वराहपुराणम्

एकामिन्द्राय स प्रादादग्नयेऽन्यां यमाय च । निर्ऋताय च देवाय वरुणाय महात्मने ।। २९.

वायवे धनदेशाय ईशानाय च सुव्रत । ऊर्द्ध्वां स्वयमधिष्ठाय शेषायाधो व्यवस्थिताम् ।। २९.

एवं दत्त्वा पुनर्ब्रह्मा तिथिं प्रादाद् दिशां पुनः । दशमीं भर्तृनाम्नस्तु दध्यन्नं भोजनं प्रभुः ।। २९.

ततः प्रभृति ता देव्यः सेन्द्राद्याः परिकीर्तिताः । दशमी च तिथिस्तासामतीव दयिताभवत् ।। २९.

तस्यां दध्याशनो यस्तु सुव्रती भवते नरः । तस्य पापक्षयं तास्तु कुर्वन्त्यहरहर्नृप ।। २९.

यश्चैतच्छृणुयाज्जन्म दिशां नियतमानसः । स प्रतिष्ठामवाप्नोति ब्रह्मलोके न संशयः ।। २९.

महातपा उवाच । श्रृणु चान्यां वसुपतेरुत्पत्तिं पापनाशिनीम् । यथा वायुः शरीरस्थो धनदः संबभूव ह ।। ३०.

आद्यं शरीरं यत् तस्मिन् वायुरन्तः स्थितोऽभवत् । प्रयोजनान्मूर्त्तिमत्त्वमादिष्टं क्षेत्रदेवता ।। ३०.

तत्र मूर्त्तस्य वायोस्तु उत्पत्तिः कीर्त्त्यये मया । तां श्रृणुष्व महाभाग कथ्यमानां मयानघ ।। ३०.

ब्रह्मणः सृष्टिकामस्य मुखाद् वायुर्विनिर्ययौ । प्रचण्डशर्करावर्षी तं ब्रह्मा प्रत्यषेधयत् । मूर्त्तो भवस्व शान्तश्च तत्रोक्तो मूर्त्तिमान् भवत् ।। ३०.

सर्वेषां चैव देवानां यद् वित्तं फलमेव च । तत्सर्वं पाहि येनोक्तं तस्माद् धनपतिर्भवत् ।। ३०.

तस्य ब्रह्मा ददौ तुष्टस्तिथिमेकादशीं प्रभुः । तस्यामनग्निपक्वाशी यो भवेन्नियतः शुचिः ।। ३०.

तस्याशु धनदो देवस्तुष्टः सर्वं प्रयच्छति । एषा धनपतेर्मूर्तिः सर्वकिल्बिषनाशिनी ।। ३०.

य एतां श्रृणुयाद् भक्त्या पुरुषः पठतेऽपि वा । सर्वकाममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ।। ३०.

महातपा उवाच । मनोर्नाम मनुत्वं च यदेतत् पठ्यते किल । प्रयोजनवशाद् विष्णुरसावेव तु मूर्त्तिमान् ।। ३१.

योऽसौ नारायणो देवः परात् परतरो नृप । तस्य चिन्ता समुत्पन्ना सृष्टिं प्रति नरोत्तम ।। ३१.

सृष्टा चेयं मया सृष्टिः पालनीया मयैव ह । कर्मकाण्डं त्वमूर्त्तेन कर्तुं नैवेह शक्यते । तस्मान्मूर्त्तिं सृजाम्येकां यया पाल्यमिदं जगत् ।। ३१.

एवं चिन्तयतस्तस्य सत्याभिध्यायिनो नृप । प्राक्सृष्टिजातं राजन् वै मूर्त्तिमत् तत्पुरो बभौ ।। ३१.

पुरोभूते ततस्तस्मिन् देवो नारायणः स्वयम् । प्रविशन्तं ददर्शाथ त्रैलोक्यं तस्य देहतः ।। ३१.

ततः सस्मार भगवान् वरदानं पुरातनम् । वागादीनां ततस्तुष्टः प्रादात् तस्य पुनर्वरम् ।। ३१.

सर्वज्ञः सर्वकर्ता त्वं सर्वलोकनमस्कृतः । त्रैलोक्यविशनाच्च त्वं भव विष्णुः सनातनः ।। ३१.

देवानां सर्वदा कार्यं कर्त्तव्यं ब्रह्मणस्तथा । सर्वज्ञत्वं च भवतु तव देव न संशयः ।। ३१.

एवमुक्त्वा ततो देवः प्रकृतिस्थो बभूव ह । विष्णुरप्यधुना पूर्वां बुद्धिं सस्मार च प्रभुः ।। ३१.

तदा संचिन्त्य भगवान् योगनिद्रां महातपाः । तस्यां संस्थाप्य भगवानिन्द्रियार्थोद्भवाः प्रजाः । ध्यात्वा परेण रूपेण ततः सुष्वाप वै प्रभुः ।। ३१.

तस्य सुप्तस्य जठरान्महत्पद्मं विविःसृतम् । सप्तद्वीपवती पृथ्वी ससमुद्रा सकानना ।। ३१.

तस्य रूपस्य विस्तारं पातालं नालसंस्थितम् । कर्णिकायां तथा मेरुस्तन्मध्ये ब्रह्मणो भवः ।। ३१.

एवं दृष्ट्वा परं तस्य शरीरस्य तु संभवम् । मुमुचे तच्छरीरस्थो वायुर्वायुं समं सृजत् ।। ३१.

अविद्याविजयं चेमं शङ्खरूपेण धारय । अज्ञानच्छेदनार्थाय खङ्गं तेऽस्तु सदा करे ।। ३१.

कालचक्रमिमं घोरं चक्रं त्वं धारयाच्युत । अधर्मगजघातार्थं गदां धारय केशव ।। ३१.