वराहपुराणम्

तत्र तु पुरुषाः अपि दृश्यन्ते, सर्वविधश्रीसमलङ्कृताः। ते माल्यधराः, पादबद्धाः, सर्वाभरणभूषिताः च आसन्। केचित् शूलशक्तिधारिणः, अन्ये च दुर्लङ्घ्यधन्विनः। अपरे तु हस्तयोः दधिम् आदाय स्थिताः, बहवः सुरभिद्रव्यवाहिनः। केचन विविधधूपग्राहिणः, शुभवस्त्रधराः च आसन्। अश्वगजयुक्तयानिनः केचन, अन्ये हंसयुतयानिनः। अपरे मयूरबकचक्रवाकरूपवाहनाः अपि दृश्यन्ते। केचित् प्रकाशवन्तः, केचित् मलिनवस्त्रधारिणः, केचित् जीर्णाम्बरिणः, अन्ये नवकौशेयसम्भूषिताः। केचिद् बिडालसदृशवर्णाः, केचिद् काचसदृशाः, केचिद् कृष्णवर्णाः, अपरे कालिरूपधारिणः। एते सर्वे महात्मनः मृत्योरग्रगण्याः, दुःखितेन सदा नमस्क्रियाः पूज्याश्च। इति श्रीवराहपुराणे संसृतिचक्रे मृत्युपुरुषवर्णनं नाम सप्तनवतितमधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ संसारदुःखस्वरूपवर्णनं प्रवक्ष्ये। तत्र यमेन एको वृषो द्रष्टुं प्रदत्तः। स यथाविधि मम पूजनं कारितवान्। ततः स तुष्टः पुनः उवाच—"आसाद्य पूज्यासनं उपविश," इति। तस्य मुखम् अतीव भीषणम्, सदा सत्यं भयावहम्। रक्तलोचनः स पुनः पुनः भाषमाणः। तस्य भावनया अहं पुनः पुनः संप्रेरितः। तत्क्षणात् अहं तं तुष्टये सर्वदोषनाशकं स्तोत्रं जपितवान्। तद् स्तोत्रं दीर्घायुष्यं, क्षिप्रं कालप्रभावनाशनं, तत्रैव उक्तम्। ऋषिपुत्रः उवाच—"नमस्ते परमपितृदेवाय, चतुर्भुजस्थिताय। समयज्ञाय, कर्मज्ञाय, सत्यवाचिने, दृढव्रताय। त्वमेव कर्मकारकः, भूतभव्यवर्तमाननाथः। दण्डधराय, विकृतनेत्राय, पाशहस्ताय नमः। कृष्णवर्णाय, दुरासदाय, तैलरूपिणे नमः। देवपितृहोत्रग्राहकाय, महाबलाय नमः। एकाक्षमनेकाक्षं कालमृत्युम् नमाम्यहम्। कदाचित् बालरूपिणं, कदाचित् वृद्धं, कदाचित् उग्रं नमाम्यहम्। देव त्वं प्रत्यक्षं दृश्यसे, त्वद्विना किमपि न सिध्यति। सर्वेषु पाठेषु तव पाठः श्रेयः, त्वदन्यः कोऽपि न दृश्यते। या स्त्रियः पतिसंयुक्ताः, दुःखपीडिताः अपि, तपसि स्थिताः। तस्मात् सर्वेषां देवतानां मध्ये धर्मधारकत्वेन त्वमेव श्रेष्ठः।" वैशम्पायन उवाच—तदा धर्मः उद्दालकपुत्रेण तुष्टः। यम उवाच—"सत्यं वद, किं ते करवाणि? वरं वृणुष्व, यद् इच्छसि, द्विजोत्तम।" ऋषिपुत्रः उवाच—"यदि त्वं वरदः असि, राजन्, सर्वभूतहिते रतः, तर्हि तव राज्यं यथारूपं द्रष्टुमिच्छामि। सर्वं दर्शय, राजन्, यदि मे वरदः असि। प्रकाशय, लोकानां हिते स्थित महात्मन्।" एवं उक्त्वा स बलवान् द्वारपालं आज्ञापयामास।