వరాహపురాణమ్

ప్రజాపాల ఉవాచ । శరీరస్య కథం మూర్తిగ్రహణం జ్యోతిషో ద్విజ । ఏతన్మే సంశయం ఛిన్ధి ప్రణతస్య ద్విజోత్తమ ।। ౨౬.

ప్రజాపాలుడు అడిగాడు: ఓ ద్విజశ్రేష్ఠుడా, శరీరం ఎలా జ్యోతిస్సు నుండి రూపాన్ని పొందుతుంది? నా ఈ సందేహాన్ని నివృత్తి చేయండి, నేను మీకు నమస్కరిస్తున్నాను.

మహాతపా ఉవాచ । యోఽసావాత్మా జ్ఞానశక్తిరేక ఏవ సనాతనః । స ద్వితీయం యదా చైచ్ఛత్ తదా స్వాత్మస్థితో జ్వలత్ ।। ౨౬.

మహాతపా చెప్పాడు: ఆ పరమాత్మ, ఒక్కటైన, నిత్యమైన జ్ఞానశక్తి, రెండవదాన్ని కోరినప్పుడు, తనలోనే వెలిగిపోతూ ప్రకాశించెను.

యః సూర్య ఇతి భాస్వాంస్తు అన్యోన్యేన మహాత్మనః । లోలీభూతాని తేజాంసి భాసయన్తి జగత్త్రయమ్ ।। ౨౬.

సూర్యుడు అని పిలువబడే ఆ ప్రకాశవంతుడు, ఆ మహాత్ముని తేజస్సులు కలిసిపోతూ, మూడు లోకాలను వెలిగించాయి.

తస్మిన్ సర్వే సురాః సిద్ధా గణాః సర్వే మహర్షిభిః । సమం సూతా ఇతి విభో తస్మాత్ సూర్యో భవన్ స్తుతః ।। ౨౬.

ఆయనలోనే అన్ని దేవతలు, సిద్ధులు, గణాలు, మహర్షులతో కూడి ఉన్నారు. అందుకే ప్రభువా, సూర్యుని మూలమని స్తుతిస్తారు.

లోలీభూతస్య తస్యాశు తేజసోఽభూచ్ఛరీరకమ్ । పృథక్త్వేన రవిః సోఽథ కీర్త్త్యతే వేదవాదిభిః ।। ౨౬.

ఆ తేజస్సు చలించగా, వెంటనే ఒక శరీరం ఏర్పడింది. వేదవేత్తలు వేరు వేరు అని చెప్పి, ఆయనను రవి అని పిలుస్తారు.

భాసయన్ సర్వలోకాంస్తు యతోఽసావుత్థితో దివి । అతోఽసౌ భాస్కరః ప్రోక్తః ప్రకర్షాచ్చ ప్రభాకరః ।। ౨౬.

అన్ని లోకాలను వెలిగిస్తూ, ఆకాశంలో ఉదయిస్తాడు కనుక, ఆయనను భాస్కరుడు అంటారు. గొప్ప ప్రకాశం వల్ల ప్రభాకరుడు అని కూడా అంటారు.

దివా దివస ఇత్యుక్తస్తత్కారిత్వాద్ దివాకరః । సర్వస్య జగతస్త్వాదిరాదిత్యస్తేన ఉచ్యతే ।। ౨౬.

పగలు పగలు అని పిలవబడేలా చేసే వాడు కనుక, ఆయనను దివాకరుడు అంటారు. అన్ని లోకాలకు ఆదిగా ఉండటం వల్ల ఆదిత్యుడు అని కూడా పిలుస్తారు.

ఏతస్య ద్వాదశాదిత్యాః సంభూతాస్తేజసా పృథక్ । ప్రధాన ఏవ సర్వేషాం సర్వదా స విబుధ్యతే ।। ౨౬.

ఆయన నుండి పన్నెండు సూర్యులు తాము తాము ప్రత్యేకంగా ప్రకాశంతో పుట్టారు. అయినా వారందరిలో ఎప్పుడూ ఆయనే ప్రధానుడిగా గుర్తించబడతాడు.

తం దృష్ట్వా జగతో వ్యాప్తిం కుర్వాణం పరమేశ్వరమ్ । తస్యైవాన్తః స్థితా దేవా వినిష్క్రమ్య స్తుతిం జగుః ।। ౨౬.

ఆ పరమేశ్వరుడు ఈ జగత్తంతటిని వ్యాపించి ఉన్నాడని చూసి, ఆయనలో నివసిస్తున్న దేవతలు బయటకు వచ్చి ఆయనను స్తుతించాయి.

దేవా ఊచుః । భవాన్ ప్రసూతిర్జగతః పురాణః క్షయామలైవ ప్రదహన్ జగన్తి । సముత్థితో నాథ శమం ప్రయాహి మా దేవలోకాన్ ప్లుష కర్మసాక్షిన్ ।। ౨౬.

