వరాహపురాణమ్

స తదా మన్దరోక్తస్తు శంకరో ద్రుతమాయయౌ । విధినా సోమయా పాణిం జగ్రాహ పరమేశ్వరః ।। ౨౨.

అప్పుడు మందరుడు చెప్పిన ప్రకారం శంకరుడు వెంటనే వచ్చి, విధిగా సోముని సాక్షిగా పార్వతిదేవిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

తత్రోత్సవే పర్వతనారదౌ ద్వౌ జగుశ్చ సిద్ధా ననృతుర్వనస్పతీః । పుష్పాణ్యనేకాని విచిక్షిపుః శుభాః ననర్తురుచ్చైః సురయోషితో భృశమ్ ।। ౨౨.

ఆ ఉత్సవంలో పర్వతుడు, నారదుడు పాటలు పాడారు, సిద్ధులు నాట్యం చేశారు, చెట్లు అనేక శుభపుష్పాలు వర్షించాయి, దేవకన్యలు ఆనందంగా నాట్యం చేశారు.

తస్మిన్ వివాహే సలిలప్రవాహే చతుర్ముఖో లోకపరః స్వసంస్థః । ఉవాచ కన్యాం భవ పుత్రి లోకే నారీ ప్రభర్త్తా తవ చాన్యపుంసామ్ । ఇత్యేవముక్త్వా స ఉమాం సరుద్రాం పితామహః స్వం పురమాజగామ ।। ౨౨.

ఆ వివాహ వేడుకలో, ప్రవహిస్తున్న నీళ్ల మధ్య, నాలుగు ముఖాలవాడు బ్రహ్మదేవుడు ఆ అమ్మాయికి, 'కన్యా! లోకంలో నీవు శ్రేష్ఠమైన స్త్రీగా నిలవాలి. నీ వల్ల ఇతర పురుషులకు భార్యలు లభించాలి' అని ఆశీర్వదించి, ఉమా, రుద్రునితో కలిసి తన పట్టణానికి వెళ్లిపోయాడు.

జామాతరం పర్వతరాట్ సుపూజ్య విసర్జయామాస విభుం స సోమమ్ । దేవాంశ్చ దైత్యాన్ వివిధానృషీంశ్చ సంపూజ్య సర్వాన్ వివిధైస్తు వస్తుభిః । విభూషణైర్వస్త్రవరాన్నదానై - ర్విసర్జయామాస తదాద్రిముఖ్యాన్ ।।౨౨.

పర్వతరాజు తన అల్లుడు సోముని ఘనంగా సత్కరించి, గౌరవంగా పంపించాడు. అలాగే దేవతలు, దైత్యులు, వివిధ ఋషులను కూడా రకరకాల బహుమతులు, ఆభరణాలు, ఉత్తమ వస్త్రాలు, మంచి భోజనాలతో సత్కరించి, ఇతర పర్వతాధిపతులను కూడా గౌరవంగా పంపించాడు.

స వీతశోకో విరజో విశుద్ధః శుభాననాం దేవవరాయ దత్త్వా । ఉమాం మహాత్మా హిమవానద్రిరాజః పైతామహే లోక ఇవాధ్వరే భాత్ ।। ౨౨.

బాధలు లేని, పవిత్రమైన, ప్రశాంతమైన హిమవంతుడు, తన మంగళకరమైన కుమార్తె ఉమాను దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన శివునికి ఇచ్చి, లోకపితామహుడు యజ్ఞంలో ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా వెలిగిపోయాడు.

ఇతీరితేయం తవ రాజసత్తమ ప్రసూతిరేషా న విదుర్యాం సురాసురాః । స్వయంభుదక్షాదిరాజః త్రిజన్మభి- ర్గౌరీవివాహోఽపి మయా సుకీర్తితః ।। ౨౨.

