వరాహపురాణమ్

దృష్టమాత్రాస్తు తే దేవాః స్వయం ధర్మేణ చక్షుషా । క్షణేన గతసంమోహాః సమ్యక్సద్ధర్మసంహితాః ।। ౩౨.

ఆయనను చూసిన వెంటనే, దేవతలు ధర్మాన్ని ప్రత్యక్షంగా దర్శించడంతో, తక్షణమే వారి మోహం తొలగిపోయి, సద్ధర్మంలో స్థిరంగా నిలిచారు.

అసురా అపి తద్వచ్చ తతో బ్రహ్మా ఉవాచ తమ్ । అద్యప్రభృతి తే ధర్మ తిథిరస్తు త్రయోదశీ ।। ౩౨.

అలాగే, ఆసురులు కూడా అలాగే అయ్యారు. అప్పుడు బ్రహ్మా ఆయనతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ రోజు నుంచీ, ధర్మా, trayodaśī తిథి నీకు పవిత్రమైనదిగా ఉండాలి.'

యస్తాముపోష్య పురుషో భవన్తం సముపార్జయేత్ । కృత్వా పాపసమాహారం తస్మాన్ముఞ్చతి మానవః ।। ౩౨.

ఎవరైనా ఆ తిథిని ఉపవాసంగా పాటించి, నీ వద్దకు వచ్చి, తన పాపాలను ఒప్పుకుంటే, ఆ మనిషి పాపాలు అన్నీ తొలగిపోతాయి.

యచ్చారణ్యమిదం ధర్మ్మ త్వయా వ్యాప్తం చిరం ప్రభో । తతో నామ్నా భవిష్యే తద్ధర్మారణ్యమితి ప్రభో ।। ౩౨.

ధర్మా! నీవు ఈ అరణ్యాన్ని చాలా కాలంగా వ్యాపించి ఉండటంతో, ఇది ఇకపై 'ధర్మారణ్యం' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.

చతుస్త్రిపాద్ ద్వ్యేకపాచ్చ ప్రభో త్వం కృతాదిభిర్ల్లక్ష్యసే యేన లోకైః । తథా తథా కర్మభూమౌ నభశ్చ ప్రాయోయుక్తః స్వగృహం పాహి విశ్వమ్ ।। ౩౨.

ప్రభూ! నీవు కృతయుగం మొదలుకొని, నాలుగు, మూడు, రెండు, ఒక పాదాలతో లోకాలకు కనిపించేవాడవు. అలాగే, కర్మభూమిలోను, ఆకాశంలోను, నీ స్వగృహాన్ని, ఈ విశ్వాన్ని రక్షించు.

ఇత్యుక్తమాత్రః ప్రపితామహోఽధునా సురాసురాణామథ పశ్యతాం నృప । అదృశ్యతామగమత్ స్వాలయాంశ్చ జగ్ముః సురాః సవృషా వీతశోకాః ।। ౩౨.

ఇలా అన్న వెంటనే, ప్రపితామహుడు దేవతలు, ఆసురులు చూస్తుండగానే కనబడకుండా పోయాడు. దేవతలు, వృషభంతో కలిసి, సంతోషంగా, దుఃఖం లేకుండా తమ తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయారు.

ధర్మోత్పత్తిం య ఇమాం శ్రావయీత తదా శ్రాద్ధే తర్పయేత పితౄంశ్చ । త్రయోదశ్యాం పాయసేన స్వశక్త్యా స స్వర్గగామీ తు సురానుపేయాత్ ।। ౩౨.

ఎవరైనా ఈ ధర్మోత్పత్తి కథను శ్రాద్ధ సమయంలో చదివి, త్రయోదశి రోజున తన శక్తికి అనుగుణంగా పాయసం పెట్టి పితృదేవతలను తృప్తిపరిస్తే, అతడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు, దేవతల సమూహంలో చేరుతాడు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । అథాపరాం రుద్రసంభూతిమాద్యాం శ్రృణుష్వ రాజన్నితి సోఽభ్యువాచ । మహాతపాః ప్రీతితో ధర్మ్మదక్షః క్షమాస్త్రధారీ ఋషిరుగ్రతేజాః ।। ౩౩.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ఇప్పుడు రుద్రుని ఆది జనన కథను విను. మహాతపస్సు, ధర్మపరుడు, క్షమాశీలి, ఘనమైన తేజస్సుతో ఉన్న ఋషి ఆనందంతో ఇలా వివరించాడు.

