వరాహపురాణమ్

సర్వస్య జగతః సృష్టిరేషైవ ప్రభుధర్మతః । ఏతన్మే ప్రాకృతం జన్మ యన్మాం పృచ్ఛసి పార్థివ ।। ౩.

ఈ విధంగా, పరమాత్మ ధర్మం ప్రకారం, ఈ జగత్తంతా సృష్టించబడింది. నీవు అడిగిన నా సహజ జన్మ ఇదే.

తస్మాన్నారాయణం ధ్యాత్వా ప్రాప్తోఽస్మి పరతో నృప । తస్మాత్ త్వమపి రాజేన్ద్ర భవ విష్ణుపరాయణః ।। ౩.

అందుకే నేను నారాయణుని ధ్యానం చేసి పరమపదాన్ని పొందాను, ఓ రాజేంద్రా! నీవు కూడా విష్ణువు సేవలో నిమగ్నుడవై ఉండాలి.

ధరణ్యువాచ । యోఽసౌ నారాయణో దేవః పరమాత్మా సనాతనః । భగవన్ సర్వభావేన ఉతాహో నేతి శంస మే ।। ౪.

ధరణి అడిగింది: పరమాత్మ, శాశ్వతమైన నారాయణుడు ఆ దేవుడిని మనం హృదయపూర్వకంగా పూజించాలా, వద్దా? నిజంగా చెప్పండి ప్రభూ!

శ్రీవరాహ ఉవాచ । మత్స్యః కూర్మో వరాహశ్చ నరసింహోఽథ వామనః । రామో రామశ్చ కృష్ణశ్చ బుద్ధః కల్కీ చ తే దశ ।। ౪.

శ్రీవరాహుడు పలికాడు: మత్స్యుడు, కూర్ముడు, వరాహుడు, నరసింహుడు, వామనుడు, రాముడు, పరశురాముడు, కృష్ణుడు, బుద్ధుడు, కల్కి—ఇవి ఆయన పదిహే రూపాలు.

ఇత్యేతాః కథితాస్తస్య మూర్త్తయో భూతధారిణి । దర్శనం ప్రాప్తుమిచ్ఛూనాం సోపానానీవ శోభతే ।। ౪.

ఓ భూతధారిణి! ఆయనకు ఈ విధంగా వివిధ రూపాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. ఆయనను దర్శించాలనుకునేవారికి ఇవి మెట్లలా ప్రకాశిస్తాయి.

యత్ తస్య పరమం రూపం తన్న పశ్యన్తి దేవతాః । అస్మదాదిస్వరూపేణ పూరయన్తి తతో ధృతిమ్ ।। ౪.

ఆయన పరమరూపాన్ని దేవతలు కూడా చూడలేరు. మనలాంటి రూపాలతో తాము తృప్తిపడుతూ ధైర్యాన్ని పొందుతారు.

బ్రహ్మా భగవతో మూర్త్యా రజసస్తమసస్తథా । యాభిః సంస్థాప్యతే విశ్వం స్థితౌ సంచాల్యతే చ హ ।। ౪.

బ్రహ్మదేవుడు భగవంతుని రూపంతో, అలాగే రజోగుణం, తమోగుణం ద్వారా ఈ విశ్వాన్ని స్థాపించి, నడిపిస్తాడు.

త్వమేకా తస్య దేవస్య మూర్తిరాద్యా ధరాధరే । ద్వితీయా సలిలం మూర్తిస్తృతీయా తైజసీ స్మృతా ।। ౪.

ఓ పర్వతాన్ని మోసేవాడా! నీవే ఆ దేవుని మొదటి రూపం. రెండవది నీరు, మూడవది అగ్ని అని చెప్పబడింది.

చతుర్థీ వాయుమూర్తిః స్యాదాకాశాఖ్యా తు పఞ్చమీ । ఏతాస్తు మూరత్యస్తస్య క్షేత్రజ్ఞత్వం హి మద్ధియామ్ । మూర్త్తిత్రయం తథా తస్య ఇత్యేతాశ్చాష్టమూర్తయః ।। ౪.

నాల్గవది వాయువు రూపం, ఐదవది ఆకాశం అని అంటారు. ఇవన్నీ ఆయన రూపాలే. క్షేత్రజ్ఞుడు అని నేను భావిస్తున్నాను. ఇలా మూడు రూపాలు, మొత్తం ఎనిమిది రూపాలు ఆయనవే.

ఆభివ్యప్తిమిదం సర్వం జగన్నారాయణేన హ । ఇత్యేతత్ కథితం దేవి కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ।। ౪.

