वराहपुराणम्

atha dharmarājasya nagarasya varṇanam pravartate। pavitritamanasaḥ teṣāṃ maharṣīṇāṃ vacanāni śrutvā, naciketaḥ kathayāmāsa—“tasya nagarasya vistāraḥ sahasra-yojanam, dīrghatā tu tad dviguṇā। yama-pateḥ sā purī dviguṇena parikheṇā parivṛtā। tatra prāsādāḥ mahāmandirāṇi ca samantāt saṃkulāni, śikharaiḥ mahāprāsādaiḥ virājitāni santi। kailāsācalāgra-sadṛśāni niveśanāni tasyāṃ śobhāṃ vardhayanti। tatra ramyāni hradaḥ padma-sarāṃsi ca dṛśyante। narāḥ nāryaśca tatra samantāt sañcaranti, gajavājibhiḥ ca nagarī sadā paripūrṇā। sā rājadhānī sarvabhūta-samākīrṇā, keṣucit sthāneṣu gītāni hāsyāni ca śrūyante, anyatra duḥkhena pīḍitāḥ prajā dṛśyante। kecid nr̥tyanti, kecit tiṣṭhanti, kecid baddhāḥ santi। sthūla-sūkṣma-rūpāṇi bhūtāni svakarmānusāreṇa tatra dṛśyante। etad dṛṣṭvā mama gātrāṇi śithilāni bhavanti, manāṃsi ca sammūḍhāni iva pratibhānti। tathāpyahaṃ yathādr̥ṣṭaṃ yathāśrutaṃ vakṣyāmi। sā purī dṛśyate ca na ca dṛśyate, vividhatarubhiḥ saṃkulā ca। tatra prasannāni śītala-gandhavanti vāriṇi santi। tatra pravarā nadī sphuratī pāpavināśinī। tatra devāḥ punaḥ punaḥ jale krīḍanti। tatra vakra-kaṇṭhyaḥ madhura-gītāḥ kinnaryaḥ sarpāḥ ca santi। evaṃ tatra sahasraśaḥ divya-nāryaḥ nityam upasthitāḥ। anyatra puṣpaphala-prasavinaḥ vanāni santi। tatra jale rūpavatyaḥ striyaḥ śobhanābaddha-mekhalāḥ kāmarūpiṇyaḥ dṛśyante। tāḥ svaiḥ priyaiḥ saha nadīṃ kṣobhayanti, hṛṣṭāḥ krīḍanti ca। jalavādyaravair maṇi-mekhalāninādaiḥ ca sā śubhā nadī, sarva-nadīṣu śreṣṭhā, vaivasvatī iti khyātā। sā ramyā svarūpeṇa, nityam divyāmṛta-sadṛśa-jalapūrṇā। tatra rathāṅga-nāmni suvarṇa-madhyāni padmāni virājante। tasyāḥ jalaṃ śuci, sugandhi, madhuraṃ, prasannaṃ, amṛtasadṛśaṃ ca। tatra rūpavatyaḥ striyaḥ ānanda-mattāḥ ramante। sā nadī devaiḥ, tapasvibhiḥ, munibhiḥ ca pūjyate। tatra bahavaḥ puruṣāḥ jaladānaṃ kṛtvā, tasyāḥ svarūpaṃ tattvena sthāpitaṃ। striyaḥ sadā tatra saṃgītāni vadanti, vādya-gītaiḥ ca sārdhaṃ। tāḥ rūpa-mādhuryaiḥ svara-mādhuryaiśca devān svargaloke mudām avāpnuvanti। prāsāda-vaneṣu ramamāṇāḥ tāḥ nāryaḥ kadāpi na klāntā bhavanti। kadācit sugandhaḥ prasarati, prāsāda-patha-prasavāḥ mārgāḥ tena pūryante। anyatra anyāḥ priyaiḥ saha svarṇa-vedikāsu krīḍanti, tejasvinyaḥ dṛśyante। tasyāḥ sukhasya parimāṇaṃ varṇayitum api bahubhiḥ divasaiḥ na śakyate। evaṃ śrī-varāha-purāṇe saṃsāra-vṛtte dharmarāja-nagara-varṇanaṃ nāma śataṣaṇṇavati-tamaṃ adhyāyaḥ samāptaḥ। ṛṣiputro 'pi punar uvāca—sā purī prākāreṇa parivṛtā, śata-prāsāda-bhūṣitā ca। sā nabhaḥ iva khātā, dīptimantī dṛśyate। vividha-vādya-ninādā pūrṇā, jvālā-mālayā parivṛtā ca sā purī virājate।