वराहपुराणम्

इत्युक्तोऽहं पुरा तैस्तु ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । तमेव सर्वं संप्राप्तो ब्रह्मशापं सुपुष्कलम् ।। ३७.

ततस्ते ब्राह्मणा सर्वे प्रणिपत्य महामुने । उक्ताऽनुग्रहहेतोर्वै ऊचुस्ते मामिमं पुरा ।। ३७.

षष्ठान्नकालिकस्याग्रे यस्ते स्थास्यति कश्चन । स भक्ष्यस्ते तु भविता कंचित्कालं नराधम ।। ३७.

यदेषुघातं लब्ध्वा तु प्राणैः कण्ठगतैर्भवान् । श्रोष्यसे द्विजवक्त्रात् तु नमो नारायणेति हि । तदा स्वर्गगतिस्तुभ्यं भविता नात्र संशयः ।। ३७.

परवक्त्रगतस्यापि विष्णोर्नाम श्रुतं मया । लब्धद्वेषस्य विप्राणां प्रत्यक्षं तव सत्तम ।। ३७.

यः पुनर्ब्राह्मणान् पूज्य स्ववक्त्रेण नमो हरिम् । वदन् प्राणं विमुच्येत मुक्तौऽसौ वीतकिल्बिषः ।।। ३७.

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुत्क्षिप्य भुजमुच्यते । जङ्गमा ब्राह्मणा देवाः कूटस्थः पुरुषोत्तमः ।। ३७.

एवमुक्त्वा गतः स्वर्गं स राजा वीतकल्मषः । ब्राह्मणोऽपि सदायुक्तस्तं व्याधं प्रत्यभाषत ।। ३७.

ऋषिरुवाच । जिघृक्षोर्मृगराजस्य यत्त्वया रक्षितो ह्यहम् । तत्पुत्र तुष्टस्ते दद्मि वरं वरय सुव्रत ।। ३७.

व्याध उवाच । एष एव वरो मह्यं यत् त्वं मां भाषसे द्विज । अतः परं वरेणाहं किं करोमि प्रशाधि माम् ।। ३७.

ऋषिरुवाच । अहं त्वया पुरा पुत्र प्रार्थितोऽस्मि तपोऽर्थिना । बहुपातकयुक्तेन घोररूपेण चानघ ।। ३७.

इदानीं तव पापानि देविकाभिषवेण च । मद्दर्शनेन च चिरं विष्णुनामश्रुतेन च । नष्टानि शुद्धदेहोऽसि सांप्रतं नात्र संशयः ।। ३७.

इदानीं वरमेकं त्वं गृहाण मम सन्निधौ । तपः कुरुष्व साधो त्वं चिरकालं यदीच्छसि ।। ३७.

व्याध उवाच । य एष भवता प्रोक्तो विष्णुर्नारायणः प्रभुः । स कथं प्राप्यते मर्त्यैरेष एव वरो मम ।। ३७.

ऋषिरुवाच । तमुद्दिश्य व्रतं कुर्याद् यत्किंचित्पुरुषोऽच्युतम् । स परं तमवाप्नोति भक्तया युक्तः पुमानिति ।। ३७.

एवं ज्ञात्वा भवान् पुत्र व्रतमेतत् समाचर । न भक्षयेद् गणान्नं तु न वदेदनृतं क्वचित् ।। ३७.

एतत् ते व्रतमादिष्टं मया व्याधवर ध्रुवम् । अत्रैवं तपसा युक्तस्तिष्ठ त्वं यावदिच्छसि ।। ३७.

श्रीवराह उवाच । एवं चिन्तान्वितं मत्वा वरदो ब्राह्मणोऽभवत् । मोक्षार्थिनमथो बुद्ध्वा वञ्चयित्वा गतो मुनिः ।। ३७.

श्रीवराह उवाच । स शुभं शोभनं मार्गमास्थाय व्याधसत्तमः । तपस्तेपे निराहारस्तं गुरुं मनसा स्मरन् ।। ३८.

भिक्षाकाले तु संप्राप्ते शीर्णपर्णान्यभक्षयत् । स कदाचित् क्षुधाविष्टो वृक्षमूलं समाश्रितः ।। ३८.

बुभुक्षितस्तरोः पर्णमैच्छद् भक्षितुमन्तिकात् । इत्येवं कुर्वतो व्योम्नि वागुवाचाशरीरिणी ।। ३८.

मा भक्षयस्व सकटमुच्चैरेवं प्रभाषिते । ततोऽसौ तं विहायान्यद् वार्क्षं पतितमग्रहीत् ।। ३८.

तमप्येवं निषिद्धं स्यादन्यं तथैवमेव च । एवं स सकटं मत्वा व्याधः किञ्चिन्न भक्षयत् ।। ३८.

निराहारस्तपस्तेपे स्मरन् गुरुमतन्द्रितः । तस्याथ बहुना काले गते ऋषिवरोऽभ्यगात् ।। ३८.

दुर्वासाः शंसितात्मा वै किञ्चित्प्राणमपश्यत । व्याधं तपोत्थतेजोभिर्ज्वलमानं हविर्यथा ।। ३८.

सोऽपि व्याधस्तु तं नत्वा शिरसाऽथ महामुनिम् । उवाच स कृतार्थोऽस्मि भगवन् दर्शनात् तव ।। ३८.

इदानीं श्राद्धकालं मे प्राप्तं त्वमवधारय । शीर्णपर्णानि भक्षयन् वै तैरेवाहं महामुने । भवन्तं प्रीणयामीति व्याधस्तं वाक्यमब्रवीत् ।। ३८.

दुर्वासा अपि तं शुद्धं शुद्धभावं जितेन्द्रियम् । जिज्ञासुस्तत्तपो वाक्यमिदमुच्चैरुवाच ह ।। ३८.

यवगोधूमशालीनामन्नं चैव सुसंस्कृतम् । दीयतां मे क्षुधार्ताय त्वामुद्दिश्यागताय च ।। ३८.