ఈ జగత్తంతా నారాయణుని ద్వారా వ్యాపించిఉంది. ఇదంతా నీకు చెప్పాను, ఓ దేవీ! ఇంకేమైనా వినాలనుకుంటే చెప్పు.

ధరణ్యువాచ । నారదేనైవముక్తస్తు తదా రాజా ప్రియవ్రతః । కృతవాన్ కిం మమాచక్ష్వ ప్రసాదాత్ పరమేశ్వర ।। ౪.

ధరణి అడిగింది: నారదుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, రాజు ప్రియవ్రతుడు ఏమి చేశాడు? పరమేశ్వరా! దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పండి.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । భవతీం సప్తధా కృత్వా పుత్రాణాం చ ప్రదాయ సః । ప్రియవ్రతస్తపస్తేపే నారదాచ్ఛ్రుతవిస్మయః ।। ౪.

శ్రీవరాహుడు పలికాడు: నిన్ను ఏడు భాగాలుగా చేసి తన కుమారులకు ఇచ్చి, నారదుని మాటలకు ఆశ్చర్యపడి, ప్రియవ్రతుడు తపస్సు చేశాడు.

నారాయణాత్మకం బ్రహ్మ పరం జప్త్వా స్వయంభువః । తతస్తుష్టమనాః పారం పరం నిర్వాణమాప్తవాన్ ।। ౪.

నారాయణాత్మకమైన పరబ్రహ్మను జపిస్తూ, స్వయంభువుడు సంతృప్తిగా పరమ నిర్వాణాన్ని పొందాడు.

శ్రృణు చాన్యద్ వరారోహే యద్ వృత్తం పరమేష్ఠినః । ఆరాధనాయ యతతః పురాకాలే నృపస్య హ ।। ౪.

ఓ సుందరివి, పరమేశ్ఠి విషయంలో పూర్వకాలంలో ఒక రాజు ఆయనను ఆరాధించడానికి చేసిన ప్రయత్నాన్ని గురించి ఇంకొక కథను విను.

ఆసీదశ్వశిరా నామ రాజా పరమధార్మికః । సోఽశ్వమేధేన యజ్ఞేన యష్ట్వా సుబహుదక్షిణః ।। ౪.

అశ్వశిరా అనే పేరు గల ఒక రాజు ఉండేవాడు. అతడు అత్యంత ధార్మికుడు. అతడు అశ్వమేధయాగం చేసి, విరివిగా దానం చేసేవాడు.

స్నాతశ్చావభృథే సోఽథ బ్రాహ్మణైః పరివారితః । యావదాస్తే స రాజర్షిస్తావద్ యోగివరో మునిః । ఆయయౌ కపిలః శ్రీమాన్ జైగీషవ్యశ్చ యోగిరాట్ ।। ౪.

యాగం ముగిసిన తర్వాత స్నానం చేసి, బ్రాహ్మణులతో చుట్టుముట్టబడి ఆ రాజర్షి అక్కడ కూర్చున్నాడు. అప్పుడు యోగిలో శ్రేష్ఠుడైన కపిలుడు, ప్రకాశవంతుడైన యోగిరాజు జైగీషవ్యుడు అక్కడికి వచ్చారు.

తతస్త్వరితముత్థాయ స రాజా స్వాగతక్రియామ్ । చకార పరయా యుక్తః స ముదా రాజసత్తమః ।। ౪.

అప్పుడు ఆ రాజు వెంటనే లేచి, ఎంతో ఆనందంతో అతిథి సత్కారాన్ని శ్రద్ధగా నిర్వహించాడు.

తావర్చ్చితావాసనగౌ దృష్ట్వా రాజా మహాబలః । పప్రచ్ఛ తౌ తిగ్మధియౌ యోగజ్ఞౌ స్వేచ్ఛయాగతౌ ।। ౪.

వారిని సత్కరించి, ఆసనంలో కూర్చున్న వారిని చూసి, మహాబలుడు అయిన రాజు, యోగంలో నిపుణులైన, తేజోవంతులైన ఆ ఇద్దరిని ప్రశ్నించాడు.

భవన్తౌ సంశయం విప్రౌ పృచ్ఛామి పురుషోత్తమౌ । కథమారాధయేద్ దేవం హరిం నారాయణం పరమ్ ।। ౪.

మీరిద్దరూ మహాశయులు, మానవుల్లో శ్రేష్ఠులు. నేను ఒక సందేహం అడుగుతున్నాను. హరి అయిన పరమ నారాయణుడిని ఎలా ఆరాధించాలి?

