वराहपुराणम्

सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वाऽपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ।। ७५.

उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ।। ७५.

परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ।। ७५.

रुद्र उवाच । तस्यैव मेरोः पूर्वे तु देशे परमवर्चसे । चक्रवाटपरिक्षिप्ते नानाधातुविराजिते ।। ७६.

तत्र सर्वामरपुरं चक्रवाटसमुद्धतम् । दुर्धर्षं बलदृप्तानां देवदानवरक्षसाम् । तत्र जाम्बूनदमयः सुप्राकारः सुतोरणः ।। ७६.

तस्याप्युत्तरपूर्वे तु देशे परमवर्चसे । अलोकजनसंपूर्णा विमानशतसंकुला ।। ७६.

महावापिसमायुक्ता नित्यं प्रमुदिता शुभा । शोभिता पुष्पशबलैः पताकाध्वजमालिनी ।। ७६.

देवैर्यक्षोप्सरोभिश्च ऋषिभिश्च सुशोभिता । पुरन्दरपुरी रम्या समृद्धा त्वमरावती ।। ७६.

तस्या मध्येऽमरावत्या वज्रवैदूर्यवेदिका । त्रैलोक्यगुणविख्याता सुधर्मा नाम वै सभा ।। ७६.

तत्रास्ते श्रीपतेः श्रीमान् सहस्त्राक्षः शचीपतिः । सिद्धादिभिः परिवृतः सर्वाभिर्देवयोनिभिः ।। ७६.

तत्र चैव सुवंशः स्याद् भास्करस्य महात्मनः । साक्षात् तत्र सुराध्यक्षः सर्वदेवनमस्कृतः ।। ७६.

तस्याश्च दिक्षु विस्तीर्णा तत्तद्गुणसमन्विता । तेजोवती नाम पुरी हुताशस्य महात्मनः ।। ७६.

तत्तद्गुणवती रम्या पुरी वैवस्वतस्य च । नाम्ना संयमनी नाम पुरी त्रैलोक्यविश्रुता ।। ७६.

तथा चतुर्थे दिग्भागे नैर्ऋताधिपतेः शुभा । नाम्ना कृष्णावती नाम विरूपाक्षस्य धीमतः ।। ७६.

पञ्चमे ह्युत्तरपुटे नाम्ना शुद्धवती पुरी । उदकाधिपतेः ख्याता वरुणस्य महात्मनः ।। ७६.

तथा पञ्चोत्तरे देवस्वस्योत्तरपुटे पुरी । वायोर्गन्धवती नाम ख्याता सर्वगुणोत्तरा ।। ७६.

तस्योत्तरपुटे रम्या गुह्यकाधिपतेः पुरी । नाम्ना महोदया नाम शुभा वैदूर्यवेदिका ।। ७६.

तथाष्टमेऽन्तरपुटे ईशानस्य महात्मनः । पुरी मनोहरा नाम भूतैर्नानाविधैर्युता । पुष्पैर्धन्यैश्च विविधैर्वनैराश्रमसंस्थितैः ।। ७६.

प्रार्थ्यते देवलोकोऽयं स स्वर्ग इति कीर्तितः ।। ७६.

रुद्र उवाच । यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर्मध्यं प्रकीर्तितम् । तद् योजनसहस्त्राणि संख्यया मानतः स्मृतम् ।। ७७.

चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्त्राणि तु मण्डलैः । शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम् ।। ७७.

तेषां गिरिसहस्त्राणामनेकानां महोच्छ्रयः । दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः ।। ७७.

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ । मर्यादापर्वतानेतानष्टानाहुर्मनीषिणः ।। ७७.

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः । विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि श्रृणुध्वं गदतस्तु तान् ।। ७७.

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् । यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही ।। ७७.

दशयोजनसाहस्त्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते । तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः ।। ७७.

मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः ।ऽ अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः ।। ७७.

पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः ।। ७७.

तेषां श्रृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः । देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः ।। ७७.