भगवतः वराहस्य वाक्यैः, हे मुनिवर्य, दक्षिणे गोकार्णं यथावत् विज्ञेयम् इति तत्त्वेनोक्तम्। मया सर्वं विस्तारतः सम्यग् उपदिष्टं त्वया पृष्टं, विप्रश्रेष्ठ। दक्षिणदिग्भागस्य तथा शृङ्गेश्वरस्य च माहात्म्यम्, तस्य भूमेः विस्तारः पुण्यस्थलप्रभवः च सम्यक् निरूपितः। एवं श्रीवराहपुराणे ‘गोकार्णशृङ्गेश्वरमाहात्म्यवर्णन’नामकः षोडशाधिकद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ भोः, पृथिव्या वराहसंवादश्रवणस्य पुण्यफलवर्णनम् इदानीं कथ्यते। यथावत् सर्वं भगवता परमेश्वर्युक्त्या निगदितम्। भगवतः सर्वव्यापिनो दिव्यरूपस्य, स्थाणोः अतुलबलस्य यथास्थानं वर्णनं कृतम्। तस्य देहस्य शृङ्गस्य च पुण्यभूमौ स्थितिः यथा जाता, तदपि सम्यग् उक्तम्। एतत् सर्वं सत्यम् आख्यातुं त्वया याच्यते, हे महाभाग्य, लोकनाथ। शिष्टं यदवशिष्टं तद् पुलस्त्यः मुनिः प्रवक्ष्यति, महर्षे। सर्वेषां पुण्यस्थलानां निश्चितफलानि अपि प्रोक्तानि। मम पुत्रः, मम समो वेदवेदाङ्गविद्, सः लोके ख्यातिं प्राप्य, मृत्युः पश्चात् अपि पूज्यः भविष्यति। एषा कथा शुभदा, कल्याणी, धर्मार्थकामसाधिनी, पुण्या, कीर्तिदा, पापनाशिनी, कल्याणदा, शान्तिप्रदा च। यः शृणोति, सः सुखमवाप्य स्वर्गलोकं गच्छति। एवमुक्त्वा भगवाञ् सृष्टिकर्ता तुष्णीं बभूव। सः श्रीमान् सनत्कुमारं उपदिश्य मौनं प्रपेदे। वराहपृथिव्योर्योगसंवादसारमादाय, येन सर्वपापविमुक्तः परमं पदं प्राप्नोति। प्रयागे, ब्रह्मतीर्थे, अमरकण्टकतीर्थे च, यत् पुण्यं कपिलां गोदानेन श्रेष्ठब्राह्मणाय सम्पद्यते, तदेव दशानां अध्यायानां शुद्धचित्तेन श्रवणेन लभ्यते। यः निरन्तरं श्रद्धया एकचित्तेन शृणोति, सः सर्वयज्ञानां फलं सर्वदानफलं च प्राप्नोति—एषा निःसंशया वचः वराहस्य। अपुत्रस्य पुत्रः जायते, पौत्रवत् प्रपौत्रः अपि प्राप्यते, तस्य नारायणः सदा तुष्टः भवति। श्रुत्वा, शास्त्रस्य पूजनं नित्यं विष्णोरिव कर्तव्यम्। राजा शक्त्यनुसारं ग्रामैः पृथिवीं पूजयेत्। सर्वपापविमुक्तः सः विष्णुयोगं प्राप्नोति। अथ, पुराणपारायणादिक्रमवर्णनाध्यायः प्रवर्तते। काश्यां वराहेण प्रोक्तं पुराणं, वीरेश्वरसहितं, माधवभद्रेण लिपिबद्धम्। एतस्य वराहपुराणस्य आख्यानानि अहं संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि। आदौ सृष्ट्युत्पत्तिः, दुष्टकृत्यवर्णनं च उक्तम्। आदिकथायां सारमायाः कथा अपि प्रवृत्ता। अश्विनोः उत्पत्तिः, गौरीसर्गः, स्कन्दजन्म, भानोरपि जन्म वर्णितम्। धनदस्योत्पत्तिः, उच्चावचविवेकः च उक्तः। सोमस्य गूढोत्पत्तिः, पृथिव्याः संक्षिप्तसर्गः अपि। ततः सत्यतपस्य आख्यानं, मत्स्यस्य द्वादशव्रतम्, तथा नरसिंहवामनयोः द्वादशव्रतवर्णनं, कृष्णस्य, बुद्धस्य च द्वादशव्रतवर्णनं संक्षेपेणोक्तम्। एवं श्रीवराहपुराणस्य सम्यगर्थः, पुण्यस्थानमाहात्म्यं, संवादसारः च, पुण्यफलोपसंहारश्च, परं श्रद्धया श्रवणीयः, सर्वपापविनाशकः, परमश्रेयस्करः च।