వరాహపురాణమ్

ఏతత్సర్వం సమాసేన కథితం తే ద్విజోత్తమ । గృహాణ వేదాన్ శాస్త్రాణి సర్వజ్ఞత్వం చ నారద ।। ౨.

'ఇది అంతా సంక్షిప్తంగా నీకు చెప్పాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా. వేదాలు, శాస్త్రాలు, సమస్త జ్ఞానం నీవు స్వీకరించు, ఓ నారదా.'

ఏతస్మిన్ వేదసరసి స్నానం కురు మహావ్రత । కృతే స్నానేఽన్యజన్మీయం యేన స్మరసి సత్తమ ।। ౨.

'ఈ వేదసరోవరంలో స్నానం చేయు, ఓ మహావ్రతధారి. ఇక్కడ స్నానం చేస్తే, నీవు నీ గతజన్మలను గుర్తు చేసుకోగలవు, ఓ ఉత్తముడా.'

ఏవముక్త్వా తిరోభావం గతా కన్యా నరాధిప । అహం తత్ర కృతస్నానస్త్వాం దిదృక్షురిహాగతః ।। ౨.

ఇలా చెప్పి ఆ కన్యక అదృశ్యమైంది, ఓ రాజా. నేను అక్కడ స్నానం చేసి, నిన్ను చూడాలని ఇక్కడికి వచ్చాను.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । అన్యస్మిన్ భగవన్ జన్మన్యాసీద్ యత్ తద్ విచేష్టితమ్ । సర్వం కథయ దేవర్షే మహత్ కౌతూహలం హి మే ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'భగవంతుడా, నా గతజన్మలో ఏమి జరిగిందో నాకు అన్నీ చెప్పు. నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది, ఓ మునీశ్వరా.'

నాదరద ఉవాచ । స్నాతస్య మమ రాజేన్ద్ర తస్మిన్ వేదసరస్యథ । సావిత్ర్యాశ్చ వచః శ్రుత్వా తస్మిన్ జన్మసహస్త్రకమ్ । స్మరణం తత్క్షణాజ్జాతం శ్రృణు జన్మాన్తరం మమ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: 'ఓ రాజేంద్రా, ఆ వేదసరోవరంలో నేను స్నానం చేసి, సావిత్రీ మాటలు విన్న వెంటనే, ఆ క్షణంలోనే నాకు వెయ్యి జన్మలు గుర్తొచ్చాయి. నా గతజన్మ కథ విను.'

అస్త్యవన్తీపురం రాజంస్తత్రాహం ప్రాగ్ ద్విజోత్తమః । నామ్నా సారస్వతః పూర్వం వేదవేదాఙ్గపారగః ।। ౩.

'అవంతీ అనే నగరం ఉంది, ఓ రాజా. అక్కడ నేను పూర్వం సారస్వతుడు అనే పేరుతో, వేదాలు, వాటి శాఖల్లో నిపుణుడిగా ఉన్న ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిని.'

బహుభృత్యపరీవారో బహుధాన్యశ్చ పార్థివ । అన్యస్మిన్ కృతసంజ్ఞే తు యుగే పరమబుద్ధిమాన్ ।। ౩.

'చాలా సేవకులతో, విస్తారంగా ధాన్యంతో కూడినవాడిని, ఓ రాజా. క్రుతయుగంలో, అత్యున్నత జ్ఞానం కలవాడిగా జీవించాను.'

తతో ధ్యాతం మయైకాన్తే కిమనేన కరోమ్యహమ్ । ద్వన్ద్వేన సర్వమేతద్ధి న్యస్త్వా పుత్రేషు యామ్యహమ్ । తపసే ధృతసంకల్పః సరః సారస్వతం ద్రుతమ్ ।। ౩.

తర్వాత నేను ఒంటరిగా ధ్యానం చేసి, 'ఇంతటి సొమ్ము నాకు ఎందుకు?' అని ఆలోచించాను. అందరినీ నా కుమారులకు అప్పగించి, తపస్సు చేయాలనే దృఢ సంకల్పంతో, వేగంగా సారస్వత సరస్సు వైపు బయలుదేరాను.

ఏవం చిన్త్య మయా ఇష్టః కర్మకాణ్డేన కేశవః । శ్రాద్ధైశ్చ పితరో దేవా యజ్ఞైశ్చాన్యే తథా జనాః ।। ౩.

అలా ఆలోచించి, నేను కర్మకాండ ద్వారా కేశవుడిని పూజించాను. పితృదేవతలకు శ్రద్ధలు, దేవతలకు హోమాలు, ఇతరులకు కూడా యజ్ఞాలు సమర్పించాను.

తతోఽహం నిర్గతో రాజంస్తపసే ధృతమానసః । సారస్వతం నామ సరో యదేతత్ పుష్కరం స్మృతమ్ ।। ౩.

