వరాహపురాణమ్

తత్ర గత్వా మయా విష్ణుః పురాణః పురుషః శివః । ఆరాధితో మయా భక్త్యా జపం నారాయణాత్మకమ్ ।। ౩.

అక్కడ నేను పురాతనుడు, ఆదిపురుషుడు, శుభుడైన విష్ణువును భక్తితో నారాయణ మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఆరాధించాను.

బ్రహ్మపారమయం రాజన్ జపతా పరమం స్తవమ్ । తతో మే భగవాంస్తుష్టః ప్రత్యక్షత్వం జగామ హ ।। ౩.

రాజా! పరమ బ్రహ్మను చేరే గొప్ప స్తోత్రాన్ని జపించగా, భగవంతుడు సంతోషించి నన్ను ప్రత్యక్షంగా దర్శించాడు.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । కీదృశం బ్రహ్మపారం తు శ్రోతుమిచ్ఛామి సత్తమ । కథయస్వ ప్రసాదేన దేవర్షే సుప్రసన్నధీః ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఆ బ్రహ్మపారమైన స్తోత్రం ఏమిటో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. దేవర్షీ! మీ కృపతో దయచేసి చెప్పండి.'

నారద ఉవాచ । పరం పరాణామమృతం పురాణం పారం పరం విష్ణుమనన్తవీర్యమ్ । నమామి నిత్యం పురుషం పురాణం పరాయణం పారగతం పరాణామ్ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'పరమమైన, అమృత స్వరూపుడైన, పురాతనుడైన, అపార శక్తిగల విష్ణువుకు నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన అనంతుడు, శాశ్వతుడు, పరమాశ్రయుడు, అందరికీ అధికుడైన పురుషుడు.'

పురాతనం త్వప్రతిమం పురాణం పరాపరం పారగముగ్రతేజసమ్ । గమ్భీరగమ్భీరధియాం ప్రధానం నతోఽస్మి దేవం హరిమీశితారమ్ ।। ౩.

పురాతనుడు, అప్రమేయుడు, పురాణుడు, పరముడు, అపార తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, లోతైన ధ్యానంలో ఉన్నవారిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన హరిదేవుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

పరాత్పరం చాపరమం ప్రధానం పరాస్పదం శుద్ధపదం విశాలమ్ । పరాత్పరేశం పురుషం పురాణం నారాయణం స్తౌమి విశుద్ధభావః ।। ౩.

పరములలో పరముడు, శుద్ధమైన స్థానం, విస్తారమైనవాడు, పరమేశ్వరుడు, పురాతనుడు అయిన నారాయణుడిని నేను పవిత్రమైన హృదయంతో స్తుతిస్తున్నాను.

పురా పురం శూన్యమిదం ససర్జ్జ తదా స్థితత్వాత్ పురుషః ప్రధానః । జనే ప్రసిద్ధః శరణం మమాస్తు నారాయణో వీతమలః పురాణః ।। ౩.

ఈ లోకం ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, ఆయన సృష్టించాడు. ఆ తరువాత, ప్రధాన పురుషుడిగా నిలిచాడు. ప్రజల్లో ప్రసిద్ధుడైన, కలుషరహితుడైన పురాతన నారాయణుడు నాకు శరణు కావాలి.

పారం పరం విష్ణుమపారరూపం పురాతనం నీతిమతాం ప్రధానమ్ । ధృతక్షమం శాన్తిధరం క్షితీశం శుభం సదా స్తౌమి మహానుభావమ్ ।। ౩.

పరముడు, అపార రూపుడు, పురాతనుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, సహనంతో ఉన్నవాడు, శాంతిని నిలిపే భూమిపతి, ఎప్పుడూ మంగళకరుడైన మహిమాన్వితుడైన విష్ణువును నేను ఎల్లప్పుడూ స్తుతిస్తున్నాను.

సహస్త్రమూర్ధానమనన్తపాద- మనేకబాహుం శశిసూర్యనేత్రమ్ । క్షరాక్షరం క్షీరసముద్రనిద్రం నారాయణం స్తౌమ్యమృతం పరేశమ్ ।। ౩.

వెయ్యి తలలు, అనంత పాదాలు, అనేక భుజాలు, చంద్రుడు సూర్యుడు కన్నులుగా ఉన్నవాడు, క్షరాక్షర స్వరూపుడు, పాల సముద్రంపై నిద్రించే అమృత స్వరూపుడైన పరేశ్వరుడైన నారాయణుడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

త్రివేదగమ్యం త్రినవైకమూర్తిం త్రిశుక్లసంస్థం త్రిహుతాశభేదమ్ । త్రితత్త్వలక్ష్యం త్రియుగం త్రినేత్రం నమామి నారాయణమప్రమేయమ్ ।। ౩.