రాజసత్తమా! నీ వంశవృత్తాంతం ఇదే. దీన్ని దేవతలు, అసురులు కూడా తెలియరు. స్వయంభువు, దక్షుడు, రాజు మరియు గౌరీ వివాహానికి సంబంధించిన మూడు జన్మల కథను నేను నిక్షేపంగా వివరించాను.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ఏవం సా గౌరినామ్నా తు కారణాన్మూర్త్తిమాగతా । సంబభూవ యథా ప్రోక్తం ప్రజాపాలాయ పృచ్ఛతే । ఋషిణా మహతా పూర్వం తపసా భావితాత్మనా ।। ౨౨.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: అందుకే గౌరీ అని పిలవబడే ఆమె, మహర్షి తన తపస్సుతో ప్రశ్నించగా, ప్రాణికర్తకు చెప్పిన ప్రకారం, మూర్తిరూపంలో అవతరించింది.

గౌర్యా ఉత్పత్తిరేషా వై కథితా పరమర్షిణా । వివాహశ్చ యథా వృత్తస్తత్సర్వం కథితం తవ ।। ౨౨.

గౌరీ జనన కథను మహర్షి చెప్పాడు. ఆమె వివాహం ఎలా జరిగిందో కూడా నీకు వివరించబడింది.

ఏతత్సర్వం తు గౌర్యా వై సంపన్నం తు తృతీయయా । తస్యాం తిథౌ తృతీయాయాం లవణం వర్జయేన్నరః । యశ్చోపోష్యతి నారీ వా సా సౌభాగ్యం తు విన్దతి ।। ౨౨.

ఈ గౌరీకి సంబంధించిన అన్ని విషయాలు తృతీయ తిథిన జరిగాయి. ఆ రోజున ఉప్పు తినకూడదు. ఆ ఉపవాసాన్ని ఎవరైనా పురుషుడు లేదా స్త్రీ ఆచరిస్తే, వారికి సౌభాగ్యం లభిస్తుంది.

దుర్భగా యా తు నారీ స్యాత్ పురుషశ్చాతిదుర్భగః । ఏతచ్ఛ్రుత్వా తృతీయాయాం లవణం తు వివర్జయేత్ ।। ౨౨.

ఎవరైనా స్త్రీ దుర్భాగ్యవంతురాలైతే, లేదా పురుషుడు అత్యంత దుర్భాగ్యుడైతే, ఈ కథ విని తృతీయ తిథిన ఉప్పు తినకూడదు.

సర్వకామానవాప్నోతి సౌభాగ్యం ద్రవ్యసమ్పదమ్ । ఆరోగ్యం చ సదా లోకే కాన్తిం పుష్టిం చ విన్దతి ।। ౨౨.

అలా చేస్తే అన్ని కోరికలు తీరతాయి, సౌభాగ్యం, ధనసంపద, ఆరోగ్యం, అందం, పోషణ లభిస్తాయి.

ప్రజాపాల ఉవాచ । కథం గణపతేర్జన్మ మూర్తిమన్తం చ సత్తమ । ఏతన్మే సంశయం ఛిన్ధి ధృతికష్టం వ్యవస్థితమ్ ।। ౨౩.

ప్రజాపాలుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ మహానుభావా, గణపతికి మూర్తితో జననం ఎలా జరిగింది? ఈ విషయంలో నాకు ఉన్న బలమైన సందేహాన్ని దయచేసి తొలగించు.

మహాతపా ఉవాచ । పూర్వం దేవగణాః సర్వే ఋషయశ్చ తపోధనాః । కార్యారమ్భం తథా చక్రుః సిధ్యన్తే చ న సంశయః ।। ౨౩.

మహాతపస్వి ఇలా చెప్పాడు: పూర్వం దేవతలందరూ, తపస్సులో నిబద్ధులైన ఋషులూ, ఎన్నో పనులు ప్రారంభించారు. వారి కార్యాలు నిస్సందేహంగా విజయవంతమయ్యాయి.

సన్మార్గవర్తిషు యథా సిద్ధ్యన్తే విఘ్నతః క్రియాః । అసత్కారిషు సర్వేషు తద్వదేవమవిఘ్నతః ।। ౨౩.