అప్పుడే రాజా! తపస్సు చేయాలనే ధృఢమనస్సుతో నేను బయలుదేరి, పుష్కరంగా పిలవబడే సారస్వత సరస్సు వద్దకు చేరుకున్నాను.

తత్ర గత్వా మయా విష్ణుః పురాణః పురుషః శివః । ఆరాధితో మయా భక్త్యా జపం నారాయణాత్మకమ్ ।। ౩.

అక్కడ నేను పురాతనుడు, ఆదిపురుషుడు, శుభుడైన విష్ణువును భక్తితో నారాయణ మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఆరాధించాను.

బ్రహ్మపారమయం రాజన్ జపతా పరమం స్తవమ్ । తతో మే భగవాంస్తుష్టః ప్రత్యక్షత్వం జగామ హ ।। ౩.

రాజా! పరమ బ్రహ్మను చేరే గొప్ప స్తోత్రాన్ని జపించగా, భగవంతుడు సంతోషించి నన్ను ప్రత్యక్షంగా దర్శించాడు.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । కీదృశం బ్రహ్మపారం తు శ్రోతుమిచ్ఛామి సత్తమ । కథయస్వ ప్రసాదేన దేవర్షే సుప్రసన్నధీః ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఆ బ్రహ్మపారమైన స్తోత్రం ఏమిటో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. దేవర్షీ! మీ కృపతో దయచేసి చెప్పండి.'

నారద ఉవాచ । పరం పరాణామమృతం పురాణం పారం పరం విష్ణుమనన్తవీర్యమ్ । నమామి నిత్యం పురుషం పురాణం పరాయణం పారగతం పరాణామ్ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'పరమమైన, అమృత స్వరూపుడైన, పురాతనుడైన, అపార శక్తిగల విష్ణువుకు నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన అనంతుడు, శాశ్వతుడు, పరమాశ్రయుడు, అందరికీ అధికుడైన పురుషుడు.'

పురాతనం త్వప్రతిమం పురాణం పరాపరం పారగముగ్రతేజసమ్ । గమ్భీరగమ్భీరధియాం ప్రధానం నతోఽస్మి దేవం హరిమీశితారమ్ ।। ౩.

పురాతనుడు, అప్రమేయుడు, పురాణుడు, పరముడు, అపార తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, లోతైన ధ్యానంలో ఉన్నవారిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన హరిదేవుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

పరాత్పరం చాపరమం ప్రధానం పరాస్పదం శుద్ధపదం విశాలమ్ । పరాత్పరేశం పురుషం పురాణం నారాయణం స్తౌమి విశుద్ధభావః ।। ౩.

పరములలో పరముడు, శుద్ధమైన స్థానం, విస్తారమైనవాడు, పరమేశ్వరుడు, పురాతనుడు అయిన నారాయణుడిని నేను పవిత్రమైన హృదయంతో స్తుతిస్తున్నాను.

పురా పురం శూన్యమిదం ససర్జ్జ తదా స్థితత్వాత్ పురుషః ప్రధానః । జనే ప్రసిద్ధః శరణం మమాస్తు నారాయణో వీతమలః పురాణః ।। ౩.

ఈ లోకం ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, ఆయన సృష్టించాడు. ఆ తరువాత, ప్రధాన పురుషుడిగా నిలిచాడు. ప్రజల్లో ప్రసిద్ధుడైన, కలుషరహితుడైన పురాతన నారాయణుడు నాకు శరణు కావాలి.

పారం పరం విష్ణుమపారరూపం పురాతనం నీతిమతాం ప్రధానమ్ । ధృతక్షమం శాన్తిధరం క్షితీశం శుభం సదా స్తౌమి మహానుభావమ్ ।। ౩.

పరముడు, అపార రూపుడు, పురాతనుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, సహనంతో ఉన్నవాడు, శాంతిని నిలిపే భూమిపతి, ఎప్పుడూ మంగళకరుడైన మహిమాన్వితుడైన విష్ణువును నేను ఎల్లప్పుడూ స్తుతిస్తున్నాను.

సహస్త్రమూర్ధానమనన్తపాద- మనేకబాహుం శశిసూర్యనేత్రమ్ । క్షరాక్షరం క్షీరసముద్రనిద్రం నారాయణం స్తౌమ్యమృతం పరేశమ్ ।। ౩.

వెయ్యి తలలు, అనంత పాదాలు, అనేక భుజాలు, చంద్రుడు సూర్యుడు కన్నులుగా ఉన్నవాడు, క్షరాక్షర స్వరూపుడు, పాల సముద్రంపై నిద్రించే అమృత స్వరూపుడైన పరేశ్వరుడైన నారాయణుడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

త్రివేదగమ్యం త్రినవైకమూర్తిం త్రిశుక్లసంస్థం త్రిహుతాశభేదమ్ । త్రితత్త్వలక్ష్యం త్రియుగం త్రినేత్రం నమామి నారాయణమప్రమేయమ్ ।। ౩.

