వరాహపురాణమ్

నీలా పర్వతం, కుంభ పర్వతం మధ్యలో, సుఖా అనే నదీ తీరంలో విస్తారమైన అరణ్యం ఉంది. అక్కడి చెట్లు రెండు చేతులంత పొడవైన కాండాలతో, మూడు హస్తాల పొడవు, వెడల్పుతో విరివిగా విస్తరించి ఉంటాయి. వాటి తెల్లని పుష్పరేణువులు సింధూరపు పొడి వలె మెరుస్తుంటాయి. ఆ అరణ్యం అంతా మోహకమైన పూలతో, సుగంధభరితమైన పుష్పాలతో కళకళలాడుతుంది. మత్తులో మునిగిపోయిన తేనెటీగల గానంతో ఆ అడవి మారుమోగుతుంది. ఆ అరణ్యాన్ని దానవులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, కిన్నరులు, అప్సరసలు, మహాబలశాలి నాగులు తరచుగా సందర్శిస్తుంటారు. అక్కడే జగత్పతిగా ప్రసిద్ధి చెందిన కశ్యప మహర్షి ఆశ్రమం ఉంది. ఆ ఆశ్రమం వివిధ మునుల ఆశ్రమాలతో నిండిపోయి, సిద్ధులు, ఋషుల సమూహాలతో కళకళలాడుతుంది. ఆ సుఖా నది తీరంలో, అరవై యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, అర కరోష పొడవైన తాటి చెట్లతో అలంకరించబడిన అద్భుతమైన తాటి తోట ఉంది. అక్కడి చెట్లు బలవంతమైనవి, దృఢమైనవి, ఎవరూ కదిలించలేనివి. వాటి కాండాలు పెద్ద కజ్జల దండాల వలె వంకరగా ఉండి, భారీ ఫలాలను కలిగి ఉంటాయి. అద్భుతమైన సుగంధం, ఉత్తమ గుణాలు కలిగిన ఆ తోటను సిద్ధులు తరచూ సందర్శిస్తారు. అక్కడే గజరాజు ఐరావతుడు నివసిస్తాడని ప్రసిద్ధి. ఐరావతుడు, రుద్రుడు, దివ్య పర్వతం మధ్యలో, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించిన భూమి ఉంది. అక్కడ నేల అంతా ఒకే ఒక భారీ రాయి మాదిరిగా ఉండి, చెట్లు, పొదలు లేవు. అడుగంత నీరు అన్నిచోట్లా పరచి ఉంటుంది. ఇలా మేరు పర్వతానికి సమీపంలోని అంతర్గత లోయలను, వాటి క్రమాన్ని వివరించాను. ఇప్పుడు దక్షిణ దిశలోని పర్వత లోయలను వర్ణిస్తాను. శిశిరా, పతంగ అనే పర్వతాల మధ్యలో తెల్లని భూమి ఉంది. అక్కడ వల్లి చెట్లు ఆకులు కోల్పోయి, చెట్లు అరుదుగా ఉంటాయి. ఇక్షుక్షేప శిఖరంపై పక్షుల గుంపులు సంచరించే అత్తి తోట ఉంది. ఆ తోటలో ఫలాలు పెద్ద తాబేళ్ల వలె మెరిసిపోతుంటాయి. ఆ ప్రాంతంలో ఎన్నో నదులు, స్వచ్ఛమైన, మధురమైన నీటితో ప్రవహిస్తుంటాయి. అక్కడ కార్దమ మహర్షి ఆశ్రమం ఉంది. ఆ అరణ్యం వంద యోజనాల వ్యాసంతో వృత్తాకారంగా విస్తరించి ఉంది. అలాగే, తామ్రాభ, పతంగ పర్వతాల మధ్యలో, రెండు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, పద్మాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప సరస్సు