వరాహపురాణమ్

ధ్రువం పాశుపతిర్దేవ త్వం లోకే ఖ్యాతిమేస్యతి । అయం చ దేవస్త్వన్నామ్నా లోకే ఖ్యాతిం గమిష్యతి । ఆరాధ్యశ్చ సమస్తానాం దేవాదీనాం గమిష్యసి ।। ౨౧.

దేవా, పశుపతి అనే పేరు లోకంలో ఖ్యాతి పొందుతుంది. ఈ దేవుడు నీ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడు. నీవు అందరి దేవతలూ ఇతరులూ ఆరాధించేవాడవుతావు.

ఏవముక్త్వా తదా బ్రహ్మా దక్షం ప్రోవాచ బుద్ధిమాన్ । గౌరీం ప్రయచ్ఛ రుద్రాయ పూర్వమేవోపపాదితామ్ ।। ౨౧.

అలా చెప్పి, బ్రహ్మా, తెలివిగలవాడు, దక్షునితో ఇలా అన్నాడు: నీవు ముందే సిద్ధం చేసిన గౌరీని రుద్రునికి ఇచ్చు.

ఏవముక్త్వా తదా దక్షస్తాం కన్యాం బ్రహ్మసన్నిధౌ । దదౌ రుద్రాయ మహతే గౌరీం పరమశోభనామ్ ।। ౨౧.

ఆ తరువాత, దక్షుడు బ్రహ్మా సమక్షంలో, అత్యంత అందమైన ఆ కన్య అయిన గౌరీని మహాత్ముడైన రుద్రునికి ఇచ్చాడు.

స తాం జగ్రాహ విధివద్ రుద్రః పరమశోభనామ్ । దక్షస్య చ ప్రియం కుర్వన్ బహుమానపురఃసరమ్ ।। ౨౧.

రుద్రుడు, దక్షుని మనసుకు అనుగుణంగా, గౌరీని అన్ని విధులు పాటిస్తూ, గౌరవంతో స్వీకరించాడు.

గృహీతాయాం తు కన్యాయాం దాక్షాయణ్యాం పితామహః । దదౌ రుద్రస్య నిలయం కైలాసం సురసన్నిధౌ ।। ౨౧.

దక్ష కుమార్తె అయిన ఆ కన్యను రుద్రుడు స్వీకరించిన తరువాత, పితామహుడైన బ్రహ్మా, దేవతల సమక్షంలో రుద్రునికి కైలాసాన్ని నివాసంగా ఇచ్చాడు.

రుద్రోఽపి ప్రయయౌ భూతైః సమం కైలాసపర్వతమ్ । దేవాశ్చాపి యథాస్థానం స్వం స్వం జగ్ముర్ముదాన్వితాః । బ్రహ్మాఽపి దక్షసహితః ప్రాజాపత్యం పురం యయౌ ।। ౨౧.

రుద్రుడు తన గణాలతో కలిసి కైలాస పర్వతానికి వెళ్లాడు. దేవతలు ఆనందంతో తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లారు. బ్రహ్మా, దక్షునితో కలిసి ప్రజాపతుల నగరానికి వెళ్లాడు.

మహాతపా ఉవాచ । తస్మిన్ నివసతస్తస్య రుద్రస్య పరమేష్ఠినః । చుకోప గౌరీ దేవస్య పితుర్వైరమనుస్మరన్ ।। ౨౨.

మహాతపా ఇలా అన్నాడు: పరమేశ్వరుడైన రుద్రుడు అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, గౌరీ దేవుడిపై తన తండ్రి వైరం గుర్తు చేసుకుని కోపంగా మారింది.

చిన్తయామాస దక్షస్య అనేనాపకృతం పురా । యజ్ఞో విధ్వంసితో యస్మాత్ తస్మాచ్చాన్యాం తనూమహమ్ ।। ౨౨.

దక్షుడు నన్ను గతంలో ఎంతగా బాధించాడో, యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేశాడో ఆ దేవి ఆలోచించింది. అందుకే, నేను ఇంకో శరీరంలో జన్మిస్తాను అని నిర్ణయించుకుంది.

ఆరాధ్య తపసా తస్య గృహే భూత్వా వ్రజామ్యహమ్ । కథం గచ్ఛామి పితరం దక్షం క్షపితబాన్ధవమ్ ।। ౨౨.

తపస్సు చేసి, అతని ఇంట్లోనే పుట్టాలని నిర్ణయించుకుంది. కానీ, తన కుటుంబాన్ని నాశనం చేసిన తన తండ్రి దక్షుని వద్దకు ఎలా వెళ్ళగలను అని ఆలోచించింది.

భవపత్నీ చ దుహితా ఏవం సంచిన్త్య సున్దరీ । జగామ తపసే శైలం హిమవన్తం మహాగిరిమ్ ।। ౨౨.