జాతః ప్రజానాం పతిరుగ్రతేజా జ్ఞానం పరం తత్త్వభావం విదిత్వా । సృష్టిం సిసృక్షుః క్షుభితోఽతికోపాద వృద్ధికాలే జగతః ప్రకామమ్ ।। ౩౩.

అతడు ప్రాణుల అధిపతిగా, గొప్ప తేజస్సుతో జన్మించాడు. పరమ జ్ఞానాన్ని, తత్త్వాన్ని గ్రహించి, సృష్టిని చేయాలనే కోరికతో, జగత్తు విస్తరించే సమయంలో అతడికి తీవ్రమైన కోపం కలిగింది.

తపస్యతోఽతః స్థిరకీర్తిః పురాణో రజస్తమోధ్వస్తగతిర్బభూవ । వరో వరేణ్యో వరదః ప్రతాపీ కృష్ణారుణః పురుషః పిఙ్గనేత్రః ।। ౩౩.

తపస్సు చేస్తూ, అతడు నిలకడైన కీర్తిని పొందాడు. పురాతనుడు, రజస్సు, తమస్సు లేని మార్గాన్ని పొందాడు. వరాలిచ్చేవాడు, వరప్రదాత, మహాశక్తిమంతుడు, నల్ల ఎరుపు వర్ణంతో, పింగళ నేత్రాలతో ఉన్న పురుషుడు అయ్యాడు.

రుదన్నుక్తో బ్రహ్మణా మా రుద త్వం రుద్రస్తతోఽసావభవత్ పురాణః । నయస్వ సృష్టిం వితతస్వరూపాం భవాన్ సమర్థోఽసి మహానుభావ ।। ౩౩.

అతడు ఏడుస్తుండగా బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: 'నీవు ఏడవవద్దు, నీవే రుద్రుడు.' అలా అతడు పురాతనునిగా మారాడు. 'నీవు అనేక రూపాల సృష్టిని నడిపించు. నీవు మహాశక్తివంతుడవు.'

ఇత్యుక్తమాత్రః సలిలే మమజ్జమగ్నే ససర్జాత్మభవాయ దక్షః । కస్థే తదా దేవవరే వితేనుః సృష్టిం తు తే మానసా బ్రహ్మజాతాః ।। ౩౩.

ఇలా అన్న వెంటనే, అతడు నీటిలో మునిగిపోయాడు. దక్షుడు తన నుంచే పుట్టి సృష్టిని చేశాడు. అప్పట్లో, బ్రహ్మా మనసులోంచి పుట్టిన ఉత్తమ దేవతలు, కలపలో సృష్టిని విస్తరించారు.

తస్యాం తతాయాం తు సురాధిపే తు పైతామహం యజ్ఞవరం ప్రకామమ్ । మగ్నః పురా యత్సలిలే స రుద్రః ఉత్సృజ్య విశ్వం తు సురాన్ సిసృక్షుః ।। ౩౩.

ఆ విస్తరించిన సృష్టిలో, దేవతాధిపతీ! ప్రపితామహుని గొప్ప యజ్ఞం జరిగింది. అప్పుడే, రుద్రుడు నీటిలో మునిగి, జగత్తును వదిలి, దేవతలను సృష్టించాలనే కోరికతో ఉన్నాడు.

సుస్త్రావ యజ్ఞం సురసిద్ధయక్షానుపాగతాన్ క్రోధవశం జగామ । మన్యుం ప్రదీప్తం పరిభావ్య కేన సృష్టం జగన్మాం వ్యతిరిచ్య మోహాత్ ।। ౩౩.

