स्निग्धया भावया कथां शृणु। यदा तव दधि क्षीरसम्बद्धं उदुम्बरद्रव्यमयपात्रे स्थाप्यते, तदा अरुन्धती, बुधः, तथा सर्वे महर्षयः तत्र सन्निहिताः स्युः। यः एकाग्रचित्तः समाहितहस्तः तस्य पूजनं करोति, यः द्विजं महाभक्त्या तुष्ट्वा सेवते, तथा यः शुद्धः सन्ध्यायां च संक्रान्तौ च क्षीरदानं करोति, सः पुरुषः पूर्वाभिमुखं कुशान् पूर्वदिशं स्थापयित्वा, वृषभं संस्थाप्य, दक्षिणतो गच्छन्, पूर्ववाहिन्याः नदीं वामभागे स्थापयित्वा, दक्षिणावर्तशङ्खेन हस्ते जलं धारयन्, जन्मपातकं तस्मिन्नेव क्षणे विनाशयति। स्नानानन्तरं पुरुषः सप्तपिञ्जलान् कृष्णतिलैः मिश्रितान् दातव्यः। तेन समस्तजीवनार्जितं पापं तस्मिन्नेव क्षणे नश्यति। यः त्रिः स्नानं करोति, सः सर्वपापेभ्यः विमुक्तः भवति। कार्तिकस्य शुक्लपक्षे एकादशीतिथिः घोषिताः। सा तिथिः परमं अव्यक्तं बहुरूपं विष्णोः स्वरूपमिति। ये नरायणपरायणाः विधिवत् ताम् उपोष्य, एकादशीं शरणं गत्वा, महादेवः पुरा पृष्टः। पृथिवी उवाच—ये ब्रह्मधनचौर्ये ब्राह्मणहत्यायां च प्रवृत्ताः, हे देव, ये गुरुमित्रद्रोहे, परधनहरणे, कपटाः सीमालङ्घनं न्यायनास्तिकवचनं च कुर्वन्ति, तथा अन्येषु पापेषु प्रवृत्ताः, हे देव, तेषां गतिकोऽपि नास्ति। तदा श्रीवराहः उवाच—लोकहिताय गूढं वचः कथयामि। ये महापापसम्बद्धाः पुण्यहीनाः, तेषां विष्णोः परमं अव्यक्तं बहुरूपं शक्तिः अस्ति। हे शुभे, ये पापपरायणाः ताम् एकादशीं उपोष्यन्तु। हे पृथिवि, अन्यः उपायो नास्ति। शुक्लपक्षः यथा, तथा कृष्णपक्षः अपि यत्नेन उपोष्यः। तस्मात् सर्वयत्नेन द्वादशीव्रतं सदा कर्तव्यं। यद् मनसा वाचा कर्मणा लभ्यते, तत् सुन्दरमुखि, पुनःपुनः पुरातनपापान् ज्वालयति। यदि पुरुषः विष्णोः परमं स्थानं गन्तुम् इच्छति, तदा उन्नतबाहुः अहं घोषयामि—मम उपदेशं शृणु। शङ्खेन जलं न पिबेत्, मत्स्यवराहयोः वधं न कुर्यात्। यः ब्राह्मणहत्यां करोति, सुरापानं करोति, चौर्यं करोति, गुरुपत्न्यां गच्छति, तस्य पापं किं न कृतम्? यः शुक्लैकादशीं उपोष्यतुं न समर्थः, तदा द्वादशीव्रतं एकभोजनं दानसमेतं कर्तव्यम्। तदा सः महापापभाक् भवति, शुभगतिकं कदापि न प्राप्नोति। एकैव द्वादशी पुण्यवती, सा प्रभोधिनीति उपोष्यतव्या। तस्याः सम्पूर्णद्वादशीफलानि लभ्यन्ते।