మూడు వేదాల ద్వారా తెలిసేవాడు, మూడు, తొమ్మిది, ఒకే రూపాలుగలవాడు, మూడు విధాల పవిత్రతలో ఉన్నవాడు, మూడు హోత్ర స్వరూపుడు, మూడు తత్త్వాల లక్ష్యమైనవాడు, మూడు యుగాల అధిపతి, మూడు కళ్ళుగల అప్రమేయుడైన నారాయణుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

కృతే సితం రక్తతనుం తథా చ త్రేతాయుగే పూతతనుం పురాణమ్ । తథా హరిం ద్వాపరతః కలౌ చ కృష్ణీకృతాత్మానమథో నమామి ।। ౩.

కృతయుగంలో తెల్లవాడుగా, త్రేతాయుగంలో ఎర్రదేహంతో, ద్వాపరయుగంలో పవిత్రుడిగా, పురాతనుడిగా, కలియుగంలో నలుపు రంగుతో ఉన్న హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ససర్జ యో వక్త్రత ఏవ విప్రాన్ భుజాన్తరే క్షత్రమథోరుయుగ్మే । విశః పదాగ్రేషు తథైవ శూద్రాన్ నమామి తం విశ్వతనుం పురాణమ్ ।। ౩.

తన నోటి నుండి బ్రాహ్మణులను, భుజాల నుండి క్షత్రియులను, తొడల నుండి వైశ్యులను, పాదాల నుండి శూద్రులను సృష్టించిన విశ్వరూపుడైన పురాతనుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

పరాత్పరం పారగతం ప్రమేయం యుధాంపతిం కార్యత ఏవ కృష్ణమ్। గదాసిచర్మణ్యభృతోత్థపాణిం నమామి నారాయణమప్రమేయమ్ ।। ౩.

పరములలో పరముడు, అందరిని దాటి ఉన్నవాడు, యుద్ధాధిపతి, కార్యార్థం కోసం కృష్ణుడై అవతరించినవాడు, గద, కవచం ధరించి, చేతిని పైకి ఎత్తిన అప్రమేయుడైన నారాయణుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఇతి స్తుతో దేవవరః ప్రసన్నో జగాద మాం నీరదతుల్యఘోషః । వరం వృణీష్వేత్యసకృత్ తతోఽహం తస్యైవ దేహే లయమిష్టవాంశ్చ ।। ౩.

ఇలా స్తుతించబడిన దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు సంతోషించి, మేఘగర్జనలా శబ్దంతో 'వరం కోరుకో' అని పలికాడు. అప్పుడు నేను పునఃపునః ఆయనలో లయమవాలని కోరుకున్నాను.

ఇతి శ్రుత్వా వచో మహ్యం దేవదేవః సనాతనః । ఉవాచ ప్రకృతిం విప్ర సంసరస్వాక్షయామిమామ్ ।। ౩.

ఈ మాటలు విని, నిత్యుడైన దేవదేవుడు నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! ఈ అక్షయమైన ప్రకృతిలో ప్రవేశించు.'

బ్రహ్మణో యుగసాహస్త్రం తత్తే తస్మాత్ సముద్భవః । భవితా తే తథా నామ దాస్యతే సంప్రయోజనమ్ ।। ౩.

బ్రహ్మదేవుని యుగసహస్రం గడిచిన తర్వాత, నీవు అక్కడి నుండి పుట్టుకొస్తావు. అప్పుడే నీకు తగిన పేరు, లక్ష్యం కూడా నిర్ణయించబడతాయి.

నారం పానీయమిత్యుక్తం తం పితౄణాం సదా భవాన్ । దదాతి తేన తే నామ నారదేతి భవిష్యతి ।। ౩.

నీవు ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు 'నార' అనే నీటిని సమర్పించేవాడవు కాబట్టి, నీ పేరు నారదుడు అని పెట్టబడుతుంది.

ఏవముక్త్వా గతో దేవః సద్యోఽదర్శనముచ్చకైః । అహం కలేవరం త్యక్త్వా కాలేన తపసా తదా ।। ౩.

ఇలా చెప్పిన వెంటనే ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు. ఆ తరువాత నేను తపస్సుతో నా శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాను.

బ్రహ్మణోఽఙ్గే లయం ప్రాప్తస్తదోత్పత్తిం చ పార్థివ । దివసే తు పునః సృష్టో దశభిస్తనయైః సహ ।। ౩.

ఓ రాజా! నేను బ్రహ్మదేవుని అవయవంలో లయమై, తరువాత ఆయన పది కుమారులతో కలిసి మళ్లీ పుట్టాను.