అలా ఆలోచించిన భవుని కుమార్తె, అందమైనది, తపస్సు చేయడానికి హిమవంతుడు అనే మహా పర్వతానికి వెళ్లింది.

తత్ర కాలేన మహతా క్షపయన్తీ కలేవరమ్ । స్వశరీరాగ్నినా దగ్ధా తతః శైలసుతాఽభవత్ ।। ౨౨.

అక్కడ, చాలా కాలం పాటు కఠిన తపస్సు చేస్తూ, తన శరీరాన్ని తపస్సు అగ్నిలో కాల్చుకుంది. ఆ తరువాత, ఆమె పర్వత కుమార్తెగా జన్మించింది.

ఉమా నామేతి మహతీ కృష్ణా చేత్యభిధానతః । లబ్ధ్వా తు శోభనాం మూర్తిం హిమవన్తగృహే శుభా ।। ౨౨.

ఆమెకు ఉమా, కృష్ణా అనే గొప్ప పేర్లు ప్రసిద్ధి అయ్యాయి. హిమవంతుని ఇంట్లో ఆమెకు అందమైన రూపం లభించి, శుభంగా జీవించింది.

పునస్తపశ్చకారోగ్రం దేవం స్మృత్వా త్రిలోచనమ్ । అసావేవ పతిర్మహ్యమిత్యుక్త్వా తపసి స్థితా ।। ౨౨.

మళ్ళీ, ఆమె తపస్సు చేస్తూ, మూడు కన్నుల దేవుడిని స్మరించుకుంటూ, 'అతనే నా భర్త' అని నిశ్చయంగా చెప్పి తపస్సులో నిలిచింది.

కుర్వన్త్యా తత్ తపశ్చోగ్రం హిమవన్తే మహాగిరౌ । కాలేన మహతా దేవస్తపసారాధితస్తయా ।। ౨౨.

హిమవంతుడు అనే మహా పర్వతంపై ఆమె కఠిన తపస్సు చేస్తుండగా, చాలా కాలం తర్వాత ఆ దేవుడు ఆమె తపస్సుతో సంతుష్టుడయ్యాడు.

ఆజగామాశ్రమం తస్యా విప్రో భూత్వా మహేశ్వరః । వృద్ధః శిథిలసర్వాఙ్గః స్ఖలంశ్చైవ పదే పదే ।। ౨౨.

మహేశ్వరుడు వృద్ధ బ్రాహ్మణుని రూపంలో, అన్ని అవయవాలు బలహీనంగా, ప్రతి అడుగులో తడబడుతూ, ఆమె ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.

కృచ్ఛ్రాత్ తస్యాః సమీపం తు ఆగత్య ద్విజసత్తమః । బుభుక్షితోఽస్మి మే దేహి భద్రే భోజ్యం ద్విజస్య తు ।। ౨౨.

ఆ వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు ఎంతో కష్టంగా ఆమె దగ్గరకు వచ్చి, 'అమ్మా, నాకు ఆకలిగా ఉంది. బ్రాహ్మణునికి తగిన ఆహారం ఇవ్వు' అని అడిగాడు.

ఏవముక్తా తదా కన్యా ఉమా శైలసుతా శుభా । ఉవాచ బ్రాహ్మణం భోజ్యం దద్మి విప్ర ఫలాదికమ్ । కురు స్నానం ద్రుతం విప్ర భుఞ్జస్వాన్నం యదృచ్ఛయా ।। ౨౨.

అలా అడిగినప్పుడు, పర్వత కుమార్తె అయిన ఉమా, 'బ్రాహ్మణా, నేను నీకు పండ్లు వంటివి ఇస్తాను. తొందరగా స్నానం చేసి, నీకు ఇష్టమైనది తిను' అని చెప్పింది.

ఏవముక్తస్తదా విప్రస్తస్య పార్శ్వే మహానదీమ్ । గఙ్గాం జగామ స్నానార్థీ స్నానం కర్త్తుమవాతరత్ ।। ౨౨.

అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమెకు దగ్గరలో ఉన్న గంగానదికి స్నానం చేయడానికి వెళ్లి, నీటిలోకి దిగాడు.

స్నానం తు కుర్వతా తేన రుద్రేణ ద్విజరూపిణా । భూత్వా మాయామయం భీమం మకరం భయదర్శనమ్ । గ్రాహితస్తు తదా విప్రస్తేన దుష్టేన మద్గునా ।। ౨౨.

బ్రాహ్మణుని రూపంలో ఉన్న రుద్రుడు స్నానం చేస్తుండగా, భయంకరమైన మాయామయమైన మకరంగా మారి, తన స్వంత శక్తితో ఆ బ్రాహ్మణునిని పట్టుకున్నాడు.

