वराहपुराणम्

देवानामपि सैन्यानि निहतान्यसुरैर्युधि । एवं भूते तदा भग्ने देवेन्द्रे विद्रुताः सुराः ।। ९३.

अर्दिता विविधैः शस्त्रैः शूलपट्टिशमुद्गरैः । गतवन्तो ब्रह्मलोकमसुरैरर्दिताः सुराः ।। ९३.

श्रीवराह उवाच । अथ विद्युत्प्रभो दैत्यस्तथा दूतो विसर्जितः । देव्याः सकाशं गत्वाऽसौ तामुवाच सुमध्यमाम् ।। ९४.

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा कुमारीशतसंकुलाम् । आस्थाने विनयापन्नस्ततो वचनमब्रवीत् ।। ९४.

विद्युत्प्रभ उवाच । देवि पूर्वमृषिस्त्वासीदादिसर्गे कसंभवः । सखा सारस्वतो जातः सुपार्श्वो नाम वै विभुः ।। ९४.

तस्याभवन्महातेजाः सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । स हि तीव्रं तपस्तेपे माहिष्मत्यां पुरोत्तमे ।। ९४.

कुर्वतस्तु तपो घोरं निराहारस्य शोभने । आद्या तु विप्रचित्तेस्तु सुता सुरसुतोपमा । माहिष्मतीति विख्याता रूपेणासदृशी भुवि ।। ९४.

सा सखीभिः परिवृता विहरन्ती यदृच्छया । आगता मन्दरद्रोणीं तत्रापश्यत् तपोवनम् । मुनेरम्बरसंज्ञस्य विविधद्रुममालिनम् ।। ९४.

लतागृहैस्तु विविधैर्वकुलैर्लकुचैस्तथा । चन्दनैः स्पन्दनैः शालैः सरलैरुपशोभितम् । विचित्रवनखण्डैश्च भूषितं तु महात्मनः ।। ९४.

दृष्ट्वाश्रमपदं रम्यं सासुरी कन्यका शुभम् । माहिष्मती वरारोहा चिन्तयामास भामिनी ।। ९४.

भीषयित्वाहमेनं तु तापसं त्वाश्रमे स्वयम् । तिष्ठामि क्रीडती सार्धं सखीभिः परमार्चिता ।। ९४.

एवं संचिन्त्य सा देवी महिषी संबभूव ह । सखीभिः सह विश्वेशि तीक्ष्णश्रृङ्गाग्रधारिणी ।। ९४.

तमृषिं भीषितुं ताभिः सह गत्वा वरानना । असौ बिभीषितस्ताभिस्तां ज्ञात्वा ज्ञानचक्षुषा । आसुरीं क्रोधसंपन्नः शशाप शुभलोचनाम् ।। ९४.

यस्माद् भीषयसे मां त्वं महिषीरूपधारिणी । अतो भव महिष्येव पापकर्मे शतं समाः ।। ९४.

एवमुक्ता ततः सा तु सखीभिः सह वेपती । पादयोर्न्यपतत् तस्य शापान्तं कुरु जल्पती ।। ९४.

तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा स मुनिः करुणान्वितः । शापान्तमकरोत् तस्या वाक्यं चेदमुवाच ह ।। ९४.

अनेनैव स्वरूपेण पुत्रमेकं प्रसूय वै । शापान्तो भविता भद्रे मद्वाक्यं न मृषा भवेत् ।। ९४.

एवमुक्ता गता सा तु नर्मदातीरमुत्तमम् । यत्र तेपे तपो घोरं सिन्धुद्वीपो महातपाः ।। ९४.

तत्र चेन्दुमती नाम दैत्यकन्याऽतिरूपिणी । सा दृष्टा तेन मुनिना विवस्त्रा मज्जती जले ।। ९४.

चस्कन्द स मुनिः शुक्रं शिलाद्रोण्यां महातपाः । तच्च माहिष्मती दृष्ट्वा दिव्यगन्धि सुगन्धि च । ततः सखीरुवाचेदं पिबामीदं जलं शुभम् ।। ९४.

एवमुक्त्वा तु सा पीत्वा तच्छुक्रं मुनिसंभवम् । प्राप्ता गर्भं मुनेर्बीजात् सुषाव च तदा सतो ।। ९४.

तस्याः पुत्रोऽभवद् धीमान् महाबलपराक्रमः । महिषेति स्मृतो नाम्ना ब्रह्मवंशविवर्धनः । स त्वां वरयते देवि देवसैन्यविमर्दनः ।। ९४.

स सुरानपि जित्वाऽऽजौ त्रैलोक्यं च तवानघे । दास्यते देवि सुप्रोतस्तव सर्वं महासुरः । तस्यात्मोपप्रदानेन कुरु देवि महत् कृतम् ।। ९४.

एवमुक्ता तदा देवी तेन दूतेन शोभना । जहास परमा देवी वाक्यं नोवाच किञ्चन ।। ९४.

तस्या हसन्त्या दूतोऽसौ त्रैलोक्यं सचराचरम् । ददर्श कुक्षौ संभ्रान्तस्तत्क्षणात् समपद्यत ।। ९४.

ततो देव्याः प्रतीहारी जया नामातितेजना । देव्या हृदि स्थितं वाक्यमुवाच तनुमध्यमा ।। ९४.

जया उवाच । कन्यार्थी वदते यद्धि तत्त्वया समुदीरितम् । यदि नाम व्रतं चास्याः कौमारं सार्वकालिकम् । अपि चान्याः कुमार्योऽत्र सन्ति देव्याः पदानुगाः ।। ९४.

तासामेकाऽपि नो लभ्या किमु देवी स्वयं शुभा । याहि दूत त्वरन् मा ते किञ्चिदन्यद् भविष्यति ।। ९४.

एवमुक्तो गतो दूतस्तावद् व्योम्नि महामुनिः । आयातो नारदस्तूर्णं नृत्यन्नुच्चैर्महातपाः ।। ९४.