మూడు వేదాల ద్వారా తెలిసేవాడు, మూడు, తొమ్మిది, ఒకే రూపాలుగలవాడు, మూడు విధాల పవిత్రతలో ఉన్నవాడు, మూడు హోత్ర స్వరూపుడు, మూడు తత్త్వాల లక్ష్యమైనవాడు, మూడు యుగాల అధిపతి, మూడు కళ్ళుగల అప్రమేయుడైన నారాయణుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

కృతే సితం రక్తతనుం తథా చ త్రేతాయుగే పూతతనుం పురాణమ్ । తథా హరిం ద్వాపరతః కలౌ చ కృష్ణీకృతాత్మానమథో నమామి ।। ౩.

కృతయుగంలో తెల్లవాడుగా, త్రేతాయుగంలో ఎర్రదేహంతో, ద్వాపరయుగంలో పవిత్రుడిగా, పురాతనుడిగా, కలియుగంలో నలుపు రంగుతో ఉన్న హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ససర్జ యో వక్త్రత ఏవ విప్రాన్ భుజాన్తరే క్షత్రమథోరుయుగ్మే । విశః పదాగ్రేషు తథైవ శూద్రాన్ నమామి తం విశ్వతనుం పురాణమ్ ।। ౩.

తన నోటి నుండి బ్రాహ్మణులను, భుజాల నుండి క్షత్రియులను, తొడల నుండి వైశ్యులను, పాదాల నుండి శూద్రులను సృష్టించిన విశ్వరూపుడైన పురాతనుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

పరాత్పరం పారగతం ప్రమేయం యుధాంపతిం కార్యత ఏవ కృష్ణమ్। గదాసిచర్మణ్యభృతోత్థపాణిం నమామి నారాయణమప్రమేయమ్ ।। ౩.

పరములలో పరముడు, అందరిని దాటి ఉన్నవాడు, యుద్ధాధిపతి, కార్యార్థం కోసం కృష్ణుడై అవతరించినవాడు, గద, కవచం ధరించి, చేతిని పైకి ఎత్తిన అప్రమేయుడైన నారాయణుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఇతి స్తుతో దేవవరః ప్రసన్నో జగాద మాం నీరదతుల్యఘోషః । వరం వృణీష్వేత్యసకృత్ తతోఽహం తస్యైవ దేహే లయమిష్టవాంశ్చ ।। ౩.

ఇలా స్తుతించబడిన దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు సంతోషించి, మేఘగర్జనలా శబ్దంతో 'వరం కోరుకో' అని పలికాడు. అప్పుడు నేను పునఃపునః ఆయనలో లయమవాలని కోరుకున్నాను.

ఇతి శ్రుత్వా వచో మహ్యం దేవదేవః సనాతనః । ఉవాచ ప్రకృతిం విప్ర సంసరస్వాక్షయామిమామ్ ।। ౩.

ఈ మాటలు విని, నిత్యుడైన దేవదేవుడు నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! ఈ అక్షయమైన ప్రకృతిలో ప్రవేశించు.'

బ్రహ్మణో యుగసాహస్త్రం తత్తే తస్మాత్ సముద్భవః । భవితా తే తథా నామ దాస్యతే సంప్రయోజనమ్ ।। ౩.

బ్రహ్మదేవుని యుగసహస్రం గడిచిన తర్వాత, నీవు అక్కడి నుండి పుట్టుకొస్తావు. అప్పుడే నీకు తగిన పేరు, లక్ష్యం కూడా నిర్ణయించబడతాయి.

నారం పానీయమిత్యుక్తం తం పితౄణాం సదా భవాన్ । దదాతి తేన తే నామ నారదేతి భవిష్యతి ।। ౩.

నీవు ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు 'నార' అనే నీటిని సమర్పించేవాడవు కాబట్టి, నీ పేరు నారదుడు అని పెట్టబడుతుంది.

ఏవముక్త్వా గతో దేవః సద్యోఽదర్శనముచ్చకైః । అహం కలేవరం త్యక్త్వా కాలేన తపసా తదా ।। ౩.

ఇలా చెప్పిన వెంటనే ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు. ఆ తరువాత నేను తపస్సుతో నా శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాను.

బ్రహ్మణోఽఙ్గే లయం ప్రాప్తస్తదోత్పత్తిం చ పార్థివ । దివసే తు పునః సృష్టో దశభిస్తనయైః సహ ।। ౩.

ఓ రాజా! నేను బ్రహ్మదేవుని అవయవంలో లయమై, తరువాత ఆయన పది కుమారులతో కలిసి మళ్లీ పుట్టాను.