దేవతలు అన్నారు: ప్రభూ! నీవే ఈ లోకానికి ఆదికారణమైన వాడవు. నీవు నీ అగ్ని ద్వారా లోకాలను కాల్చుతున్నావు. ప్రభూ! ఇప్పుడు ఉద్భవించి శాంతిని ప్రసాదించు. దేవలోకాలను కాల్చవద్దు, సాక్షిగా ఉన్న వాడవు.

త్వయా తతం సర్వత ఏవ తేజః ప్రతాపినా సూర్య యజుఃప్రవృత్తే । తిగ్మం రథాఙ్గం తవ దేవకల్పం కాలాఖ్యమధ్వాన్తకరం వదన్తి ।। ౨౬.

సూర్యుడా! నీ తేజస్సు అన్నిచోట్ల వ్యాపించింది. యజుర్వేదం ప్రారంభమైనప్పుడు అది మరింత ప్రకాశిస్తుంది. నీ రథచక్రం భయంకరంగా, దైవస్వరూపంగా ఉంది. దాన్ని కాలమని, చీకటిని తొలగించేదిగా అంటారు.

ప్రభాకరసక్త్వం రవిరాదిదేవ ఆత్మా సమస్తస్య చరాచరస్య । పితామహసక్త్వం వరుణో యమశ్చ భూతం భవిష్యచ్చ వదన్తి సిద్ధాః ।। ౨౬.

భాస్కరుడు, మొదటి దేవుడు అయిన సూర్యుడు, చరాచర జగత్తు అంతటికి ప్రాణస్వరూపుడని ఋషులు చెబుతారు. వరుణుడు, యముడు బ్రహ్మశక్తిని కలవారని, ఆయన గతమూ భవిష్యత్తూ అని సిద్ధులు పేర్కొంటారు.

ధ్వాన్తం ప్రణు త్వం సురలోకపూజ్య ప్రయాహి శాన్తిం పితరో వదన్తి । వేదాన్తవేద్యోఽసి మఖేషు దేవ త్వం హూయసే విష్ణురసి ప్రసహ్య । ఇతి స్తుతస్తైః సురనాథ భక్త్యా ప్రపాహి శంభో న ఇతి ప్రసహ్య ।। ౨౬.

నీవు చీకటిని తొలగించేవాడవు, దేవలోకాల్లో పూజించబడేవాడవు. పితృదేవతలు 'శాంతికి సాగిపో' అంటారు. వేదాంతంలో నీవే తెలుసుకోబడేవాడవు, యజ్ఞాల్లో పిలవబడేవాడవు, నీవే విష్ణువు. ఇలా భక్తితో దేవతలు స్తుతించి, 'శంభూ! మమ్మల్ని కాపాడు, మమ్మల్ని అధికంగా బాధించవద్దు' అని ప్రార్థించాయి.

ఏవముక్తస్తదా దేవైః సౌమ్యాం మూర్త్తిమథాకరోత్ । ప్రకాశత్వం జగామాశు దేవతానాం మహాప్రభః ।। ౨౬.

దేవతలు ఇలా ప్రార్థించగా, ఆ మహాప్రభుడు మృదువైన రూపాన్ని ధరించాడు. వెంటనే దేవతలకు ప్రకాశవంతుడిగా మారాడు.

ఏతత్సర్వం సురాణాం తు దహనం శామితం పురా । సప్తమ్యాం ఖలు సూర్యేణ మూర్త్తిత్వం కృతవాన్ భువి ।। ౨౬.

దేవతలందరి దహనం అప్పట్లో శాంతించిపోయింది. ఏడవ రోజున సూర్యుడు భూమిపై రూపాన్ని ధరించాడు.

ఏతాం యః పురుషో భక్త్యా ఉపాస్తే సూర్యమర్చయేత్ । భాస్కరేణ చ తస్యాసౌ ఫలమిష్టం ప్రయచ్ఛతి ।। ౨౬.

ఈ విధంగా ఎవరు భక్తితో సూర్యుని ఆరాధిస్తారో, వారికి భాస్కరుడు కోరిన ఫలితాన్ని ఇస్తాడు.

ఏతత్ తే కథితం రాజన్ సూర్యాఖ్యానం పురాతనమ్ । ఆదిమన్వన్తరే వృత్తం మాతరః శ్రృణు సాంప్రతమ్ ।। ౨౬.

ఓ రాజా! ఈ విధంగా నేను నీకు సూర్యుని పురాతన కథను చెప్పాను. ఇప్పుడు మొదటి మన్వంతరంలో జరిగినదాన్ని విను, ఓ తల్లీ.

మహాతపా ఉవాచ । పూర్వమాసీన్మహాదైత్యో బలవానన్ధకో భువి । స దేవాన్ వశమానిన్యే బ్రహ్మణో వరదర్పితః ।। ౨౭.

మహాతపా అన్నారు: పూర్వం భూమిపై అంధకుడు అనే మహాబలశాలి రాక్షసుడు ఉండేవాడు. బ్రహ్మదేవుని వరంతో అతడు దేవతలను తనవశంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.

తేనాత్మవాన్ సురాః సర్వే త్యాజితా మేరుపర్వతమ్ । బ్రహ్మాణం శరణం జగ్మురన్ధకస్య భయార్దితాః ।। ౨౭.

