राज्ञा तदा प्रोक्तम्—"न वार्षिकं किञ्चिद् आगम्यते, नापि पात्रमस्ति। हे नरपतिं श्रेष्ठ, किं करवानि इति मे वद।" इति। तदा राजा तां प्रियतमां प्रजाजनेषु किञ्चिदपि न पश्यन् उवाच—"प्रियेमे, यथाशक्ति वक्ष्यामि यदि त्वं मम वचः रोचयसे। वयं काष्ठशूल्यां क्षेत्रं सम्पादयेम।" इति। एवं राज्ञा उक्ता सा महाराज्ञी तं प्रति वचः अब्रवीत्—"अश्वानां गजानां च तथैव उष्ट्राणां, उष्ट्रमहीषवृषाणां च, खराणां च, हे महायशः, का व्यवहारा इति?" इति। राजा सस्मितं तम् उत्तरम् अदात्—"मम सेवकैः सर्वकार्याणि क्रियन्ते, सुन्दरी। बहवः गवयाः खराः अश्वाः गजाः उष्ट्राश्च।" इति। ततः स राजा अवदत्—"लोहं रजतं ताम्रं सुवर्णं च, हे देवि, सुवर्णमेकं पश्यामि, लोहं न तु।" इति। राज्ञा एवं उक्तः स महाभागा महाराज्ञी पुनः अवदत्—"यथेष्टं गच्छ, हे नृपते, अहं त्वां पृष्ठतः अनुसरिष्यामि।" इति। ततः राजा रानी च तस्मिन्नवसरे क्षेत्रं द्रष्टुं गतौ। राजा तां रमणीं अवोचत्—"इदं मम शुभक्षेत्रं, अत्र उपविश। अहं छित्त्वा दास्यामि, त्वं तु प्रिये समुद्धर।" इति। एवं राज्ञा उक्ता सा महाभागा महाराज्ञी अपश्यत्—"अत्र पार्श्वे सुवर्णवृक्षः दृश्यते, तथैव सुवर्णशाखा। कथमत्र क्षेत्रं कुर्याम, यत् हृद्रोगकरं भवेत्? कृतमपि कर्म अत्र कथं फलवद् भविष्यति?" इति। राजा पुनरुवाच—"यो जनानां प्रेम्णा वर्तते, शुभानि स्निग्धानि च वचनानि भाषते। हे सुन्दरी, अत्र जलतीरे एषा वासभूमिः, महादेवि, अत्र कश्चन न पीड्यते।" "आकाशमध्ये तु घोरः सूर्यः सदा दीप्तिमान् तिष्ठति। तीव्रं कठोरं चोष्णं वर्धते, ऋतुः चात्यन्तं दारुणः। तत्र तस्य पादौ स्निग्धताम्रवर्णौ तापेन दग्धौ। मध्याह्ने सूर्यस्य पादौ अग्निसमप्रभौ तीव्रतया दह्येते।" तदा रानी वक्षति—"अहं तृषार्ता, महाबाहो, अतीवोष्मणा पीडिता।" इति। एवं उक्त्वा सा देवी संतप्तचेतना व्यथिता भूमौ पतिता। यदा सा पतिता तदा क्रोधेन सूर्यं अपश्यत्। स तु तेजस्वी सूर्यः आकाशात् भूभृतं त्यक्त्वा भूमौ पतितः। राजा पप्रच्छ—"कस्मात् त्वं तेजस्विन् स्वस्थानं त्यक्त्वा अत्र आगतः?" इति। तदा सूर्यः तं राजानं समाश्वास्य प्राह—"राजन्, तवाज्ञया अहं पतितः। न हि पृथिव्यां न स्वर्गे चिदृशं दृश्यते। "धिग् ते धैर्यं तेजश्च, यानि गुणाः प्रशंस्यन्ते।" इति। "एषा योग्याऽपि शुद्धा, तपसा उत्तमा नारी। सा त्वद्वत् एव, महाभाग, यथा शची इन्द्रस्य। यः यस्याः जातः स योग्यः, सुन्दरः, सुशासितः।