వరాహపురాణమ్

రుద్రోఽపి వాసుకిం ధ్యాత్వా తక్షకం చ ధనంజయమ్ । వలయం కటింసూత్రం చ చకార పరమేశ్వరః ।। ౨౭.

రుద్రుడు వాసుకిని, తక్షకుని, ధనంజయుని ధ్యానించి, వాటిని చేతి కంకణాలుగా, నడుము బందంగా, యజ్ఞోపవీతంగా ధరించాడు.

నీలనామా చ దైత్యేన్ద్రో హస్తీ భూత్వా భవాన్తికమ్ । ఆగతస్త్వరితః శక్రహస్తీవోద్ధతరూపవాన్ ।। ౨౭.

నీల అనే దైత్యరాజు, ఏనుగు రూపంలో, ఇంద్రుని ఏనుగును పోలి, భవుని దగ్గరకు వేగంగా వచ్చాడు.

స జ్ఞాతో నన్దినా దైత్యో వీరభద్రాయ దర్శితః । వీరభద్రోఽపి సింహేన రూపేణాహత్య చ ద్రుతమ్ ।। ౨౭.

ఆ దైత్యుడిని నంది గుర్తించి, వీరభద్రునికి చూపించాడు. వీరభద్రుడు సింహం రూపంలో వెంటనే అతడిని చంపాడు.

తస్య కృత్తిం విదార్యాశు కరిణస్త్వఞ్జనప్రభామ్ । రుద్రాయార్పితవాన్ సోఽపి తమేవామ్బరమాకరోత్ । తతః ప్రభృతి రుద్రోఽపి గజచర్మపటోఽభవత్ ।। ౨౭.

ఆ ఏనుగుని నలుపు రంగు చర్మాన్ని చీల్చి, రుద్రునికి సమర్పించాడు. రుద్రుడు దాన్ని వస్త్రంగా ధరించాడు. అప్పటి నుండి రుద్రుడు ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించేవాడయ్యాడు.

గజచర్మ్మపటో భూత్వా భుజంగాభరణోజ్జ్వలః । ఆదాయ త్రిశిఖం భీమం సగణోఽన్ధకమన్వయాత్ ।। ౨౭.

ఏనుగు చర్మాన్ని కప్పుకుని, పాము అలంకారాలతో మెరిసిపోతూ, భయంకరమైన త్రిశూలాన్ని పట్టుకుని, తన గణాలతో కలిసి అంధకుని వెంటపడ్డాడు.

తతః ప్రవృత్తే యుద్ధే చ దేవదానవయోర్మహత్ । ఇన్ద్రాద్యా లోకపాలాస్తు స్కన్దః సేనాపతిస్తథా । సర్వే దేవగణాశ్చాన్యే యుయుధుః సమరే తదా ।। ౨౭.

అప్పుడే దేవతలు, దానవుల మధ్య గొప్ప యుద్ధం మొదలైంది. ఇంద్రుడు, ఇతర లోకపాలకులు, సేనాధిపతిగా స్కందుడు, ఇంకా ఇతర దేవతా గణాలందరూ ఆ యుద్ధంలో పోరాడారు.

తం దృష్ట్వా నారదా యుద్ధం యయౌ నారాయణం ప్రతి । శశంస చ మహద్ యుద్ధం కైలాసే దానవైః సహ ।। ౨౭.

ఆ యుద్ధాన్ని చూసిన నారదుడు నారాయణుని వద్దకు వెళ్లి, కైలాసంపై దానవులతో జరుగుతున్న గొప్ప యుద్ధాన్ని వివరించాడు.

తచ్ఛ్రుత్వా చక్రమాదాయ గరుడస్థో జనార్దనః । తమేవ దేశమాగత్య యుయుధే దానవైః సహ ।। ౨౭.

అది విని, జనార్దనుడు గరుడుపై ఎక్కి, చక్రాన్ని తీసుకుని, అదే స్థలానికి వచ్చి దానవులతో యుద్ధం చేశాడు.

ఆగత్య చ తతో దేవా హరిణాప్యాయితా రణే । విషణ్ణవదనాః సర్వే పలాయనపరా భవన్ ।। ౨౭.

అప్పుడే హరిదేవుడు యుద్ధంలో దేవతలకు తోడుగా వచ్చాడు. అయినా దేవతలందరూ మనసు దిగులుతో పారిపోవడం మొదలుపెట్టారు.

తత్ర భగ్నేషు దేవేషు స్వయం రుద్రోఽన్ధకం యయౌ । తత్ర తేన మహద్యుద్ధమభవల్లోమహర్షణమ్ ।। ౨౭.

అక్కడ దేవతలు ఓడిపోతుండగా, రుద్రుడు స్వయంగా అంధకుని ఎదుర్కొన్నాడు. వారిద్దరి మధ్య అక్కడ భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.