అతని వల్ల శక్తివంతమైన దేవతలందరూ మెరుపర్వతాన్ని వదిలి వెళ్లిపోయారు. అంధకుని భయంతో వారు బ్రహ్మదేవుని ఆశ్రయించారు.

తానాగతాంస్తదా బ్రహ్మా ఉవాచ సురసత్తమాన్ । కిమాగమనకృత్యం వో దేవా బ్రూత కిమాస్యతే ।। ౨౭.

అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు అక్కడికి వచ్చిన ఆ ముఖ్యమైన దేవతలను అడిగాడు: 'మీరు ఎందుకు వచ్చారు దేవతలారా? మీ రాకకు కారణం ఏమిటి? చెప్పండి.'

దేవా ఊచుః । అన్ధకేనార్దితాః సర్వే వయం దేవా జగత్పతే । త్రాహి సర్వాంశ్చతుర్వక్త్ర పితామహ నమోఽస్తు తే ।। ౨౭.

దేవతలు అన్నారు: జగత్పతీ! మేమందరం అంధకుని వల్ల బాధపడుతున్నాము. నలుగురు ముఖాలుగల పితామహా! మమ్మల్ని రక్షించు, నీకు నమస్కారం.

బ్రహ్మోవాచ । అన్ధకాన్నైవ శక్తోఽహం త్రాతుం వై సురసత్తమాః । భవం శర్వం మహాదేవం వ్రజామ శరణార్థినః ।। ౨౭.

బ్రహ్మదేవుడు అన్నారు: ఉత్తమ దేవతలారా! నేను అంధకుని నుండి మిమ్మల్ని రక్షించలేను. మనం శర్వుడైన మహాదేవుడి వద్దకు ఆశ్రయార్థంగా వెళ్లుదాం.

కిన్తు పూర్వం మయా దత్తో వరస్తస్య సురోత్తమాః । అవధ్యస్త్వం హి భవితా న శరీరం స్పృశేన్మహీమ్ ।। ౨౭.

కానీ, ఉత్తమ దేవతలారా! నేను అతనికి ఒక వరం ఇచ్చాను. అతని శరీరం భూమిని తాకే వరకు అతడిని ఎవరూ చంపలేరు.

తస్యైవం బలినస్త్వేకో హన్తా రుద్రః పరంతపః । తత్ర గచ్ఛామహే సర్వే కైలాసనిలయం ప్రభుమ్ ।। ౨౭.

అంతటి బలవంతుడిని రుద్రుడే సంహరించగలడు. అందుకే మనందరం కైలాసపర్వతంలో నివసించే ప్రభువైన ఆయన వద్దకు వెళ్లుదాం.

ఏవముక్త్వా యయౌ బ్రహ్మా సదేవో భవసన్నిధౌ । తస్య సందర్శనాద్ రుద్రః ప్రత్యుత్థానాదికాః క్రియాః । కృత్వాభ్యువాచ దేవేశో బ్రహ్మాణం భువనేశ్వరమ్ ।। ౨౭.

ఇలా చెప్పి బ్రహ్మదేవుడు దేవతలతో కలిసి భవుని సమీపానికి వెళ్లాడు. వారిని చూసి రుద్రుడు ఆతిథ్యకార్యాలు చేసి, భువనేశ్వరుడైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

శంభురువాచ । కిం కార్యం దేవతాః సర్వా ఆగతా మమ సన్నిధౌ । యేనాహం తత్కరోమ్యాశు ఆజ్ఞా కార్యా హి సత్వరమ్ ।। ౨౭.

శంభుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలారా! మీరు అందరూ నా దగ్గరికి వచ్చారు. మీకు ఏం చేయాలి? మీరు చెప్పండి, వెంటనే చేస్తాను. మీ ఆజ్ఞను త్వరగా నెరవేర్చాలి.

దేవా ఊచుః । రక్షస్వ దేవ బలినస్త్వన్ధకాద్ దుష్టచేతసః ।। ౨౭.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: ప్రభూ! బలవంతుడైన, చెడు మనసున్న అంధకుని నుండి మమ్మల్ని కాపాడండి.

యావదేవం సురా సర్వే శంసన్తి పరమేష్ఠినః । తావత్ సైన్యేన మహతా తత్రైవాన్ధక ఆయయౌ ।। ౨౭.

అలా దేవతలు పరమేశ్వరుడితో మాట్లాడుతుండగా, అదే సమయంలో అంధకుడు పెద్ద సైన్యంతో అక్కడికి వచ్చాడు.

బలేన చతురఙ్గేణ హన్తుకామో భవం మృధే । తస్య భార్యాం గిరిసుతాం హర్తుమిచ్ఛన్ ససాధనః ।। ౨౭.

అతడు నాలుగు రకాల సైన్యంతో, యుద్ధంలో భవుడిని చంపాలని, కొండ కుమార్తె అయిన భవుని భార్యను అపహరించాలనే కోరికతో, ఆయుధాలతో వచ్చాడు.