श्रद्धया व्रतैः, उपवासैः, यज्ञैः, होमैः, उत्तमैः भोज्यैः वा ये जनाः पुण्यकर्माणि कुर्वन्ति, ते दिवि षट्सहस्रवर्षाणि स्थित्वा, ततः ब्राह्मणः, क्षत्रियः, वैश्यः, शूद्रः वा स्त्री वा, यदि एकत्र समागताः स्युः, ते सर्वे मम पार्षदाः भवन्ति, सदैव देवैः सहिताः। पृथिव्यां गिरिपतेः क्षेत्रात् श्रेष्ठं किञ्चिद् नास्ति। यदि ब्रह्मघ्नः, गुरुघ्नः, गोघ्नः, सर्वपापसंयुक्तः अपि अत्र आगच्छेत्, स चिरकालं पुण्यतीर्थेषु देवसंयुक्तेषु क्षेत्रेषु स्नात्वा शुद्धिं लभते। अत्र क्षेत्रे प्रति-क्रोशे देवैः निर्मितं रूपं प्रत्याहृत्यते। तत्र यः शुद्धात्मा, जितेन्द्रियः, सत्यवादी, संयतचित्तः जनः, दक्षिणदिशं अनशनः गच्छति, स महानात्मा भृगुवत् पतनकर्म कृत्वा, कामक्रोधविवर्जितः, भृगुमूले ब्रह्मणा स्थापिते परमपुण्ये तीर्थे स्नात्वा, संवत्सरमेकं नियमेन यः स्नाति, स पुण्यफलमवाप्नोति। तत्रैव गोरक्षकमिति क्षेत्रं वर्तते, यत्र वृषपदचिह्नं दृश्यते। तत्र गौर्याः शिखरं गन्तव्यं, सिद्धैः सेवितं। तत्रैव भगवती जगन्माता सर्वभूतानां रक्षायै तिष्ठति। सा भगवती अधः वाग्मतीतीरं प्रति अवतीर्यते। यः च उमायाः स्तनकुण्डे स्नाति, स पुण्यशाली भवति। तत्र पञ्चनदं तीर्थं महर्षिभिः पूजितं, तत्र शुद्धचित्तः नाकुलोहस्नानेन स्नातव्यं। तस्मात् उत्तरदिशि अन्यत् पुण्यतीर्थं सिद्धैः सेवितं वर्तते। यः पुरुषः तत्र संवत्सरमेकं नित्यं स्नाति, स देवीमुत्तरेण शिखरे स्थितां वेदितुं शक्नोति। तत्र ब्रह्मोदयं नाम तीर्थं पापनाशनं अस्ति। यः तत्र स्नात्वा, स मृत्युलोकं न पश्यति, दुःखं न प्राप्नोति, स्नानात् सौंदर्ययुक्तः, दीप्तमान् च भवति। सायंकाले तत्र संध्योपासनां कृत्वा द्विजः पापात् विमुक्तः भवति। यदि शुद्धद्विजः तत्र एकरात्रिं वासं कृत्वा रुद्रजपं करोति, तेन सर्ववंशः उद्धृतः पुण्यशीलः च भवति। यत्र यत्र श्रेष्ठपुरुषः वाग्मतीतीर्थे स्नाति, स नीचयोनिं न प्राप्नोति, समृद्धकुले एव जायते। तत्र यथाविधानं गन्तव्यं, कामक्रोधविवर्जितेन। स्नानस्य पुण्यफलम् अत्र दशगुणितम्; अस्य विषये न संशयः। दानस्य फलमपि अत्र अक्षयं, दाता महत्पुण्यं प्राप्नोति। अस्मात् क्षेत्रात् श्रेष्ठं पुण्यक्षेत्रं नास्ति, अन्यत् अपि न ज्ञायते। यत्र यत्र अहं मृगरूपेण देवैः सहितः विचरं, तत्र सर्वत्र क्षेत्राणि पुण्यानि, पावनानि अभवन्। एषः क्षेत्रविशेषः पृथिव्यां ‘गोकर्णेश्वर’ इति प्रसिद्धिं प्राप्स्यति। देवैः अदृश्यः स भगवान् उत्तरदिशं प्रस्थितवान्। एवं भगवद्-गोकर्णेश्वर-माहात्म्ये पुण्यवरे जलेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम द्विशत्पञ्चदशाधिकद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ गोकर्णस्य, श्रृंगेवरस्य, अन्येषां च माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि। यदा मृगरूपधारी भगवान् त्र्यंबकात् तस्मात् देशात् निर्गतः, तदा...