वराहपुराणम्

कम्पितारे कुमारेश स्कन्द बालग्रहानुग । जितारे क्रौञ्चविध्वंस कृत्तिकासुत मातृज ।। २५.

भूतग्रहपतिश्रेष्ठ पावकि प्रियदर्शन । महाभूतपतेः पुत्र त्रिलोचन नमोऽस्तु ते ।। २५.

एवं स्तुतस्तदा देवैर्ववर्ध भवनन्दनः । द्वादशादित्यसंकाशो बभूवाद्भुतदर्शनः । त्रैलोक्यमपि तत्तेजस्तापयामास पार्थिव ।। २५.

प्रजापाल उवाच । कथं तं कृत्रिकापुत्रमुक्तवन्तः सुरं गुरुम् । कथं च पावकिरसौ कथं वा मातृनन्दनः ।। २५.

महातपा उवाच । आदिमन्वन्तरे देव उत्पत्तिर्या मयोदिता । परोक्षदर्शिभिर्देवैरेवमेव स्तुतः प्रभुः ।। २५.

कृत्तिका पावकस्त्वन्यमातरो गिरिजा तथा । द्विजीयजन्मनि गुहस्यैते उत्पत्तिहेतवः ।। २५.

एवमेतत् तवाख्यातं पृच्छतः पार्थिवोत्तम । आत्मविद्याऽमृतं गुह्यमहंकारस्य संभवः ।। २५.

स्वयं स्कन्दो महादेवः सर्वपापप्रणाशनः । तस्य षष्ठीं तिथिं प्रादादभिषेके पितामहः ।। २५.

एतां फलाशनो यस्तु क्षयेन्नियतमानसः । अपुत्रोऽपि लभेत् पुत्रानधनोऽपि धनं लभेत् । यं यमिच्छेत मनसा तं तं लभति मानवः ।। २५.

यश्चैतत् पठति स्तोत्रं कार्तिकेयस्य मानवः । तस्य गेहे कुमाराणां क्षेमारोग्यं भविष्यति ।। २५.

प्रजापाल उवाच । शरीरस्य कथं मूर्तिग्रहणं ज्योतिषो द्विज । एतन्मे संशयं छिन्धि प्रणतस्य द्विजोत्तम ।। २६.

महातपा उवाच । योऽसावात्मा ज्ञानशक्तिरेक एव सनातनः । स द्वितीयं यदा चैच्छत् तदा स्वात्मस्थितो ज्वलत् ।। २६.

यः सूर्य इति भास्वांस्तु अन्योन्येन महात्मनः । लोलीभूतानि तेजांसि भासयन्ति जगत्त्रयम् ।। २६.

तस्मिन् सर्वे सुराः सिद्धा गणाः सर्वे महर्षिभिः । समं सूता इति विभो तस्मात् सूर्यो भवन् स्तुतः ।। २६.

लोलीभूतस्य तस्याशु तेजसोऽभूच्छरीरकम् । पृथक्त्वेन रविः सोऽथ कीर्त्त्यते वेदवादिभिः ।। २६.

भासयन् सर्वलोकांस्तु यतोऽसावुत्थितो दिवि । अतोऽसौ भास्करः प्रोक्तः प्रकर्षाच्च प्रभाकरः ।। २६.

दिवा दिवस इत्युक्तस्तत्कारित्वाद् दिवाकरः । सर्वस्य जगतस्त्वादिरादित्यस्तेन उच्यते ।। २६.

एतस्य द्वादशादित्याः संभूतास्तेजसा पृथक् । प्रधान एव सर्वेषां सर्वदा स विबुध्यते ।। २६.

तं दृष्ट्वा जगतो व्याप्तिं कुर्वाणं परमेश्वरम् । तस्यैवान्तः स्थिता देवा विनिष्क्रम्य स्तुतिं जगुः ।। २६.

देवा ऊचुः । भवान् प्रसूतिर्जगतः पुराणः क्षयामलैव प्रदहन् जगन्ति । समुत्थितो नाथ शमं प्रयाहि मा देवलोकान् प्लुष कर्मसाक्षिन् ।। २६.

त्वया ततं सर्वत एव तेजः प्रतापिना सूर्य यजुःप्रवृत्ते । तिग्मं रथाङ्गं तव देवकल्पं कालाख्यमध्वान्तकरं वदन्ति ।। २६.

प्रभाकरसक्त्वं रविरादिदेव आत्मा समस्तस्य चराचरस्य । पितामहसक्त्वं वरुणो यमश्च भूतं भविष्यच्च वदन्ति सिद्धाः ।। २६.

ध्वान्तं प्रणु त्वं सुरलोकपूज्य प्रयाहि शान्तिं पितरो वदन्ति । वेदान्तवेद्योऽसि मखेषु देव त्वं हूयसे विष्णुरसि प्रसह्य । इति स्तुतस्तैः सुरनाथ भक्त्या प्रपाहि शंभो न इति प्रसह्य ।। २६.

एवमुक्तस्तदा देवैः सौम्यां मूर्त्तिमथाकरोत् । प्रकाशत्वं जगामाशु देवतानां महाप्रभः ।। २६.

एतत्सर्वं सुराणां तु दहनं शामितं पुरा । सप्तम्यां खलु सूर्येण मूर्त्तित्वं कृतवान् भुवि ।। २६.

एतां यः पुरुषो भक्त्या उपास्ते सूर्यमर्चयेत् । भास्करेण च तस्यासौ फलमिष्टं प्रयच्छति ।। २६.

एतत् ते कथितं राजन् सूर्याख्यानं पुरातनम् । आदिमन्वन्तरे वृत्तं मातरः श्रृणु सांप्रतम् ।। २६.

महातपा उवाच । पूर्वमासीन्महादैत्यो बलवानन्धको भुवि । स देवान् वशमानिन्ये ब्रह्मणो वरदर्पितः ।। २७.

तेनात्मवान् सुराः सर्वे त्याजिता मेरुपर्वतम् । ब्रह्माणं शरणं जग्मुरन्धकस्य भयार्दिताः ।। २७.