वराहपुराणम्

शृणु, भगवन्, वराहपुराणस्य पुण्यकथाम्। क्षीरपायसेन शरीरे पुष्टिः लभ्यते, घृतपाकशाल्यन्नेन सौम्यता सौजन्यं च प्राप्यते। रथदानात् दिव्यं विमानं तथा शिबिकां च नरः प्राप्नोति। भयत्यागस्य दानेन सर्वाभिलषितं फलमवाप्यते। एवं सम्पूर्णे सप्तदशाधिकद्विशततमोऽध्याये 'संसारचक्रे नरमोह' इत्येषा कथा वर्णिता। अथ, भगवति धर्मकथायां, तस्मिन्नन्तरे दिव्याभरणैः शोभिता पतिव्रता स्त्री दृष्टा। तत्र तपसा सिद्धाः ब्राह्मणाः स्वपत्नीभिः स्वबान्धवैः सह आगताः। तत्र राजाऽपि, शोकक्लिष्टमुखः, तेजोविहीनः, दीप्तिहीनश्च दृष्टः। तं तथा दीप्तिहीनं दृष्ट्वा, तपस्वी धर्मराजान् अपश्यत्। सः तपस्वी तमुवाच—"भवान् हि गोपतिसदृशः प्रकाशते। किं सर्प इव दीर्घनिःश्वासं कृत्वा दुःखितोऽसि?" तदा यमः उवाच—"महर्षे, यद् मया दृष्टं तद् शृणु। ये ब्राह्मणाः उन्मूल्यजीवनं चरन्ति, अतिथिपूजनपराः, नित्यं संयतचित्ताः, ते मम वशे न सन्ति, न च मयि प्रवर्तन्ते। तेषां देहाः दिव्यगन्धानुलेपिताः, माल्यवस्त्रैः विभूषिताः।" "हे मृत्यु, कस्यार्थं तिष्ठसि? कः मृत्युः? कथं वा जायते?" पुनरपि धर्मराजः—"ये लोभासक्ताः, पापकृतः, धर्मरहिताश्च, तान् एव त्वं नित्यं हन्ति। महात्मनां दण्डः वा अनुकरणं वा मया न शक्यते।" एवं तत्र दिव्यविमाने एकः तेजस्वी पुरुषः समुपस्थितः। तत्र रमणीयाङ्गी, शुभलक्षणा स्त्री, महानादैः वाद्यैः सहिताऽभ्यागता। सा शुभाङ्गी विमानस्थिता वाक्यमब्रवीत्—"ब्राह्मणेषु तपस्विषु मत्सरं मा कृथाः। वेदविदः ब्राह्मणाः सर्वैः प्राज्ञैः अतीन्द्रियाः। ब्राह्मणाः सदा पूज्याः, ब्राह्मणाः सर्वदेवताः। त्वया शुभाशुभकर्माणि नित्यं विदुषां समर्प्यन्ते।" एवं सा स्त्री विद्युल्लतेव आकाशे प्रययौ। तत्र नारदः धर्मराजमागतं पप्रच्छ—"राजन्, या त्वया पूजिता, या हितं वाक्यं उक्त्वा गताऽसौ, तस्या अहं चरितं ज्ञातुमिच्छामि, मम महदुत्सुकत्वमस्ति।" तदा यमः उवाच—"प्रिय, मया सा सम्यगर्चिता। कृतयुगे प्राचीनकाले निमिः नाम राजा आसीत्, यस्य कीर्तिः महान्। तस्य पुत्रः मिथिः, तस्य पत्नीजनकः जातः। सा पतिव्रता धर्मनिष्ठा सत्यव्रता च आसीत्। स राजा अपि सदा सर्वभूतहिते रतः, पुण्यात्मा च। स धर्मेण पृथिवीं पालयामास। तस्य राज्ये देवः नित्यं वृष्टिं वर्षयामास। तत्र न कश्चन रोगी, न पीडितः, न दुःखितः अपि दृष्टः।" "तत्र राज्ञ्याः, हे द्विजश्रेष्ठ, विनयान्वितं वाक्यं उक्तम्। सा उवाच—'यद् यद् धनं पृथिव्यां वा गृहे वा तव, तत्सर्वं वितरितं, त्वमपि तत्रासि। अस्माकं तु न नियमोऽस्ति, न पुष्पमूल्यं विद्यते।