తత్ర దేవోఽప్యసౌ దైత్యం త్రిశూలేనాహనద్ భృశమ్ । తస్యాహతస్య యద్ రక్తమపతద్ భూతలే కిల । తత్రాన్ధకా అసంఖ్యాతా బభూవురపరే భృశమ్ ।। ౨౭.

అక్కడ దేవుడు త్రిశూలంతో ఆ దైత్యుడిని బలంగా కొట్టాడు. అంధకుని రక్తం భూమిపై పడిన చోటల్లా అనేక మంది ఉగ్రమైన అంధకులు పుట్టుకొచ్చారు.

తద్ దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం రుద్రో శూలేఽన్ధకం మృధే । గృహీత్వా త్రిశిఖాగ్రేణ ననర్త్త పరమేశ్వరః ।। ౨౭.

ఆ అద్భుతాన్ని చూసి, రుద్రుడు యుద్ధంలో త్రిశూలానికి అంధకుని పొడిచి, అతడిని త్రిశూలం మీద ఎత్తుకుని పరమేశ్వరుడు నాట్యం చేశాడు.

ఇతరేఽప్యన్ధకాః సర్వే చక్రేణ పరమేష్ఠినా । నారాయణేన నిహతాస్తత్ర యేఽన్యే సముత్థితాః । ౨౭.

అక్కడ పుట్టిన మిగతా అంధకులను పరమేశ్వరుడైన నారాయణుడు తన చక్రంతో సంహరించాడు.

అసృగ్ధారాతుషారైస్తు శూలప్రోతస్య చాసకృత్ । అనారతం సముత్తస్థుస్తతో రుద్రో రుషాన్వితః ।। ౨౭.

శూలంతో ఎన్నోసార్లు పొడవబడి, రక్తం, మంచు ప్రవాహాల మధ్య నిరంతరం పైకి వచ్చేవాడు. అప్పుడు రుద్రుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.

తస్య క్రోధేన మహతా ముఖాజ్జ్వాలా వినిర్యయౌ । తద్రూపధారిణీ దేవీ యాం తాం యోగేశ్వరీం విదుః ।। ౨౭.

ఆ గొప్ప కోపంతో రుద్రుని నోటిలోంచి ఒక జ్వాల బయటకు వచ్చింది. ఆ జ్వాల దేవత రూపం ధరించింది. యోగులు ఆమెను యోగేశ్వరీ అని పిలుస్తారు.

స్వరూపధారిణీ చాన్యా విష్ణునాపి వినిర్మితా । బ్రహ్మణా కార్తికేయేన ఇన్ద్రేణ చ యమేన చ । వరాహేణ చ దేవేన విష్ణునా పరమేష్ఠినా ।। ౨౭.

ఇంకొక దేవత కూడా తన స్వరూపంతో విష్ణువు, బ్రహ్మ, కార్తికేయుడు, ఇంద్రుడు, యముడు, వరాహుడు, పరమేశ్వరుడు కలసి సృష్టించారు.

పాతాలోద్ధరణం రూపం తస్యా దేవ్యా వినిర్మమే । మాహేశ్వరీ చ రాజేన్ద్ర ఇత్యేతా అష్టమారతః ।। ౨౭.

ఆ దేవత రూపాన్ని పాతాళాన్ని పైకి తీయడానికి రూపొందించారు. ఆమెను మహేశ్వరీ అని పిలుస్తారు రాజా. ఇలా ఎనిమిది మాతృకలు ఏర్పడ్డారు.

కారణం తాని యత్ప్రోక్తం క్షేత్రజ్ఞేనావధారణమ్ । శరీరాద్ దేవతానాం తు తదిదం కీర్తితం మయా ।। ౨౭.

క్షేత్రజ్ఞుడు చెప్పిన కారణాన్ని, దేవతల శరీరాలనుండి ఎలా ఉద్భవించిందో నేను వివరంగా చెప్పాను.

కామః క్రోధస్తథా లోభో మదో మోహోఽథ పఞ్చమః । మాత్సర్యం షష్ఠమిత్యాహుః పైశున్యం సప్తమం తథా । అసూయా చాఽష్టమీ జ్ఞేయా ఇత్యేతా అష్టమాతరః ।। ౨౭.

కామం, కోపం, లోభం, మదం, మోహం ఐదవది, మత్సర్యం ఆరవది, పైశున్యం ఏడవది, అసూయ ఎనిమిదవది — ఇవే ఎనిమిది మాతృకలు.

కామం యోగేశ్వరీం విద్ధి క్రోధో మాహేశ్వరీం తథా । లోభస్తు వైష్ణవీ ప్రోక్తా బ్రహ్మాణీ మద ఏవ చ ।। ౨౭.

కామాన్ని యోగేశ్వరీగా, కోపాన్ని మహేశ్వరీగా, లోభాన్ని వైష్ణవిగా, మదాన్ని బ్రాహ్మణిగా తెలుసుకో.

