वराहपुराणम्

सा पतिव्रता या स्वेच्छया तस्य मौनं यदा स मौनं तदा स्वयमेव मौनिनी भवति, स स्थितः सति सा अपि स्वयमेव तिष्ठति। या केवलं पतिं पश्यति, यस्याः चित्तं तस्मिन्नेव नित्यं संलग्नं, या पतिवचनेनैव सर्वाणि कर्माणि आचरति, सा धर्मपत्नी देवानामपि पूज्या, परमतेजस्विनी च भवति। सा स्त्री, या समृद्धा वा उपेक्षिता वा, हे द्विजश्रेष्ठ, सदा तादृशी एव भवति। एवं पतिव्रता स्त्री मृत्योर् मुखं न प्रविशति, सा पतिसंयुक्तया भावनया पतिं अनुसरति। पतिः एव तस्याः माता, स एव पिता, स एव बान्धवः, स एव परं दैवतं। तादृश्यै धर्मपत्नीभ्यः अहम् अतीव श्रद्धया नमः करोतु। या स्त्री पतिस्मरणे शोचति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या न अन्यं शृणोति न पश्यति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या मनसा अपि अन्यं न पश्यति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या हृदयेन पतिं न परित्यजति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या सदा गृहं शुद्धं करोति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। या शौचशीलसम्पन्ना, सदाचारयुक्ता च, सा मृत्युम् न पश्यति। या पतिसुखायै कर्म करोति, सा मृत्युद्वारं न पश्यति। मनुष्येषु तादृशी धर्मपत्नी तत्र देशे दृश्यते। अत एव, हे द्विजोत्तम, सर्वं यथावत् यत् जातं यत् श्रुतं मया, तत् ते निगदितम्। एवं 'पतिव्रतामाहात्म्यं' नाम द्विशतान्नवत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः संसारे श्रीवराहपुराणे समाप्तः। पुनः पतिव्रतायाः माहात्म्यं वर्ण्यते। त्वया रहस्यं धर्म्यमुपदिष्टं, हे महाभाग। सर्वेषां भूतानां मध्ये एषा एव मम परमं कौतूहलहेतुर्भवति। ये नराः दुःखेन पीडिताः, घोरतपसि शरणं गताः, ते चित्ते निश्चित्य, प्रियतमे च अप्रियतमे च सर्वं परित्यजन्ति। लोकेयं परम्परा श्रुता, धर्मपन्था एव श्रेष्ठः सदा। कस्य कर्मैतत्, हे प्रिय? कः कर्ता, कः प्रेरयिता? केन द्वेषेण तस्य मनः एवं प्रवर्तते? यदि एवं, तत् त्वया रहस्यं पृष्टम्, यत् देवानामपि दुर्निवारम्। एवमुक्तः नारदेन, धर्मराजः महात्मा यमः प्रत्युवाच—ते वचनेन सर्वं वक्ष्यामि, शृणु, हे निष्पाप। न कश्चिदिह लोके कर्ता वा प्रेरयिता दृश्यते। यस्य नाम कीर्त्यते, येन जगत् प्रचोदितम्, अस्मिन्नेव दिव्यसभायां ब्राह्मर्षिसंघैः परिवृतायां, स्वकृतमेव किल जनः अनुभवति। वायुनिर्मितं चैतन्यं संसारस्थं दृढं तिष्ठति। दुःखेन अपि पीडितः स्वयमेवात्मानं उद्धरेत्। बान्धवः, बान्धवदुःखदः, पूर्वकर्मणा सृज्यते। एषः शब्दः मिथ्याप्रवर्तितः, सर्वथा संसारं भ्रमयति। यथा शनैः शनैः अशुभं विनश्यति, तथा देहवान् जीवः संसारजन्मा दोषान् प्राप्य, शुभाशुभबुद्धिं पूर्वशरीरनिर्मिताम् आप्नोति; दुःखक्षये सति पुण्यकर्माणि आचरति, यैः पापं नश्यति। नरः शुभाशुभं प्राप्य, तथा कर्म च अकर्म च आचरति।