరూపుడైన, రూపరహితుడైన, సద్భావంతో ఉన్నవారిలో శుభస్వరూపుడైన, కోరదగినవాడైన, చక్రం పద్మం చేతబట్టి ఉన్నవాడైన, పురాణాలలో ఉపమానంగా వర్ణించబడిన ఆ పరమాత్మునికి నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

త్రివిక్రమం క్రాన్తజగత్త్రయం చ చతుర్మూర్త్తిం విశ్వగతాం క్షితీశమ్ । శమ్భుం విభుం భూతపతిం సురేశం నమామ్యహం విష్ణుమనన్తమూర్త్తిమ్ ।। ౩౬.

మూడు లోకాలను మూడు అడుగులతో దాటి, నాలుగు రూపాలు ధరించి, సర్వవ్యాపకుడై, భూమికి అధిపతిగా, శంభువుగా, భూతాలకు అధిపతిగా, దేవతలకు అధిపతిగా ఉన్న అనంతమూర్తి విష్ణువుకు నేను నమస్కరిస్తాను.

త్వం దేవ సర్వాణి చరాచరాణి సృజస్యథో సంహరసే త్వమేవ । మాం ముక్తికామం నయ దేవ శీఘ్రం యస్మిన్ గతా యోగినో నాపయాన్తి ।। ౩౬.

దేవా! నీవే అన్ని చరాచరజీవులను సృష్టించి, లయంచేస్తావు. ముక్తికాంక్షతో ఉన్న నన్ను, యోగులు చేరిన తర్వాత తిరిగి రాని ఆ స్థితికి త్వరగా చేర్చు ప్రభూ!

జయస్వ గోవిన్ద మహానుభావ జయస్వ విష్ణో జయ పద్మనాభ । జయస్వ సర్వజ్ఞ జయాప్రమేయ జయస్వ విశ్వేశ్వర విశ్వమూర్త్తే ।। ౩౬.

గోవిందా! మహిమాన్వితుడా! నీకు విజయము కలగాలి. విష్ణువా! పద్మనాభా! నీకు విజయము కలగాలి. సర్వజ్ఞుడా! అపరిమితుడా! నీకు విజయము కలగాలి. విశ్వేశ్వరా! విశ్వమూర్తీ! నీకు విజయము కలగాలి.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ఏవం స్తుత్వా తదా రాజా నిధాయ స్వం కలేవరమ్ । పరమాత్మని గోవిన్దే లయమాగాచ్చ శాశ్వతే ।। ౩౬.

శ్రీవరాహుడు పలికెను: ఈ విధంగా స్తుతించబడిన రాజు, తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, శాశ్వతమైన పరమాత్మ అయిన గోవిందునిలో లయమయ్యాడు.

ధరణ్యువాచ । కథమారాధ్యసే దేవ భక్తిమద్భిర్నరైర్విభో । స్త్రీభిర్వా సర్వమేతన్మే శంస త్వం భూతభావన ।। ౩౭.

ధరణి అడిగింది: ప్రభూ! భక్తితో ఉన్న పురుషులు లేదా స్త్రీలు నిన్ను ఎలా ఆరాధించాలి? భూతభావనా! ఈ సంగతులన్నీ నాకు వివరించు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । భావసాధ్యోఽస్మ్యహం దేవి న విత్తైర్న జపైరహమ్ । సాధ్యస్తథాఽపి భక్తానాం కాయక్లేశం వదామి తే ।। ౩౭.

శ్రీవరాహుడు పలికెను: దేవీ! నేను భక్తితోనే పొందగలను, ధనంతోనో జపాలతోనో కాదు. అయినా, భక్తులకు అనుకూలమైన శరీరసాధనలను నేను నీకు చెబుతాను.

కర్మణా మనసా వాచా మచ్చిత్తో యో నరో భవేత్ । తస్య వ్రతాని ధాస్యామి వివిధాని నిబోధ మే ।। ౩౭.

ఏ మనిషి తన కర్మ, మనస్సు, మాటలతో నన్ను ధ్యానిస్తాడో, అతనికి నేను వివిధ వ్రతాలను చెప్పుతాను. విను.

అహింసా సత్యమస్తేయం బ్రహ్మచర్యం ప్రకీర్తితమ్ (-కల్కత)ా । ఏతాని మానసాన్యాహుర్వ్రతాని తు ధరాధరే ।। ౩౭.

హింస చేయకపోవడం, సత్యం చెప్పడం, దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం — ఇవన్నీ మానసిక వ్రతాలుగా భావించబడతాయని, ఓ భూమిని మోయువాడా, చెబుతారు.

ఏకభక్తం తథా నక్తముపవాసాదికం చ యత్ । తత్సర్వం కాయికం పుంసాం వ్రతం భవతి నాన్యథా ।। ౩౭.

ఒక్కదాని పట్ల భక్తి, రాత్రిపూట ఉపవాసం, ఇంకా ఇలాంటి అన్ని శరీర సంబంధమైన వ్రతాలు పురుషులకు వర్తిస్తాయి, వేరేలా కాదు.