దినాదిర్యో హి దేవస్య బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । స సృష్ట్యాదిః సమస్తానాం దేవాదీనాం న సంశయః ।। ౩.

అవ్యక్త జన్ముడైన బ్రహ్మదేవుని ఒక రోజు అన్నది, దేవతలు మొదలైన అందరి సృష్టి, లయకాలం కూడా. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సర్వస్య జగతః సృష్టిరేషైవ ప్రభుధర్మతః । ఏతన్మే ప్రాకృతం జన్మ యన్మాం పృచ్ఛసి పార్థివ ।। ౩.

ఈ విధంగా, పరమాత్మ ధర్మం ప్రకారం, ఈ జగత్తంతా సృష్టించబడింది. నీవు అడిగిన నా సహజ జన్మ ఇదే.

తస్మాన్నారాయణం ధ్యాత్వా ప్రాప్తోఽస్మి పరతో నృప । తస్మాత్ త్వమపి రాజేన్ద్ర భవ విష్ణుపరాయణః ।। ౩.

అందుకే నేను నారాయణుని ధ్యానం చేసి పరమపదాన్ని పొందాను, ఓ రాజేంద్రా! నీవు కూడా విష్ణువు సేవలో నిమగ్నుడవై ఉండాలి.

ధరణ్యువాచ । యోఽసౌ నారాయణో దేవః పరమాత్మా సనాతనః । భగవన్ సర్వభావేన ఉతాహో నేతి శంస మే ।। ౪.

ధరణి అడిగింది: పరమాత్మ, శాశ్వతమైన నారాయణుడు ఆ దేవుడిని మనం హృదయపూర్వకంగా పూజించాలా, వద్దా? నిజంగా చెప్పండి ప్రభూ!

శ్రీవరాహ ఉవాచ । మత్స్యః కూర్మో వరాహశ్చ నరసింహోఽథ వామనః । రామో రామశ్చ కృష్ణశ్చ బుద్ధః కల్కీ చ తే దశ ।। ౪.

శ్రీవరాహుడు పలికాడు: మత్స్యుడు, కూర్ముడు, వరాహుడు, నరసింహుడు, వామనుడు, రాముడు, పరశురాముడు, కృష్ణుడు, బుద్ధుడు, కల్కి—ఇవి ఆయన పదిహే రూపాలు.

ఇత్యేతాః కథితాస్తస్య మూర్త్తయో భూతధారిణి । దర్శనం ప్రాప్తుమిచ్ఛూనాం సోపానానీవ శోభతే ।। ౪.

ఓ భూతధారిణి! ఆయనకు ఈ విధంగా వివిధ రూపాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. ఆయనను దర్శించాలనుకునేవారికి ఇవి మెట్లలా ప్రకాశిస్తాయి.

యత్ తస్య పరమం రూపం తన్న పశ్యన్తి దేవతాః । అస్మదాదిస్వరూపేణ పూరయన్తి తతో ధృతిమ్ ।। ౪.

ఆయన పరమరూపాన్ని దేవతలు కూడా చూడలేరు. మనలాంటి రూపాలతో తాము తృప్తిపడుతూ ధైర్యాన్ని పొందుతారు.

బ్రహ్మా భగవతో మూర్త్యా రజసస్తమసస్తథా । యాభిః సంస్థాప్యతే విశ్వం స్థితౌ సంచాల్యతే చ హ ।। ౪.

బ్రహ్మదేవుడు భగవంతుని రూపంతో, అలాగే రజోగుణం, తమోగుణం ద్వారా ఈ విశ్వాన్ని స్థాపించి, నడిపిస్తాడు.

త్వమేకా తస్య దేవస్య మూర్తిరాద్యా ధరాధరే । ద్వితీయా సలిలం మూర్తిస్తృతీయా తైజసీ స్మృతా ।। ౪.

ఓ పర్వతాన్ని మోసేవాడా! నీవే ఆ దేవుని మొదటి రూపం. రెండవది నీరు, మూడవది అగ్ని అని చెప్పబడింది.

చతుర్థీ వాయుమూర్తిః స్యాదాకాశాఖ్యా తు పఞ్చమీ । ఏతాస్తు మూరత్యస్తస్య క్షేత్రజ్ఞత్వం హి మద్ధియామ్ । మూర్త్తిత్రయం తథా తస్య ఇత్యేతాశ్చాష్టమూర్తయః ।। ౪.

నాల్గవది వాయువు రూపం, ఐదవది ఆకాశం అని అంటారు. ఇవన్నీ ఆయన రూపాలే. క్షేత్రజ్ఞుడు అని నేను భావిస్తున్నాను. ఇలా మూడు రూపాలు, మొత్తం ఎనిమిది రూపాలు ఆయనవే.