स्वगृहे नैव भुञ्जामि पितॄणां कार्यमित्युत । अहं व्याधो जीवघाती न तु त्वं लोकहिंसकः ।। ८.
मत्सुता जीवघातस्य यदोढा त्वत्सुतेन च । तन्महत्त्वं च संजातं प्रायश्चितं तपोधन ।। ८.
एवमुक्त्वा स चोत्थाय शप्त्वा नारीं तदा धरे । मा स्नुषाभिः समं श्वश्र्वा विश्वासो भवतु क्वचित् ।। ८.
मा च स्नुषा कदाचित् स्याद् या श्वश्रूं जीवतीमिषेत् । एवमुक्त्वा गतो व्याधः स्वगृहं प्रति भामिनि ।। ८.
ततो देवान् पितॄन् भक्तया पूजयित्वा विचक्षणः । पुत्रं चार्जुनकं स्थाप्य स्वसन्ताने महातपाः ।। ८.
धर्मव्याधो जगामाशु तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । पुरुषोत्तमाख्यं च परं तत्र गत्वा समाहितः । तपश्चचार नियतः पठन् स्तोत्रमिदं धरे ।। ८.
नमामि विष्णुं त्रिदशारिनाशनं विशालवक्षस्थलसंश्रितश्रियम् । सुशासनं नीतिमतां परां गतिं त्रिविक्रमं मन्दरधारिणं सदा ।। ८.
दामोदरं रञ्जितभूतलं धिया यशोंशुशुभ्रं भ्रमराङ्गसप्रभम् । धराधरं नरकरिपुं पुरुष्टुतं नमामि विष्णुं शरणं जनार्दनम् ।। ८.
(नरं नृसिंहं हरिमीश्वरं प्रभुं त्रिधामनामानमनन्तवर्चसम् । सुसंस्कृतास्यं शरणं नरोत्तमं व्रजामि देवं सततं तमच्युतम् ।। ८.४३ (१)) त्रिधा स्थितं तिग्मरथाङ्गपाणिनं नयस्थितं तृप्तमनुत्तमैर्गुणैः । निःश्रेयसाख्यं क्षपितेतरं गुरुं नमामि विष्णुं पुरुषोत्तमं त्वहम् ।। ८.
(हतौ पुराणौ मधुकैटभावुभौ बिभर्त्ति च क्ष्मां शिरसा सदा हि सः । यथा स्तुतो मे प्रसभं सनातनो दधातु विष्णुः सुखमूर्जितं मम ।। ८.४४ (१)) महावराहो हविषाम्बुभोजनो जनार्दनो मे हितकृच्चितीमुखः । क्षितीधरो मामुदधिक्षयो महान् स पातु विष्णुः शरणार्थिनं तु माम् ।। ८.
मायाततं येन जगत्त्रयं कृतं यथाग्निनैकेन ततं चराचरम् । चराचरस्य स्वयमेव सर्वतः स मेऽस्तु विष्णुः शरणं जगत्पतिः ।। ८.
भवे भवे यश्च ससर्ज्ज कं ततो जगत् प्रसूतं सचराचरं त्विदम् । ततश्च रुद्रात्मवति प्रलीयते- ऽन्वतो हरिर्विष्णुहरस्तथोच्यते ।। ८.
खात्मेन्दुपृथ्वीपवनाग्निभास्करा जलं च यस्य प्रभवन्ति मूर्त्तयः । स सर्वदा मे भगवान् सनातनो ददातु शं विष्णुरचिन्त्यरूपधृक् ।। ८.
धरण्युवाच । आदौ कृतयुगे नाथ किं कृतं विश्वमूर्त्तिना । नारायणेन तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।। 9.
श्रीवराह उवाच । पूर्वं नारायणस्त्वेको नासीत् किञ्चिद्धरेः परम् । सैक एव रतिं लेभे नैव स्वच्छन्दकर्मकृत् ।। 9.
तस्य द्वितीयमिच्छन्तश्चिन्ता बुद्ध्यात्मिका बभौ । असावित्येव संज्ञाया क्षणं भास्करसन्निभा ।। 9.
तस्या अपि द्विधा भूता चिन्ताऽभूद ब्रह्मवादिनी । उमेति संज्ञया यत्तत्सदा मर्त्ये व्यवस्थिता ।। 9.
ओमित्येकाक्षरीभूता ससर्जेमां महीं तदा । भूः ससर्ज भुवं सोऽपि स्वः ससर्ज ततो महः ।। 9.
ततश्च जन इत्येव तपश्चात्मा प्रलीयते । एतदोतं तथा प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ।। 9.
जगत् प्रणवतो भूतं शून्यमेतत् स्थितं तदा । येयं मूर्तिर्भगवतः शंकरः स स्वयं हरिः ।। 9.
शून्याँल्लोकानिमान् दृष्ट्वा सिसृक्षुर्मूर्त्तिमुत्तमाम् । क्षोभयित्वा मनोधाम तत्राकारः स्वमात्रतः ।। 9.
स्थितस्तस्मिन् यदा क्षुब्धे ब्रह्माण्डमभवत्तदा । तस्मिंस्तु शकलीभूते भूर्लोकं च व्यवस्थितम् ।। 9.
अपरं भुवनं प्रायान्मध्ये भास्करसन्निभम् । पुराणपुरुषो व्याप्य पद्मकोशे व्यवस्थितः ।। 9.
स हि नारायणो देवः प्राजापत्येन तेजसा । अकाराद्यं स्वरं नाभ्यां हलं च विससर्ज ह ।। 9.
अमूर्त्तसृष्टौ शास्त्राणि उदगायत् तदा दिशः । सुष्ट्वा पुनरमेयात्मा चिन्तयामास धारणम् ।। 9.
तस्य चिन्तयतो नेत्रात् तेजः समभवन्महत् । दक्षिणं वह्निसङ्काशं वामं तुहिनसन्निभम् ।। 9.
तं दृष्ट्वा चन्द्रसूर्यौ तु कल्पितौ परमेष्ठिना । ततः प्राणः समुत्तस्थौ वायुश्च परमेष्ठिनः ।। 9.
स एव वायुर्भगवान् योऽद्यापि हृदिगो विभुः । तस्माद् वह्निः समुत्तस्थौ तस्मादग्नेर्जलं महत् ।। 9.
य एवाग्निः स वै तेजो ब्राह्मं परमकारणम् । बाहुभ्यामप्यसौ तेजः क्षात्रं तेजः ससर्ज ह ।। 9.
ऊरुभ्यामपि वैश्यांश्च पद्भ्यां शूद्रांस्तथा विभुः । ततस्तु ससृजे यक्षान् राक्षसांश्च तथा विभुः ।। 9.