దృష్ట్వా ధృతమథాత్మానం మకరేణ బలీయసా । వృద్ధమాత్మానమన్యం తాం దర్శయన్ వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౨౨.

శక్తివంతమైన మకరము తనను పట్టుకున్నదాన్ని చూసి, తనకు వేరొక వృద్ధ రూపాన్ని చూపించి, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.

అబ్రహ్మణ్యం గతం కన్యే ధావస్వానయ మాం రుషః । యావన్నాయాతి వికృతిం తావన్మాం త్రాతుమర్హసి ।। ౨౨.

'అమ్మాయీ, నేను ఇక బ్రాహ్మణుడు కాదు. త్వరగా పరుగెత్తి నన్ను రక్షించు. ఇంకా హాని కలిగించేలోపు నన్ను తప్పించు.'

ఏవముక్తా తదా కన్యా చిన్తయామాస పార్వతీ । పితృభావేన శైలేన్ద్రం భర్తృభావేన శంకరమ్ । స్పృశామి తపసా పూతా కథం విప్రం స్పృశామ్యహమ్ ।। ౨౨.

అలా అన్నప్పుడు, పార్థివి అయిన పార్వతీ ఇలా ఆలోచించింది: 'హిమవంతుడు నా తండ్రి, శంకరుడు నా భర్త. తపస్సుతో పవిత్రురాలినైన నేను, బ్రాహ్మణునిని ఎలా తాకగలను?'

యద్యేనం నాపకర్షామి మకరేణ జలే ధృతమ్ । తదానీం బ్రహ్మవధ్యా మే భవతీతి న సంశయః ।। ౨౨.

'ఈ మకరుడు నీటిలో పట్టుకున్న బ్రాహ్మణునిని నేను బయటకు తీయకపోతే, బ్రాహ్మణ హత్య పాపం నాకు తప్పక వస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.'

అన్యవ్యతిక్రమే ధర్మమపనేతుం చ శక్యతే । బ్రహ్మవధ్యా పునర్నైవమేవముక్తవా గతా త్వరమ్ ।। ౨౨.

'ఇతర తప్పులకి ప్రాయశ్చిత్తం చేయవచ్చు. కానీ బ్రాహ్మణ హత్యకు అలాంటి మార్గం లేదు.' అని చెప్పి, ఆమె వెంటనే పరుగెత్తింది.

సా గత్వా త్వరితం భీరుర్గృహీత్వా పాణినా ద్విజమ్ । చకర్షాన్తర్జలాత్ తావత్ స్వయం భూతపతిర్హరః ।। ౨౨.

ఆమె భయపడుతూ కూడా, త్వరగా వెళ్లి, తన చేతితో బ్రాహ్మణునిని పట్టుకుని నీటిలోనుంచి బయటకు లాగింది. అప్పుడు, భూతాలాధిపతి అయిన హరుడు తన అసలు రూపాన్ని చూపించాడు.

యమారాధ్య తపశ్చర్త్తుమారబ్ధం శైలపుత్రాయా । స ఏవ భగవాన్ రుద్రస్తస్యాః పాణౌ విలమ్బత ।। ౨౨.

పర్వతకన్య అయిన పార్వతీ తపస్సు చేసి ఆరాధించిన ఆ భగవంతుడు రుద్రుడు, ఇప్పుడు ఆమె చేతిని పట్టుకొని నిలబడి ఉన్నాడు.

తం దృష్ట్వా లజ్జితా దేవీ పూర్వత్యాగమనుస్మరన్ । న కించిదుత్తరం సుభ్రూర్వదతి స్మ సులజ్జితా ।। ౨౨.

అతన్ని చూసి, ఆమె గతంలో త్యాగం చేసినది గుర్తు చేసుకొని, అందమైన కనుబొమ్మలతో ఉన్న ఆ దేవి చాలా సిగ్గుపడి, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు.

తూష్ణీంభూతాం తు తాం దృష్ట్వా గౌరీం రుద్రో హసన్నివ । పాణౌ గృహీత్వా మాం భద్రే కథం త్యక్తుమిహార్హసి ।। ౨౨.

గౌరీ నిశ్శబ్దంగా నిలబడి ఉండటాన్ని గమనించిన రుద్రుడు, చిరునవ్వుతో ఆమె చేతిని పట్టుకొని, "భద్రే! నన్ను ఇక్కడ వదిలేసి ఎలా పోతావు?" అని అడిగాడు.

మత్పాణిగ్రహణం భద్రే వృథా యది కరిష్యసి । తదానీం బ్రహ్మణః పుత్ర్యామాహారార్థం బ్రవీమ్యహమ్ ।। ౨౨.

"భద్రే! నువ్వు నా చేతిని పట్టుకున్నా అది వృథా అయితే, అప్పుడు పెళ్లి కోసం బ్రహ్మ కుమార్తెను అడుగుతాను," అని అన్నాడు.