మోహః స్వయంభూః కౌమారీ మాత్సర్యం చేన్ద్రజం విదుః । యమదణ్డధరా దేవీ పైశున్యం స్వయమేవ చ । అసూయా చ వరాహాఖ్యా ఇత్యేతాః పరికీర్తితాః ।। ౨౭.

మోహం స్వయంభువుగా, మత్సర్యాన్ని కౌమారిగా, ఇంద్రుని జననంగా, యమదండాన్ని పట్టుకున్న దేవతను పైశున్యంగా, అసూయను వరాహిగా పరిగణిస్తారు.

కామాదిగణ ఏషోఽయం శరీరే పరికీర్తితః । జగ్రాహ మూర్త్తిం తు యథా తథా తే కీర్తితం మయా ।। ౨౭.

ఈ కామాది గణం శరీరంలో ఇలా ఏర్పడింది. అవి ఒక్కొక్కటి ఎలా రూపం దాల్చాయో నేను వివరంగా చెప్పాను.

ఏతాభిర్దేవతాభిశ్చ తస్య రక్తేఽతిశోషితే । క్షయం గతాఽఽసురీ మాయా స చ సిద్ధోఽన్ధకోఽభవత్ । ఏతత్ తే సర్వమాఖ్యాతమాత్మవిద్యాఽమృతం మయా ।। ౨౭.

ఈ దేవతలు అతని రక్తాన్ని బాగా పీల్చినప్పుడు, అసురి మాయ నశించింది. అంధకుడు సిద్ధిని పొందాడు. ఇదంతా ఆత్మజ్ఞాన అమృతంగా నేను నీకు వివరించాను.

య ఏతచ్ఛృణుయాన్నిత్యం మాతౄణాముద్భవం శుభమ్ । తస్య తాః సర్వతో రక్షాం కుర్వన్త్యనుదినం నృప ।। ౨౭.

ఎవరైనా ప్రతిరోజూ ఈ మాతృకల పవిత్ర జననాన్ని వినితే, వారికి ఆ దేవతలు ప్రతిదిక్కూ రక్షణ ఇస్తారు రాజా.

యశ్చైతత్ పఠతే జన్మ మాతౄణాం పురుషోత్తమ । స ధన్యః సర్వదా లోకే శివలోకం చ గచ్ఛతి ।। ౨౭.

ఎవరైనా మాతృకల జననాన్ని పఠిస్తే, ఆయన ఎప్పుడూ ధన్యుడవుతాడు, శివలోకాన్ని కూడా పొందుతాడు.

తాసాం చ బ్రహ్మణా దత్తా అష్టమీ తిథిరుత్తమా । ఏతాః సంపూజయేద్ భక్త్యా బిల్వాహారో నరః సదా । తస్య తాః పరితుష్టాస్తు క్షేమారోగ్యం దదన్తి చ ।। ౨౭.

బ్రహ్మ ఎనిమిదవ తిథిని వీరికి ఉత్తమంగా ఇచ్చాడు. ఎవరైనా భక్తితో వీరిని పూజిస్తూ ఎప్పుడూ బిల్వపత్రాలు తింటూ ఉంటే, ఆ దేవతలు సంతోషించి ఆయన్ని క్షేమంగా, ఆరోగ్యంగా ఉంచుతారు.

ప్రజాపాల ఉవాచ । కథం మాయా సముత్పన్నా దుర్గా కాత్యాయనీ శుభా । ఆదిక్షేత్రే స్థితా సూక్ష్మా పృథగ్మూర్త్తా వ్యజాయత ।। ౨౮.

ప్రజాపాలుడు అడిగాడు: మాయ ఎలా పుట్టింది? దుర్గా, కాత్యాయనీ అనే శుభదేవతలు ఆది స్థలంలో సూక్ష్మంగా ఉండి, వేరుగా ఎలా ప్రత్యక్షమయ్యారు?

మహాతపా ఉవాచ । ఆసీద్ రాజా పురా రాజన్ సిన్ధుద్వీపః ప్రతాపవాన్ । వరుణాంశో మహారాజ సోఽరణ్యే తపసి స్థితః ।। ౨౮.

మహాతపా చెప్పాడు: ఓ రాజా! ఒకప్పుడు సింధుద్వీప అనే మహాశక్తివంతుడైన రాజు ఉండేవాడు. అతడు వరుణుని అంసంగా, అరణ్యంలో తపస్సు చేస్తూ ఉండేవాడు.

పుత్రో మే శక్రనాశాయ భవేదితి నారధిపః । ఏవం కృతమతిః సోఽథ మహతా తపసా స్వకమ్ । కలేవరం స్థితో భూత్వా శోషయామాస సువ్రత ।। ౨౮.

అతడు తన కుమారుడు ఇంద్రుని నాశనం చేయాలని సంకల్పించాడు. అందుకే గొప్ప తపస్సుతో తన శరీరాన్ని ఎండబెట్టుకుంటూ, అచంచలంగా ఉండిపోయాడు.