ధర్మమార్గంలో నడిచేవారి పనులు నిర్బంధంగా సాఫీగా జరుగుతాయి. కానీ అధర్మమైన పనుల్లో మాత్రం ఎప్పుడూ అడ్డంకులు తప్పవు.

తతో దేవాః సపితరశ్చిన్తయామాసురోజసా । అసత్కార్యేషు విఘ్నార్థం సర్వ ఏవాభ్యమన్త్రయన్ ।। ౨౩.

అప్పుడే దేవతలు, పితృదేవతలతో కలిసి, అధర్మకార్యాల్లో అడ్డంకులు కలిగించాలనే సంకల్పంతో బలంగా ఆలోచించారు.

తతస్తేషాం తదా మన్త్రం కుర్వతస్త్రిదివౌకసామ్ । బభూవ బుద్ధిర్గమనే రుద్రం ప్రతి మహామతిమ్ ।। ౨౩.

ఆ స్వర్గవాసులు ఆ మంత్రాన్ని చేయుచుండగా, వారందరిలో రుద్రుని దగ్గరకు వెళ్లాలని ఆలోచన కలిగింది.

తే తత్ర రుద్రమాగమ్య కైలాసనిలయం గురుమ్ । ఊచుః సవినయం సర్వే ప్రణిపాతపురఃసరమ్ ।। ౨౩.

వారు అందరూ కైలాసంలో నివసించే గురువైన రుద్రుని వద్దకు వెళ్లి, వినయంతో నమస్కరించి, ఆయనతో మాట్లాడారు.

దేవా ఊచుః । దేవదేవ మహాదేవ శూలపాణే త్రిలోచన । విఘ్నార్థమవిశిష్టానాముత్పాదయితుమర్హసి ।। ౨౩.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: దేవదేవా, మహాదేవా, త్రిశూలధారి, త్రినేత్రుడా, సద్గుణాలు లేని వారికీ అడ్డంకులు కలిగించాల్సిన బాధ్యత నీదే.

ఏవముక్తరస్తదా దేవైర్భవః పరమయా ముదా । ఉమాం నిరీక్షయామాస చక్షుషాఽనిమిషేణ హ ।। ౨౩.

దేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, భవుడు పరమానందంతో ఉమాదేవిని కన్ను మిటకపెట్టకుండా చూస్తూ నిలిచాడు.

దేవానాం సన్నిధౌ తస్య పశ్యతోమాం మహాత్మనః । చిన్తాఽభూద్ వ్యోమ్ని మూర్తిభ్యో దృశ్యతే కేన హేతునా ।। ౨౩.

ఆ మహాత్ముడు ఉమను చూస్తుండగా, దేవతల సమక్షంలో, 'ఆకాశంలో రూపాలు ఎందుకు కనిపిస్తాయి?' అనే ఆలోచన అతనికి కలిగింది.

పృథివ్యా విద్యతే మూర్త్తిరపాం మూర్త్తిస్తథైవ చ । తేజసః శ్వసనస్యాపి మూర్త్తిరేషా తు దృశ్యతే । ఆకాశం చ కథం నేతి మత్వా దేవో జహాస చ ।। ౨౩.

భూమికి రూపం ఉంది, నీటికీ అలాగే రూపం ఉంది, అగ్నికి, గాలికీ కూడా రూపం కనిపిస్తుంది. కాని ఆకాశానికి మాత్రం రూపం లేదని ఎందుకు అంటారు? అని ఆ దేవుడు ఆలోచించి చిరునవ్వు నవ్వాడు.

జ్ఞానశక్తిముమాం దృష్ట్వా యద్ దృష్టం వ్యోమ్ని శంభునా । యచ్చోక్తం బ్రహ్మణా పూర్వం శరీరం తు శరీరిణామ్ ।। ౨౩.