ఉంది. ఆ సరస్సులో అనేక సిద్ధులు, గంధర్వులు నివసిస్తారు. ఆ సరస్సు మధ్యలో, వంద యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, రత్నాల తలుపులు, ద్వారాలు కలిగి ఉన్న శిఖరం ఉంది. అక్కడే విద్యాధర రాజు పులోమ తన లక్షమంది అనుచరులతో నివసిస్తాడు. అలాగే, విఖాఖా, శ్వేత పర్వతాల మధ్య సరస్సు తూర్పున గొప్ప మామిడి తోట ఉంది. అక్కడ బంగారు వర్ణపు, సువాసనతో నిండి, పెద్ద గడలంత ఫలాలు దాల్చిన మామిడి చెట్లు ఉంటాయి. అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు నివసిస్తారు. సుముల, వసుధార మధ్యలో, ముప్పై యోజనాల వెడల్పు, యాభై యోజనాల పొడవుతో విస్తరించిన భూమి ఉంది. దానిని బిల్వస్థలి అంటారు. అక్కడ కరాళ వర్ణపు బిల్వఫలాలు పండుతుంటాయి. పండిన ఫలాలు నేలను తడిపేస్తుంటాయి. ఆ ప్రాంతంలో రహస్య జీవులు బిల్వఫలాలు తిని జీవిస్తారు. వసుధార, రత్నధార మధ్యలో, ముప్పై యోజనాల వెడల్పు, వంద యోజనాల పొడవుతో, ఎప్పుడూ పూలతో నిండిన కింశుక వనం ఉంది. దాని సువాసన వంద యోజనాల వరకు వ్యాపిస్తుంది. అక్కడ సిద్ధులు నివసిస్తారు, నీరు కూడా లభిస్తుంది. అక్కడే ఆదిత్యుని మహా పీఠం ఉంది. ప్రతి నెలా సూర్యుడు అక్కడ అవతరిస్తాడు. దేవతలు మొదలైనవారు ఆయనకు కాలకర్తగా పూజిస్తారు. అలాగే, పంచకూట, కైలాస మధ్యలో, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, హంసవర్ణపు, సాధారణులకు అందని, స్వర్గానికి మెట్టు లాంటిది అనిపించే భూమి ఉంది. ఇప్పుడు పశ్చిమ దిశలోని పర్వత లోయలు. సుపార్శ్వ, శిఖి పర్వతాల మధ్య, వంద యోజనాల పరిధిలో, రాళ్లతో నిండిన, ఎప్పుడూ వేడిగా ఉండే ప్రాంతం ఉంది. దాని మధ్యలో, ముప్పై యోజనాల వ్యాసంలో, అగ్ని స్థలం ఉంది. అక్కడ ఇంధనం లేని సమ్వర్తకాగ్నిది నిరంతరం మండుతుంది. కుముద, అంజన మధ్యలో, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, ఆతులుంగస్థలి అనే భూమి ఉంది. అక్కడ పసుపు వర్ణపు ఫలాలతో నిండిన అడవి, పవిత్ర సరస్సు, బృహస్పతి వనం ఉన్నాయి. పసుపు, శ్వేత పర్వతాల మధ్యలో, వందల యోజనాల పొడవుతో, పద్మాలతో అలంకరించబడిన లోయ ఉంది. అక్కడ మధురమైన తేనెటీగల గానంతో మారుమోగుతుంది. అక్కడే పరమేశ్వరుడు విష్ణువు నివాసస్థానం. అలాగే, శ్వేత, పాండుర పర్వతాల మధ్యలో, ముప్పై యోజనాల వెడల్పు, తొంభై యోజనాల పొడవుతో, చెట్లు లేని రాళ్ల ప్రాంతం ఉంది. అక్కడ స్వచ్ఛమైన చెరువు, పద్మాలు, మధ్యలో