మౌనం చాధ్యయనం చైవ దేవస్తుత్యర్థకీర్తితత్ । నివృత్తిశ్చాపి పైశున్యాద్ వాచికం వ్రతముత్తమమ్ ।।౩౭.

నిశ్శబ్దంగా ఉండటం, అధ్యయనం చేయడం, దేవతలను స్తుతించేందుకు కీర్తించడం, పరనిందను మానడం — ఇవన్నీ ఉత్తమమైన వాచిక వ్రతాలు.

అత్రాపి శ్రూయతే చాన్యదృషిరుగ్రతపాః పురా । బ్రహ్మపుత్రః పురా కల్పే ఆరుణిర్నామ నామతః ।। ౩౭.

ఇక్కడ మరో కథ కూడా వినబడుతుంది: ఒకప్పుడు మరొక యుగంలో, బ్రహ్మకు పుత్రుడైన, ఘోరతపస్సు చేసిన ఆరుణి అనే ఋషి ఉండేవాడు.

సోఽరణ్యమగమత్ కించిత్ తపోర్థీ ద్విజసత్తమః । తపస్తేపే తతస్తస్మిన్నుపవాసపరాయణః ।। ౩౭.

ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు తపస్సు కోసం అరణ్యంలోకి వెళ్లి, అక్కడ ఉపవాసానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ తపస్సు చేశాడు.

దేవికాయాస్తటే రమ్యే సోఽవసద్ బ్రాహ్మణః కిల । కదాచిదభిషేకాయ స జగామ మహానదీమ్ ।। ౩౭.

ఆ బ్రాహ్మణుడు దేవికా నది తీరంలో అందమైన ప్రదేశంలో నివసించేవాడు. ఒకసారి అభిషేకం కోసం అతను మహానదికి వెళ్లాడు.

తత్ర స్నాత్వా జపన్ విప్రో దదర్శాయాన్తమగ్రతః । వ్యాధం మహాధనుఃపాణిముగ్రనేత్రం విభీషణమ్ ।। ౩౭.

అక్కడ స్నానం చేసి జపం చేసిన తర్వాత, అతడు ఎదురుగా ఒక భయంకరమైన, గొప్ప విల్లు చేతబట్టి, ఉగ్రదృష్టితో ఉన్న వ్యాధుని చూశాడు.

తం ద్విజం హన్తుమాయాత్ స వల్కలానాం జిఘృక్షయా । తం దృష్ట్వా క్షుభితో విప్రో బ్రహ్మఘ్నస్య భయాదితి । ధ్యాయన్ నారాయణం దేవం తస్థౌ తత్రైవ స ద్విజః ।। ౩౭.

ఆ వ్యాధుడు, ద్విజుని చంపాలని, అతని వల్కలాలు తీసుకోవాలని వచ్చాడు. దాన్ని చూసిన బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణహత్య భయంతో కలవరపడి, అక్కడే నిలబడి నారాయణుని ధ్యానం చేశాడు.

తం దృష్ట్వాఽన్తర్గతహరిం వ్యాధో భీత ఇవాగ్రతః । విహాయ సశరం చాపం తతో వచనమబ్రవీత్ ।। ౩౭.

హరిదేవుడు అంతరంగంలో ఉన్న ఆ బ్రాహ్మణుని చూసి, వ్యాధుడు భయపడినట్టు అయి, తన విల్లు బాణాలను వదిలిపెట్టి, ఇలా మాటలాడాడు.

వ్యాధ ఉవాచ । హన్తుమిచ్ఛురహం బ్రహ్మన్ భవన్తం ప్రాగిహాగతః । ఇదానీం దర్శనాత్ తుభ్యం సా మతిః క్వాపి మే గతా ।। ౩౭.

వ్యాధుడు చెప్పాడు: బ్రాహ్మణా! నిన్ను చంపాలని ముందుగా నేను ఇక్కడికి వచ్చాను. కానీ ఇప్పుడు నిన్ను చూసిన తర్వాత నా మనస్సు ఇంకెక్కడికో వెళ్లిపోయింది.

బ్రాహ్మణానాం సహస్త్రాణి సస్త్రీణామయుతాని చ । నిహతాని మయా బ్రహ్మన్ నిహతౌ చ కుటమ్బినౌ ।। ౩౭.

బ్రాహ్మణులు వేల సంఖ్యలో, వారి భార్యలు పది వేల సంఖ్యలో, అలాగే కుటుంబస్తులు కూడా నా చేత చనిపోయారు, ఓ బ్రహ్మన్.

నరకేఽభ్యధికం చిత్తం కదాచిదపి విద్యతే । ఇదానీం తప్తుమిచ్ఛామి తపోఽహం త్వత్సమీపతః । ఉపదేశప్రదానేన ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ।। ౩౭.

నరకంలోనూ ఇంత పాపపరాయణమైన మనస్సు ఎప్పుడూ ఉండలేదు. ఇప్పుడు నేను నీ దగ్గర తపస్సు చేయాలని కోరుకుంటున్నాను. నీవు నాకు ఉపదేశం చెప్పి దయ చూపాలి.