అతడు యజ్ఞాన్ని ప్రవాహపరిచాడు. దేవతలు, సిద్ధులు, యక్షులు వచ్చారు. కానీ అతడు కోపానికి లోనయ్యాడు. తన మండుతున్న కోపాన్ని చూసి, 'ఈ జగత్తును ఎవరు, నా కంటే ఎక్కువగా, మోహంతో సృష్టించారో?' అని ఆలోచించాడు.

హా హేతి చోక్తే జ్వలనార్చిషస్తు తత్రాభవన్ క్షుద్రపిశాచసఙ్ఘా వేతాలభూతాని చ యోగిసఙ్ఘాః ।। ౩౩.

అతడు 'హా! హే!' అని అరవగానే, అగ్నిజ్వాలలు వెలువడి, చిన్న పిశాచ గుంపులు, వేతాళాలు, భూతాలు, యోగుల సమూహాలు పుట్టుకొచ్చాయి.

ఘనం యదా తైర్వితతం వియచ్చ భూమిశ్చ సర్వాశ్చ దిశశ్చ లోకాః । తదా స సర్వజ్ఞతయా చకార ధనుశ్చతుర్వింశతిహస్తమాత్రమ్ ।। ౩౩.

వాటితో ఆకాశం, భూమి, అన్ని దిక్కులు, లోకాలు నిండిపోయినప్పుడు, అతడు తన సర్వజ్ఞతతో ఇరవై నాలుగు చేతుల పొడవైన విల్లు తయారు చేశాడు.

గుణం త్రివృత్తం చ చకార రోషాదాదత్త దివ్యే చ ధనుర్గుణం చ । తతశ్చ పూష్ణో దశనానవిధ్యద్ భగస్య నేత్రే వృషణౌ క్రతోశ్చ ।। ౩౩.

కోపంతో, మూడు మడతల గల విల్లుదోరను తయారు చేసి, దివ్యమైన విల్లు, దోరను పట్టుకున్నాడు. ఆ తరువాత, పూషణుని పళ్లను, భగుని కళ్లను, క్రతువు వృషణాలను కొట్టాడు.

స విద్ధబీజో వ్యపయాత్క్రతుశ్చ మార్గం వాయుర్ధారధన్ యజ్ఞవాటాత్ । దేవాశ్చ సర్వే పశుపతిముపేయుర్జగ్ముశ్చ సర్వే ప్రణతిం భవస్య ।। ౩౩.

ఆ యజ్ఞపురోహితుడు తన బీజం పొడవబడి, ప్రాణవాయువు వలె యజ్ఞవాటికను విడిచి వెళ్లిపోయాడు. అంతట దేవతలందరూ పశుపతిని చేరి, భవుని ఎదుట నమస్కరించారు.

ఆగమ్య తత్రైవ పితామహస్తు భవం ప్రతీతః సంపరిష్వజ్య దేవాన్ । భక్త్యోపేతాన్ వీక్షయద్ దేవదేవాన్ విజ్ఞానమన్తః కురు వీరబాహో ।। ౩౩.

ఆ సమయంలో బ్రహ్మ అక్కడికి వచ్చి, భవుని ఆనందంగా ఆలింగనం చేసి, భక్తితో నిండిన దేవతలను చూసి, దేవతాధిదేవుడిని దర్శించి, 'ఓ వీరబాహువా, అంతర్గత జ్ఞానాన్ని గ్రహించు' అని అన్నాడు.

రుద్ర ఉవాచ । సృష్టః పూర్వం భవతాఽహం న చేమే కస్మాన్న భాగం పరికల్పయన్తి । యజ్ఞోద్భవం తేన రుషా మయేమే హృతజ్ఞానా వికృతా దేవదేవ ।। ౩౩.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'నన్ను నీవే ముందుగా సృష్టించావు. అయినా ఈ యజ్ఞాలలో నాకు భాగం ఎందుకు కేటాయించరు? అందుకే, ఓ దేవదేవా, యజ్ఞంలో పుట్టిన ఈ దేవతలు కోపంతో జ్ఞానం కోల్పోయి, మారిపోయారు.'

