వరాహపురాణమ్

రుద్ర ఉవాచ । దదామి సేనానాథం వో దేవా భవత విజ్వరాః । భవిష్యమస్తి పౌరాణం యోగాదీనామచిన్తయన్ ।। ౨౫.

రుద్రుడు ఇలా చెప్పాడు: దేవతలారా! మిమ్మల్ని బాధలు లేకుండా చేయడానికి నేను సేనాధిపతిని ఇస్తాను. భవిష్యత్తులో పురాతనుడు, యోగులలో శ్రేష్ఠుడు, అందరి ఆలోచనలకు అతీతుడు జన్మిస్తాడు.

ఏవముక్త్వా హరో దేవాన్ విసృజ్య స్వాఙ్గసంస్థితామ్ । శక్తిం సంక్షోభయామాస పుత్రహేతోః పరంతప ।। ౨౫.

ఇలా చెప్పి, హరుడు దేవతలను పంపించి, తన శరీరంలో ఉన్న శక్తిని కుమారుని కోసం కదిలించాడు.

తస్య క్షోభయతః శక్తిం జ్వలనార్కసమప్రభః । కుమారః సహజాం శక్తిం బిభ్రజ్జ్ఞానైకశాలినీమ్ ।। ౨౫.

ఆ శక్తిని కదిలించగా, అగ్ని, సూర్యునిలా ప్రకాశించే కుమారుడు జన్మించాడు. అతనికి సహజమైన శక్తి, అపూర్వమైన జ్ఞానం కలిగివుండెను.

ఉత్పత్తిస్తస్య రాజేన్ద్ర బహురూపా వ్యవస్థితా । మన్వన్తరేష్వనేకేషు దేవసేనాపతిః కిల ।। ౨౫.

ఓ రాజా! అతని జననం అనేక రూపాల్లో, అనేక విధాలుగా ఏర్పడింది. ప్రతి మన్వంతరంలో అతనే దేవసేనాధిపతి అవుతాడు.

యోఽసౌ శరీరగో దేవః అహంకారేతి కీర్త్తితః । ప్రయోజనవశాద్ దేవః సైవ సేనాపతిర్విభో ।। ౨౫.

శరీరంలో నివసించే ఆ దేవుడు 'అహంకారం' అని పిలవబడతాడు. అవసరమైతే, ఆ దేవుడే సేనాధిపతిగా మారుతాడు, ప్రభూ!

తస్మిన్ జాతే స్వయం బ్రహ్మా సర్వదైవైః సమన్వితః । పూజయామాస దేవేశం శివం పశుపతిం తదా ।। ౨౫.

అతడు జన్మించినప్పుడు, బ్రహ్మ తనతో పాటు అన్ని దేవతలతో కలిసి, దేవతల అధిపతి అయిన శివుని, పశుపతిని ఆ సమయంలో పూజించాడు.

సర్వైశ్చ దేవై ఋషిభిశ్చ సిద్ధైః సేనాపతిర్వరదానేన తేన । ఆప్యాయితః సోఽపి సురానువాచ సఖాయార్థం క్రడనే కార్యమేవ ।। ౨౫.

అన్ని దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు సేనాధిపతిని వరప్రదానంతో సంతృప్తిపరిచారు. ఆయన సంతోషంతో, ఆట కోసం ఒక స్నేహితుని విషయాన్ని దేవతలకు చెప్పాడు.

శ్రుత్వా వచస్తస్య్ మహానుభావో మహాదేవో వాక్యమిదం జగాద । దదామి తే క్రీడనకం తు కుక్కుటం తథానుగౌ శాఖవిశాఖసంజ్ఞౌ । కుమార భూతగ్రహనాయకో భవాన్ భవస్వ దేవేశ్వర సేనయాపతిః ।। ౨౫.

అతని మాటలు విని, మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీకు ఆట కోసం కోడిని ఇస్తాను. అలాగే, శాఖ, విశాఖ అనే ఇద్దరు సహాయకులను కూడా ఇస్తాను. కుమారా! నీవు భూతగణాల నాయకుడిగా, దేవతల సేనాధిపతిగా ఉండాలి.'

ఏవముక్త్వా తతో దేవః సర్వే దేవాశ్చ పార్థివ । తుష్టువుర్వాగ్భిరిష్టాభిః స్కన్దం సేనాపతిం తదా ।। ౨౫.

ఇలా చెప్పి, ఆ దేవుడు మరియు అన్ని దేవతలు, ఓ రాజా! తాము కోరిన మాటలతో సేనాధిపతి అయిన స్కందుని స్తుతించారు.

దేవా ఊచుః । భవస్వ దేవసేనానీర్మహేశ్వరసుత ప్రభో । షణ్ముఖ స్కన్ద విశ్వేశ కుక్కుటధ్వజ పావకే ।। ౨౫.