జ్ఞానశక్తిస్వరూపిణి ఉమను చూసి, శంభువు ఆకాశంలో చూసిన దాన్ని, బ్రహ్మా ముందుగా చెప్పినదాన్ని — అంటే శరీరం అనేది జీవులకు మాత్రమే ఉంటుందని — గుర్తు చేసుకున్నాడు.

యచ్చాపి హసితం తేన దేవేన పరమేష్ఠినా । ఏతత్కార్యచతుష్కేణ పృథివ్యాదిచతుర్ష్వపి ।। ౨౩.

ఆ పరమేశ్వరుడు నవ్వినదీ, ఆయన ముందుగా చెప్పినదీ, ఈ నాలుగు కారణాలన్నీ భూమి మొదలైన నాలుగు మూలకాలకు సంబంధించినవే.

మూర్త్తిమానతితేజస్వీ హసతః పరమేష్ఠినః । ప్రదీప్తాస్యో మహాదీప్తః కుమారో భాసయన్ దిశః । పరమేష్ఠిగుణైర్యుక్తః సాక్షాద్ రుద్ర ఇవాపరః ।। ౨౩.

పరమేశ్వరుని నవ్వుతో, అద్భుతమైన తేజస్సుతో, ముఖం ప్రకాశించేలా, దిక్కులను వెలిగించేలా, పరమేశ్వరుని గుణాలతో, మరొక రుద్రుడిలా ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.

ఉత్పన్నమాత్రో దేవానాం యోషితః సప్రమోహయన్ । కాన్త్యా దీప్త్యా తథా మూర్త్యా రూపేణ చ మహాత్మవాన్ ।। ౨౩.

ఆ కుమారుడు పుట్టిన వెంటనే, అతని కాంతి, తేజస్సు, రూపం, అందంతో దేవతా స్త్రీలందరి మనస్సును మాయలో పడేశాడు.

తం దృష్ట్వా పరమం రూపం కుమారస్య మహాత్మనః । ఉమాఽనిమేషనేత్రాభ్యాం తమపశ్యత భామినీ ।। ౨౩.

ఆ మహాత్ముడైన కుమారుని పరమరూపాన్ని చూసి, ఉమాదేవి కన్ను మిటకకుండా అతనిని చూస్తూ ఆశ్చర్యపోయింది.

తం దృష్ట్వా కుపితో దేవః స్త్రీభావం చఞ్చలం తథా । మత్వా కుమారరూపం తు శోభనం మోహనం దృశామ్ । తతః శశాప తం దేవః స్త్రీశఙ్కాం పరమేశ్వరః ।। ౨౩.

అతన్ని చూసి, స్త్రీల మనస్సు చంచలమని, కుమారుని రూపం అందంగా, మనస్సును మోహింపజేసేదిగా ఉందని భావించి, పరమేశ్వరుడు కోపంతో అతనికి శాపమిచ్చాడు.

కుమార గజవక్త్రస్త్వం ప్రలమ్బజఠరస్తథా । భవిష్యసి తథా సర్పైరుపవీతగతిర్ధ్రువమ్ । ఏవం శశాప తం దేవస్తీవ్రకోపసమన్వితః ।। ౨౩.

ఓ కుమారా! నీవు ఎలుగుబంటి ముఖంతో, పెద్ద పొట్టతో, పాములను యజ్ఞోపవీతంగా, కట్టుగా ధరించే వాడవుగా మారిపోతావు. ఇలా పరమేశ్వరుడు తీవ్రమైన కోపంతో అతనికి శాపమిచ్చాడు.

అర్ద్ధకోట్యా చ రోమాణామాత్మనోఽఙ్గే త్రిలోచనః । కూపకాస్వేదసలిలపూర్ణశూలధరస్తథా । ధున్వన్ శరీరముత్థాయ తతో దేవో రుషాన్వితః ।। ౨౩.

తన శరీరంపై అర కోట్ల రోమాలు, రోమకూపాలు చెమటతో నిండిపోయి, త్రినేత్రుడైన త్రిశూలధారి దేవుడు కోపంతో శరీరాన్ని ఊపుకుంటూ లేచాడు.