वराहपुराणम्

श्रीवराह उवाच । इतीरितं ते तु मया पुराणं स्वायम्भुवे चादिकृतैकदेशम् । शक्यं न चास्यैर्बहुभिः सहस्त्रै- रपीह केनापि मुखेन वक्तुम् ।। १२.

उद्देशतः संस्मृतमात्रमेत- न्मया भद्रे कथितं ते पुराणम् । समुद्रतोयात् परिमाणसृष्टिः क्वचित् क्वचिद् वृत्तमथो ह्यनर्ध्यम् ।। १२.

स्वयम्भुवा कथितं ब्रह्मणाऽपि नारायणेनापि कुतो भवेऽन्यः । अशक्यमस्माभिरितीरितं ते तन्मूर्त्तित्वात् स्मरणेनेदमाद्यम् ।। १२.

समुद्रे बालुकासंख्या विद्यते रजसः क्षितौ । न तु सृष्टेः पुनः संख्या क्रीडतः परमेष्ठिनः ।। १२.

एष नारायणस्यांशो मया प्रोक्तः शुचिस्मिते । कृते वृत्तान्त एषश्च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।। १२.

धरण्युवाच । एतत् तन्महदाश्चर्यं दृष्ट्वा गौरमुखो मुनिः । ते चापि मणिजाः प्राप्ताः किं फलं तु वरं गुरोः ।। १३.

कोऽसौ गौरमुखः श्रीमान् मुनिः परमधार्म्मिकः । किं चकार हरेः कर्म्म दृष्ट्वाऽसौ मुनिपुंगवः ।। १३.

श्रीवराह उवाच । निमिषेण कृतं कर्म दृष्ट्वा भगवतो मुनिः । आरिराधयिषुर्देवं तमेव प्रययौ वनम् । प्रभासं नाम सोमस्य तीर्थं परमदुर्लभम् ।। १३.

तत्र दैत्यान्तकृद् देवः प्रोच्यते तीर्थचिन्तकैः । आराधयामास हरिं दैत्यसूदनसंज्ञितम् ।। १३.

तस्याराधयतो देवं हरिं नारायणं प्रभुम् । आजगाम महायोगी मार्कण्डेयो महामुनिः ।। १३.

तं दृष्ट्वाऽभ्यागतं दूरादर्घपाद्येन सो मुनिः । अर्चयामास तं भक्त्या मुदा परमया युतः ।। १३.

कौश्यां वृष्यां तदासीनं पप्रच्छेदं मुनिस्तदा । शाधिं मां मुनिशार्दूल किं करोमि महाव्रत ।। १३.

एवमुक्तः स विप्रेन्द्रो मार्कण्डेयो महातपाः । उवाच श्लक्ष्णया वाचा मुनिं गौरमुखं तदा ।। १३.

मार्कण्डेय उवाच । एतदेव महत्कृत्यं यत्सतां संगमो भवेत् । यत्तु सान्देहिकं कार्यं तत्पृच्छस्व महामुने ।। १३.

गौरमुख उवाच । एते हि पितरो नाम प्रोच्यन्ते वेदवादिभिः । सर्ववर्णषु सामान्या उताहोस्वित् पृथक् पृथक् ।। १३.

मार्कण्डेयः । सर्वेषामेव देवानामाद्यो नारायणो गुरुः । तस्माद् ब्रह्मा समुत्पन्नः सोऽपि सप्तासृजन्मुनीन् ।। १३.

मां यजस्वेति तेनोक्तास्तदा ते परमेष्ठिना । आत्मनात्मानमेवाग्रे अयजन्त इति श्रुतिः ।। १३.

तेषां वै ब्रह्मजातानां महावैकारिकर्मणाम् । अशपद् व्यभिचारो हि महानेष कृतो यतः । प्रभ्रष्टज्ञानिनः सर्वे भविष्यथ न संशयः ।। १३.

एवं शप्तास्ततस्ते वै ब्रह्मणात्मसमुद्भवाः । सद्यो वंशकरान् पुत्रानुत्पाद्य त्रिदिवं ययुः ।। १३.

ततस्तेषु प्रयातेषु त्रिदिवं ब्रह्मवादिषु । तत्पुत्राः श्राद्धदानेन तर्पयामासुरञ्जसा ।। १३.

ते च वैमानिकाः सर्वे ब्रह्मणः सप्त मानसाः । तत् पिण्डदानं मन्त्रोक्तं प्रपश्यन्तो व्यवस्थिताः ।। १३.

गौरमुख उवाच । ये च ते पितरो ब्रह्मन् यं च कालं समासते । किं यतो वै पितृगणास्तस्मिंल्लोके व्यवस्थिताः ।। १३.

मार्कण्डेय उवाच । प्रवर्त्तन्ते वराः केचिद् देवानां सोमवर्द्धनाः । ते मरीच्यादयः सप्त स्वर्गे ते पितरः स्मृताः ।। १३.

चत्वारो मूर्त्तिमन्तो वै त्रयस्त्वन्ये ह्यमूर्त्तयः । तेषां लोकनिसर्गं च कीर्त्तयिष्यामि तच्छृणु ।। १३.

प्रभावं च महर्धि च विस्तरेण निबोध मे । धर्ममूर्तिधरास्तेषां त्रयोऽन्ये परमा गणाः । तेषां नामानि लोकांश्च कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ।। १३.

लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः ।। १३.

विराजस्य प्रजाश्रेष्ठा वैराजा इति ते स्मृताः १३.

एते वै लोकविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् । पुनर्युगशतान्तेषु जायन्ते ब्रह्मवादिनः ।। १३.

ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः साध्य योगमनुत्तमम् । चिन्त्य योगगतिं शुद्धां पुनरावृत्तिदुर्लभाम् ।। १३.