దేవతలు పలికారు: మహేశ్వరుని కుమారుడా, దేవసేనలకు నాయకుడవైయెయి. ఆరు ముఖాలవాడా, స్కందా, జగత్తునికి అధిపతివా, కోడికొమ్ము జెండా పట్టినవాడా, అగ్ని కుమారుడా!

కమ్పితారే కుమారేశ స్కన్ద బాలగ్రహానుగ । జితారే క్రౌఞ్చవిధ్వంస కృత్తికాసుత మాతృజ ।। ౨౫.

కంపించే శత్రువులను జయించినవాడా, కుమారుల నాయకుడా, స్కందా, బాలగ్రహాల ప్రభావాన్ని పోగొట్టేవాడా, క్రౌంచాసురుని సంహరించినవాడా, కృత్తికా తల్లుల కుమారుడా, మాతృ దేవతల పుత్రుడా!

భూతగ్రహపతిశ్రేష్ఠ పావకి ప్రియదర్శన । మహాభూతపతేః పుత్ర త్రిలోచన నమోఽస్తు తే ।। ౨౫.

భూతగణాధిపతుల్లో శ్రేష్ఠుడా, అగ్ని కుమారుడా, అందమైన రూపముగలవాడా, మహాభూతాల అధిపతియైన తండ్రి కుమారుడా, మూడు కన్నులవాడా, నీకు నమస్సులు!

ఏవం స్తుతస్తదా దేవైర్వవర్ధ భవనన్దనః । ద్వాదశాదిత్యసంకాశో బభూవాద్భుతదర్శనః । త్రైలోక్యమపి తత్తేజస్తాపయామాస పార్థివ ।। ౨౫.

దేవతలు ఇలా స్తుతించగా, భవుని కుమారుడు పెరిగి, పన్నెండు సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, ఆశ్చర్యకరమైన రూపంతో కనబడెను. అతని తేజస్సు మూడు లోకాలను కూడా వేడెక్కించెను, ఓ రాజా!

ప్రజాపాల ఉవాచ । కథం తం కృత్రికాపుత్రముక్తవన్తః సురం గురుమ్ । కథం చ పావకిరసౌ కథం వా మాతృనన్దనః ।। ౨౫.

ప్రజాపాలుడు అడిగాడు: కృత్తికా తల్లుల కుమారుడని, దేవతల గురువని, అగ్ని కుమారుడని, మాతృ దేవతల పుత్రుడని మీరు ఎలా సంబోధించారో చెప్పండి.

మహాతపా ఉవాచ । ఆదిమన్వన్తరే దేవ ఉత్పత్తిర్యా మయోదితా । పరోక్షదర్శిభిర్దేవైరేవమేవ స్తుతః ప్రభుః ।। ౨౫.

మహాతపా చెప్పాడు: మొదటి మన్వంతరంలో అతని జననం గురించి నేను చెప్పినట్టు, పరమార్థాన్ని గ్రహించే దేవతలు కూడా అలా ప్రభువును స్తుతించారు.

కృత్తికా పావకస్త్వన్యమాతరో గిరిజా తథా । ద్విజీయజన్మని గుహస్యైతే ఉత్పత్తిహేతవః ।। ౨౫.

కృత్తికా తల్లులు, అగ్ని, ఇతర మాతృ దేవతలు, గిరిజా — వీరందరూ గుహుని ద్విజన్మ కారణమయ్యారు.

ఏవమేతత్ తవాఖ్యాతం పృచ్ఛతః పార్థివోత్తమ । ఆత్మవిద్యాఽమృతం గుహ్యమహంకారస్య సంభవః ।। ౨౫.

ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు అడిగినట్లు, ఆత్మజ్ఞానం అనే రహస్యాన్ని, అమృతాన్ని, అహంకార జననాన్ని నేను వివరించాను.

స్వయం స్కన్దో మహాదేవః సర్వపాపప్రణాశనః । తస్య షష్ఠీం తిథిం ప్రాదాదభిషేకే పితామహః ।। ౨౫.

స్వయంగా స్కందుడు మహాదేవుడు, అన్ని పాపాలను నాశనం చేసే వాడు. అతని అభిషేక సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు ఆరవ తిథిని అతనికి ఇచ్చాడు.

ఏతాం ఫలాశనో యస్తు క్షయేన్నియతమానసః । అపుత్రోఽపి లభేత్ పుత్రానధనోఽపి ధనం లభేత్ । యం యమిచ్ఛేత మనసా తం తం లభతి మానవః ।। ౨౫.

ఈ స్తోత్రాన్ని ఫలితాన్ని ఆశిస్తూ, మనస్సును నియంత్రించి ఎవరైనా పఠిస్తే, పిల్లలు లేని వారికి సంతానం కలుగుతుంది, ధనం లేని వారికి ధనం లభిస్తుంది. మనసులో ఏది కోరినా అది సిద్ధిస్తుంది.

యశ్చైతత్ పఠతి స్తోత్రం కార్తికేయస్య మానవః । తస్య గేహే కుమారాణాం క్షేమారోగ్యం భవిష్యతి ।। ౨౫.

ఈ కార్తికేయుని స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించినా, వారి ఇంట్లో కుమారులకు క్షేమం, ఆరోగ్యం కలుగుతుంది.

ప్రజాపాల ఉవాచ । శరీరస్య కథం మూర్తిగ్రహణం జ్యోతిషో ద్విజ । ఏతన్మే సంశయం ఛిన్ధి ప్రణతస్య ద్విజోత్తమ ।। ౨౬.

ప్రజాపాలుడు అడిగాడు: ఓ ద్విజశ్రేష్ఠుడా, శరీరం ఎలా జ్యోతిస్సు నుండి రూపాన్ని పొందుతుంది? నా ఈ సందేహాన్ని నివృత్తి చేయండి, నేను మీకు నమస్కరిస్తున్నాను.

మహాతపా ఉవాచ । యోఽసావాత్మా జ్ఞానశక్తిరేక ఏవ సనాతనః । స ద్వితీయం యదా చైచ్ఛత్ తదా స్వాత్మస్థితో జ్వలత్ ।। ౨౬.

మహాతపా చెప్పాడు: ఆ పరమాత్మ, ఒక్కటైన, నిత్యమైన జ్ఞానశక్తి, రెండవదాన్ని కోరినప్పుడు, తనలోనే వెలిగిపోతూ ప్రకాశించెను.

యః సూర్య ఇతి భాస్వాంస్తు అన్యోన్యేన మహాత్మనః । లోలీభూతాని తేజాంసి భాసయన్తి జగత్త్రయమ్ ।। ౨౬.

సూర్యుడు అని పిలువబడే ఆ ప్రకాశవంతుడు, ఆ మహాత్ముని తేజస్సులు కలిసిపోతూ, మూడు లోకాలను వెలిగించాయి.

తస్మిన్ సర్వే సురాః సిద్ధా గణాః సర్వే మహర్షిభిః । సమం సూతా ఇతి విభో తస్మాత్ సూర్యో భవన్ స్తుతః ।। ౨౬.

ఆయనలోనే అన్ని దేవతలు, సిద్ధులు, గణాలు, మహర్షులతో కూడి ఉన్నారు. అందుకే ప్రభువా, సూర్యుని మూలమని స్తుతిస్తారు.

లోలీభూతస్య తస్యాశు తేజసోఽభూచ్ఛరీరకమ్ । పృథక్త్వేన రవిః సోఽథ కీర్త్త్యతే వేదవాదిభిః ।। ౨౬.

ఆ తేజస్సు చలించగా, వెంటనే ఒక శరీరం ఏర్పడింది. వేదవేత్తలు వేరు వేరు అని చెప్పి, ఆయనను రవి అని పిలుస్తారు.

భాసయన్ సర్వలోకాంస్తు యతోఽసావుత్థితో దివి । అతోఽసౌ భాస్కరః ప్రోక్తః ప్రకర్షాచ్చ ప్రభాకరః ।। ౨౬.

అన్ని లోకాలను వెలిగిస్తూ, ఆకాశంలో ఉదయిస్తాడు కనుక, ఆయనను భాస్కరుడు అంటారు. గొప్ప ప్రకాశం వల్ల ప్రభాకరుడు అని కూడా అంటారు.

దివా దివస ఇత్యుక్తస్తత్కారిత్వాద్ దివాకరః । సర్వస్య జగతస్త్వాదిరాదిత్యస్తేన ఉచ్యతే ।। ౨౬.

పగలు పగలు అని పిలవబడేలా చేసే వాడు కనుక, ఆయనను దివాకరుడు అంటారు. అన్ని లోకాలకు ఆదిగా ఉండటం వల్ల ఆదిత్యుడు అని కూడా పిలుస్తారు.

ఏతస్య ద్వాదశాదిత్యాః సంభూతాస్తేజసా పృథక్ । ప్రధాన ఏవ సర్వేషాం సర్వదా స విబుధ్యతే ।। ౨౬.

ఆయన నుండి పన్నెండు సూర్యులు తాము తాము ప్రత్యేకంగా ప్రకాశంతో పుట్టారు. అయినా వారందరిలో ఎప్పుడూ ఆయనే ప్రధానుడిగా గుర్తించబడతాడు.

తం దృష్ట్వా జగతో వ్యాప్తిం కుర్వాణం పరమేశ్వరమ్ । తస్యైవాన్తః స్థితా దేవా వినిష్క్రమ్య స్తుతిం జగుః ।। ౨౬.

ఆ పరమేశ్వరుడు ఈ జగత్తంతటిని వ్యాపించి ఉన్నాడని చూసి, ఆయనలో నివసిస్తున్న దేవతలు బయటకు వచ్చి ఆయనను స్తుతించాయి.