ఐదు యోజనాల పరిమాణంలో గొప్ప ఆడవేరు చెట్టు ఉంది. అక్కడ నీలాంబరధారి మహేశ్వరుడు, యక్షాదుల పూజలందుకుంటూ తిష్టున్నాడు. సహస్రశిఖర, కుముద మధ్యలో, యాభై యోజనాల పొడవు, ఇరవై యోజనాల వెడల్పుతో, ఇక్షుక్షేప అంత ఎత్తైన శిఖరముంది. పక్షుల గుంపులతో, వివిధ ఫలాలతో, మధురరసాలతో అలంకరించబడినది. అక్కడ ఇంద్రుని ఆశ్రమం ఉంది. అలాగే, శంఖకూట, ఋషభ మధ్యలో, పురుషస్థలి అనే సువాసనతో నిండిన భూమి ఉంది. అక్కడ మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు ఇతర జంతువులతో సంచరిస్తుంటాయి. కపింజల, నాగ మధ్యలో, రెండు వందల యోజనాల పొడవు, వెడల్పుతో, వంద యోజనాల విస్తీర్ణంలో, ద్రాక్ష, ఖర్జూరాల clustersతో, ఎన్నో చెట్లు, వృక్షాలు, సరస్సులతో నిండిన భూమి ఉంది. పుష్కర, మహామేఘ మధ్యలో, అరవై యోజనాల వెడల్పు, వంద యోజనాల పొడవుతో, చెట్లు లేని, తునకపిడకలేని, సమతలమైన భూమి ఉంది. దాని ప్రక్కన నాలుగు పెద్ద అడవులు, సరస్సులు ఉన్నాయి. ఇంకా పది, ఐదు, ఏడు, ఎనిమిది, ముప్పై, ఇరవై యోజనాల కొలతలలో భూములు, లోయలు ఉన్నాయి. కొన్నిచోట్ల పర్వతాల వినాశనంతో భయానకంగా మారిన ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇప్పుడు పర్వతాలపై దేవతల నివాసాలను వివరించబడింది. శాంత పర్వతంపై మహేంద్రుని విహారస్థలం ఉంది. అక్కడ దేవేంద్రుని పరిజాత వనం ప్రసిద్ధి. తూర్పున కుంజర పర్వతంపై దానవుల ఎనిమిది పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి. వజ్రక పర్వతంపై రాక్షసుల పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి. మహానీల పర్వతంపై విద్యాధరుల నగరాలు, కిన్నరుల పదిహేను వేల నగరాలు ఉన్నాయి. అక్కడ దేవదత్త, చంద్రుడు వంటి కిన్నర రాజులు పాలిస్తారు. ఆ నగరాలు బంగారు నిర్మాణాలుగా, భూగర్భ ద్వారాలతో ఉంటాయి. చంద్రోదయ పర్వతంపై నాగులకు నివాసం ఉంది. వీరి ద్వారాలు గుహల్లో ఉంటాయి. వేనుమతి పర్వతంపై విద్యాధరుల మూడు నగరాలు ఉన్నాయి. ఉలూకరోమ, మహావేత్ర వంటి రాజులు అక్కడ నివసిస్తారు. ప్రతి పర్వతాధిపతిపై గరుడుడు ఉంటాడు. కుంజర పర్వతంపై పశుపతి శాశ్వతంగా తిష్టున్నాడు. మహాదేవుడు, శివుడు, యోగీశ్వరుడు, ఆదిపురుషుడు అక్కడ స్థిరంగా ఉన్నాడు. వసుధారపై వసువులు, పుష్పధారులు నివసిస్తారు. వసుధార, రత్నధార శిఖరాలపై వసువుల ఎనిమిది, సప్తర్షుల ఏడునగరాలు ఉన్నాయి. ఏకశృంగ పర్వతంపై బ్రహ్మా స్థానం ఉంది. గజపర్వతంపై