బ్రహ్మా ఉవాచ । దేవాః శంభుం స్తుతిభిర్జ్ఞానహేతోర్ యజధ్వముచ్చైరసురాశ్చ సర్వే । యేన రుద్రో భగవాంస్తోషమేతి సర్వజ్ఞతా తోషమాత్రస్య చ స్యాత్ ।। ౩౩.

బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలారా, జ్ఞానార్థం శంభువును స్తోత్రాలతో ప్రార్థించండి. అసురులందరూ కూడా అదే చేయండి. ఎవరు రుద్రుని సంతృప్తిపరిచారో వారికి సమస్త జ్ఞానం, సంతృప్తి ఫలం లభిస్తుంది.'

ఇత్యుక్తాస్తేన తే దేవాః స్తుతిం చక్రుర్మహాత్మనః ।। ౩౩.

అలా బ్రహ్మ చెప్పిన తరువాత, దేవతలు ఆ మహాత్ముడిని స్తుతించారు.

దేవా ఊచుః । నమో దేవాతిదేవాయ త్రినేత్రాయ మహాత్మనే । రక్తపిఙ్గలనేత్రాయ జటాముకుటధారిణే ।। ౩౩.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'దేవతలకు అధిపతియైన దేవా, మూడు కన్నులతో ఉన్న మహాత్మా, ఎర్రగా, పింగళంగా మెరుస్తున్న నేత్రాలవాడా, జటాముకుటాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.'

భూతవేతాలజుష్టాయ మహాభోగోపవీతినే । భీమాట్టహాసవక్త్రాయ కపర్దిన్ స్థాణవే నమః ।। ౩౩.

'భూతగణాలు, వేతాళాలతో కూడినవాడా, మహా పాము యజ్ఞోపవీతంగా ధరించినవాడా, భయంకరమైన అట్టహాసంతో ఉన్నవాడా, జటాధరా, స్థాణువా, నీకు నమస్కారం.'

పూష్ణో దన్తవినాశాయ భగనేత్రహనే నమః । భవిష్యవృషచిహ్నాయ మహాభూతపతే నమః ।। ౩౩.

'పూషణుడి పళ్లను ధ్వంసించినవాడా, భగుని కన్ను తొలగించినవాడా, వృషభ చిహ్నాన్ని భవిష్యత్తులో ధరించబోయే వాడా, మహాభూతపతీ, నీకు నమస్కారం.'

భవిష్యత్రిపురాన్తాయ తథాన్ధకవినాశినే । కైలాసవరవాసాయ కరికృత్తినివాసినే ।। ౩౩.

'భవిష్యత్తులో త్రిపురాసురులను సంహరించబోయే వాడా, అంధకాసురుని నాశనం చేసినవాడా, కైలాసంలో శ్రేష్ఠమైన స్థలంలో నివసించే వాడా, ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.'

వికరాలోద్ర్ధ్వకేశాయ భైరవాయ నమో నమః । అగ్నిజ్వాలాకరాలాయ శశిమౌలికృతే నమః ।। ౩౩.

'వికృతంగా పైకి జుట్టు ఉన్నవాడా, భయంకరుడా, మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కారం. అగ్నిజ్వాలలా భయంకరుడా, చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.'

భవిష్యకృతకాపాలివ్రతాయ పరమేష్ఠినే । తథా దారువనధ్వంసకారిణే తిగ్మశూలినే ।। ౩౩.

'భవిష్యత్తులో కపాలవ్రతాన్ని ఆచరించబోయే పరమేశ్వరా, దారువనాన్ని ధ్వంసించినవాడా, పదునైన శూలాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.'

కృతకఙ్కణభోగీన్ద్ర నీలకణ్ఠ త్రిశూలినే । ప్రచణ్డదణ్డహస్తాయ వడవాగ్నిముఖాయ చ ।। ౩౩.

'పాము కంకణాలను ధరించినవాడా, నీలకంఠుడా, త్రిశూలాన్ని పట్టినవాడా, భయంకరమైన దండాన్ని చేతిలో ఉంచినవాడా, వడవాగ్నిముఖుడా, నీకు నమస్కారం.'