सा या मनसा अन्यं न पश्यति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या पतिं हृदये न परित्यजति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या सदा गृहं शुद्धं धारयति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या शौचशीलसम्पन्ना, या सदाचारयुक्ता, सा मृत्युम् न पश्यति। या पतिसुखाय प्रवर्तते, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। मानवेषु तादृशी धर्मपत्नी तस्मिन्नेव देशे दृश्यते। एवं द्विजोत्तम मुनये सर्वं यथावृत्तं यथाश्रुतं मया निगदितम्। इति संसारचक्रे धर्मपत्नीमाहात्म्याख्यं द्विशताधिकनवत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः श्रीवराहपुराणे समाप्तः। पुनः स्म धर्मपत्नीमाहात्म्यं विवृतम्। भगवन्, त्वया गूढं धर्मोपदेशं कीर्तितम्। सर्वेषु भूतेषु मम एषा परमा जिज्ञासा जाता। ये पुरुषाः दुःखपीडिता घोरतपस्यां शरणं गच्छन्ति, तैः मनो निष्चित्य सर्वं प्रियाप्रियं त्यज्यते। एष धर्ममार्गः लोके श्रुतः, सदा धर्म एव श्रेष्ठ इति नः श्रुतम्। कस्य कर्मैतद्? कः कर्ता वा प्रेरयिता वा? केन द्वेषेण तस्य मनोऽयं प्रकारेण प्रवर्तते? यदि एवं, मया देवैः अप्यदुरूह्यं रहस्यं पृच्छ्यते। एवं नारदेन पृष्टः धर्मराजो महात्मा यमः तं प्रत्युवाच। तव वचनेन सर्वं वक्ष्यामि, शृणु, पापरहित। लोके न कश्चित् कर्ता न प्रेरयिता दृश्यते। यस्य नाम कीर्त्यते, येन जगत् प्रचोदितम्, तस्य दिव्येऽस्मिन्सभायां ब्रह्मर्षिगणैः परिवृतायां, स्वकृतमेव प्रत्येकः अनुभवति। वायुनोपधृतं चैतन्यं संसारस्थितं दृढम्। दुःखेनापि पीड्यमानः स्वयमेवात्मानं उद्धरेत्। बन्धुः बन्धूनां क्लेशदः पूर्वकृतैः कर्मभिः सृज्यते। एष शब्दः मिथ्याप्रवृत्तः सर्वथा संसारगमनं जनयति। यथा शनैः शनैः पुरुषस्य अशुभं क्षीयते, तथा संसारजातस्य दोषयुक्तस्य जीवस्य, स पूर्वशरीरकृतैः शुभाशुभबुद्धिं प्राप्नोति, दुःखक्षये पुनः पुण्यकर्माणि करोति येन पापं नश्यति। स एव शुभाशुभं लब्ध्वा कर्म च अकर्म च करोति। स्वर्गः शुभफलप्राप्तिः, नरकः पापात् जायते। नारद उवाच—इह लोके पुण्यस्य हानिः वा पापस्य नाशः वा स्यात् किम्? मनसा, कर्मणा, तपसा, आचारेण वा? यम उवाच—सदा पापदोषनाशं सम्यग्वक्ष्यामि। यस्य पुण्यपापयोः कारणं स, तस्मै शिरसा नमस्कृत्य, येन त्रैलोक्यं चराचरं सृष्टम्, यः सर्वेषां समो, जितेन्द्रियः, शान्तचित्तः, यः तत्त्वपुरुषप्रकृतिवैद्यो, यः गुणागुणयोः, अक्षरक्षरयोः, स्वदेहे परदेहे च सदा सुखदुःखयोः च वेत्ता, तेन सर्वं यथावत् प्रतिपादितम्।