దేవీ స్వయంగా మహాభూతాలతో కూడి తిష్టున్నది. వసుధారపై మునులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు నివసిస్తారు. ముప్పై నాలుగు ఇతర నగరాలు ఉన్నవి. అనేకపర్వత పర్వతంలో గంధర్వులు నివసిస్తారు. వారి అధిపతి రాజరాజైకపింగలుడు. పంచకూట, శతశృంగ పర్వతాల్లో దేవతలు, రాక్షసులు, దానవులు నగరాలు నిర్మించారు. యక్షులకు వంద నగరాలు ఉన్నాయి. తామ్రాభపై తక్షకుని వంద నగరాలు ఉన్నాయి. విషాఖపర్వతంలో గుహ నివాసం ఉంది. శ్వేతోదయ పర్వతంలో గంధర్వుల మహాప్రాసాదం ఉంది. హరికూటలో హరి నివసిస్తాడు. కుముదలో కిన్నరులు, అంజనలో మహానాగులు, సహస్రశిఖరంలో దైత్యులు నివసిస్తారు. అక్కడ హేమమాలిన్ల వెయ్యి పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి. ముకుట పర్వతపు రెక్కపై నాలుగు నివాసాలు ఉన్నాయి. దేవకూట సరిహద్దు పర్వతంపై నగరాల ఏర్పాటును వివరించారు. అక్కడ వంద యోజనాల దూరంలో గరుడుని జన్మస్థలం ఉంది. పక్కనే ఏడు గంధర్వ నగరాలు ఉన్నాయి. అక్కడి గంధర్వులు అగ్నేయులు. అక్కడ సింహికేయుల నగరం కూడా ఉంది. దేవకూటపై దివ్య ఋషుల కార్యాలు కనిపిస్తాయి. కలకేయుల నగరం కూడా అక్కడే ఉంది. హేమకూట మధ్యలో మహాదేవుని ఆడవేరు చెట్టు ఉంది. ఇప్పుడు కైలాస వర్ణన. కైలాస శిఖరంపై వంద యోజనాల పొడవుతో, లోకమాలలతో అలంకరించబడిన ప్రాంతం ఉంది. మధ్యలో సభామండపం, తత్పుష్కర అనే దేవప్రాసాదం ఉంది. అది ధనదుని నివాసం. అక్కడ పద్మ, మహాపద్మ, మకర, కచ్చప, కుముద, శంఖ, నీల, నంద, మహానిధి వంటి ధనరాశులు ఉంటాయి. లోకపాలులకు నివాసం అక్కడే. మందాకినీ, కనకమండ, మంద అనే నదులు ప్రవహిస్తాయి. తూర్పున పది గంధర్వ నగరాలు, పశ్చిమాన యక్షుల నలభై నగరాలు ఉన్నాయి. దక్షిణంలో కుంజదరి గుహల్లో కిన్నరుల వంద నగరాలు సముద్రానికి చేరుతాయి. అక్కడ ద్రుమ, సుగ్రీవ వంటి రాజులు పాలిస్తారు. అక్కడే రుద్ర, ఉమాదేవి వివాహం జరిగింది. గౌరీ తపస్సు చేయగా, రుద్రుడు మృగవేశంలో అక్కడే ఉన్నాడు. సోమ, శంకరుడు కలిసి జంబూద్వీపాన్ని పరిశీలించారు. అక్కడ ఉమా వనం ఉంది. మహేశ్వరుడు అర్ధనారీశ్వర రూపాన్ని పొందాడు. కార్తికేయ autumn అడవి, పుష్ప, చిత్రక్రౌంచ మధ్యలో కార్తికేయ అభిషేకం, తూర్పున సిద్ధమునుల గ్రామం కలాపగ్రామంగా ఉంది. మార్కండేయ, వశిష్ఠ, పరాశర, నల, విశ్వామిత్ర, ఉద్దాలక వంటి మహర్షుల అనేక ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు పశ్చిమ నిషధ పర్వతాన్ని వర్ణిస్తాను. మధ్య శిఖరంపై విష్ణువు, మహాదేవుని నివాసం ఉంది. ఉత్తరంలో లంబ అనే రాక్షస నగరం ఉంది. దక్షిణంలో భూగర్భ నగరం. ప్రభేదక పశ్చిమాన దేవతలు, దానవులు, సిద్ధుల పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి. శిఖరంపై సోమశిల ఉంది. పౌర్ణమి నాడు సోముడు దిగివస్తాడు. ఉత్తరంలో త్రికూట ఉంది. అక్కడ బ్రహ్మా కొన్నిసార్లు తిష్టుతాడు. అగ్ని నివాసం కూడా అక్కడే. ఇలా మేరు పర్వతాలపై దేవతల నివాసాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు నదుల అవతరణ వర్ణన. ఆకాశసాగరం నుంచి ఆకాశంలో ప్రవహించే నది జన్మిస్తుంది. అది ఐరావతుని ద్వారా ఎప్పుడూ కదిలించబడుతుంది. ఎనభై నాలుగు వేల ఎత్తు వరకు పైకి ఎగసి, మేరు పర్వతాన్ని చుట్టి, నాలుగు భాగాలుగా విడిపోయి, అరవై వేల యోజనాల ఎత్తు నుంచి కిందపడుతుంది. మేరు చుట్టూ తిరిగి, నాలుగు దిశల్లో ప్రవహించి, శీత, అలకానంద, చక్షుభద్ర అనే నామాలతో పృథ్వికి చేరి, గంగా అని పిలవబడుతుంది. గంధమాదన పర్వతపు వైపు అమరగందిక అనే నది ఉంది. అక్కడ కేతుమాల ప్రజలు నివసిస్తారు. పురుషులు నల్లగా, బలవంతులు; స్త్రీలు కమలవర్ణంగా, సుందరంగా ఉంటారు. అక్కడ పెద్ద పనస చెట్లు పెరుగుతాయి. బ్రహ్మపుత్రుడు అక్కడ పాలిస్తాడు. అక్కడి ప్రజలు పదివేల సంవత్సరాలు, వ్యాధి, వృద్ధాప్యం లేకుండా జీవిస్తారు. మల్యవత్ పర్వత తూర్పున పూర్వగందిక ఉంది. అక్కడ భద్రాశ్వ ప్రజలు, భద్రశాల వనం ఉన్నాయి. పురుషులు తెల్లగా, స్త్రీలు ఉడుతపువ్వు వర్ణంగా ఉంటారు. ఐదు వంశ పర్వతాలు: శైలవర్ణ, మాలఖ్య, కోరజ, త్రిపర్ణ, నీల. వాటి పేర్లతోనే ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. అక్కడి ప్రజలు శీత, సువాహిని, హంసవతి, కాస, మహాచక్ర, చంద్రవతి, కావేరి, సురస, శాఖవతి, ఇంద్రవతి, అంగారవాహిని, హరితోయ, సోమవర్త, శతహ్రద, వనమాల, వసుమతి, హంస, సుపర్ణ, పంచగంగ, ధనుష్మతి, మణివాప్ర, సుభ్రమభాగ, విలాసిని, కృష్ణతోయ, పుణ్యోద, నాగవతి, శివ, శేవలిని, మణితట, క్షీరోద, వరుణవతి, విష్ణుపాదీ, మహానది, హిరణ్యస్కంధవాహ, సురవతి, కామోద, పాతక వంటి గొప్ప నదుల నీరు తాగుతారు. ఇవన్నీ గంగకు సమానంగా పాపాలను హరిస్తాయి. ఇప్పుడు నిషధ పర్వత పశ్చిమాన కులపర్వతాల నదులు. విషాఖ, కంబల, జయంత, కృష్ణ, హరిత, అశోక, వర్ధమాన అనే ఏడు పర్వతాల నుంచి అనేక నదులు పుట్టి, వాటి పేర్లతో ప్రజలు పిలవబడతారు.