విప్రావూచతుః । క ఏష ప్రోచ్యతే రాజంస్త్వయా నారాయణో గురుః । ఆవాం నారాయణౌ ద్వౌ తు త్వత్ప్రత్యక్షగతౌ నృప ।। ౪.

ఆ బ్రాహ్మణులు ఇలా చెప్పారు: రాజా, నీవు గురువు నారాయణుడని పిలుస్తున్నావు కదా, మేమిద్దరం నారాయణులమే, నీ ముందు ప్రత్యక్షంగా వచ్చాము.

అశ్వశిరా ఉవాచ । భవన్తౌ బ్రాహ్మణౌ సిద్ధౌ తపసా దగ్ధకిల్బిషౌ । కథం నారాయణావావామితి వాక్యమథేరితమ్ ।। ౪.

అశ్వశిరా అన్నాడు: మీరు బ్రాహ్మణులు, తపస్సుతో పాపాలు తొలగించుకున్న siddhulu. మరి మీరు నారాయణులమని ఎలా అంటున్నారు? ఈ మాట నాకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది.

శఙ్ఖచక్రగదాపాణిః పీతవాసా జనార్దనః । గరుడస్థో మహాదేవః కస్తస్య సదృశో భువి ।। ౪.

శంఖం, చక్రం, గదను ధరించి, పీతాంబరం ధరించి, గరుడుపై కూర్చున్న జనార్దనుడు మహాదేవుడు. భూమిపై ఆయనకు సమానుడు ఎవరు?

తస్య రాజ్ఞో వచః శ్రుత్వా తౌ విప్రౌ సంశితవ్రతౌ । జహసతుః పశ్య విష్ణుం రాజన్నితి జజల్పతుః ।। ౪.

రాజు మాటలు విని, ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు, దీక్షతో ఉన్న వారు, నవ్వుతూ, 'రాజా! విష్ణువును చూడు' అని అన్నారు.

ఏవముక్త్వా స కపిలః స్వయం విష్ణుర్బభూవ హ । జైగీషవ్యశ్చ గరుడస్తత్క్షణాత్ సమజాయత ।। ౪.

అలా చెప్పగానే, కపిలుడు తానే విష్ణువుగా మారిపోయాడు. జైగీషవ్యుడు వెంటనే గరుడుడిగా మారిపోయాడు.

తతో హాహాకృతం త్వాసీత్ తత్క్షణాద్ రాజమణ్డలమ్ । దృష్ట్వా నారాయణం దేవం గరుడస్థం సనాతనమ్ ।। ౪.

ఆ క్షణంలోనే, రాజసభ అంతా ఆశ్చర్యంతో హాహాకారాలు చేశాయి. ఎందుకంటే, గరుడుపై కూర్చున్న శాశ్వతమైన నారాయణుడిని అందరూ చూశారు.

కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా తతో రాజా మహాయశాః । ఉవాచ శామ్యతాం విప్రౌ నాయం విష్ణురథేదృశః ।। ౪.

అప్పుడు మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన రాజు, చేతులు జోడించి, 'మహర్షులారా, శాంతించండి. ఇది మనకు తెలిసిన విష్ణువు కాదు' అని అన్నాడు.

యస్య బ్రహ్మా సముత్పన్నో నాభిపఙ్కజమధ్యతః । తస్మాచ్చ బ్రహ్మణో రుద్రః స విష్ణుః పరమేశ్వరః ।। ౪.

యావనాడూ, ఎవరి నాభిపద్మం నుండి బ్రహ్మ వచ్చాడు, బ్రహ్మ నుండి రుద్రుడు జన్మించాడు, ఆ విష్ణువే పరమేశ్వరుడు.

ఇతి రాజవచః శ్రుత్వా తదా తౌ మునిపుంగవౌ । చక్రతుః పరమాం మాయాం యోగమాయాం విశేషతః ।। ౪.

రాజు మాటలు విని, ఆ ఇద్దరు మహర్షులు, అప్పుడు అత్యున్నతమైన యోగమాయను, ప్రత్యేకమైన మాయను ప్రదర్శించారు.

కపిలః పద్మనాభస్తు జైగీషవ్యః ప్రజాపతిః । కమలస్థో బభౌ హ్రస్వస్తస్య చాఙ్కే కుమారకః ।। ౪.

కపిలుడు పద్మనాభుడిగా మారాడు. జైగీషవ్యుడు ప్రజాపతిగా మారాడు. పద్మంపై కూర్చున్న ఆయన ప్రకాశవంతంగా కనిపించాడు. ఆయన మడిలో ఒక చిన్నవాడు కనబడాడు.