तत्र किल मुनयः केचित् समुपविष्टाः, केचिदुत्तिष्ठन्तः, केचिदात्मसंयमपरायणाः स्थिताः। यमलोकात् आगतम् नचिकेतसम् दृष्ट्वा, मुनयः कश्चन विस्मयं प्राप्नुवन्, कश्चित् संशयं भाषन्ते स्म। तदा ते मुनयः समवेत्य नचिकेतसं प्रबुद्धात्मानं स्वधर्मनिष्ठं दृष्ट्वा, सान्त्वपूर्वकम् ऊचुः— “बुद्धिमन् नचिकेतः, त्वं यथादृष्टं यथाश्रुतं च यथावत् अस्मभ्यं कथय। यदि किञ्चिद् रहस्यं त्वया पृष्टम्, तत् अपि विशेषेण वक्तव्यम्। कालमायया हि मृताः कदापि न दृश्यन्ते। यत्र यत्र कृतं कर्म, तत् परत्रैव भुज्यते। अत्रापि कालमायया यथाकालं दृश्यते। बहवः परं पारं चिन्तयन्तः तत्र न यान्ति। अत्रैव चिन्तां न कर्तव्या, यः श्रेयः स एव अन्वेषणीयः। धर्मराजस्य रूपं किम्? कालः कः? केन कर्मणा मोक्षः सिध्यति? किमाचरेत्? कोपबन्धनजनितं दुःखं तथा पीडां छेदनं च कथं जयेत्? आत्मसंयताः कथं यान्ति? पापकर्मकृत् कथं प्रेत्य गच्छति?” ते पुनः स्नेहात् सौहार्दात् प्रेम्णा च नचिकेतसं पप्रच्छुः। एवं कथायाम् वैशम्पायनः उवाच— “नृपश्रेष्ठ, यदुः तदा वाक्यमब्रवीत्। तच्छृणु, जनमेजय।” एवं श्रीवराहपुराणे ‘नचिकेतसः संसरणचक्रम् आगमनम्’ इति चतुर्नवतिशततम् अध्यायः समाप्तः। अथ, यमस्य लोके पापकृतां वासस्थानवर्णनं प्रवक्ष्यामि। तपसा स्थिताः मुनयः, शृणुत। यथाशक्ति संसरणचक्रम् अहं वर्णयामि। ब्रह्महत्यादिकृत्, विश्वासघातकः, कनीयसीं दूषयन्, दुष्टाचारनिष्ठः, शूद्रयाजकः, द्विजदूषकः, सुरापः, ब्रह्मघ्नः, वीरहन्ता, मातरं पितरं धर्मपत्नीं च परित्यजन्, गृहक्षेत्रचौर्यकरः, सेतुभञ्जकः, अशुचिः, निर्दयः, पापकर्मी, हिंसकः, व्रतभङ्गी, भूमिषु मिथ्यावादी, वेदवृत्त्याश्रयी द्विजः, सर्वपापकृत्संगी, तीव्रद्वेषी, परधनहरः, नृपघ्नः, सेवाभ्रष्टः, चिह्नधारी पापकर्मी, देवायतनयाज्यभूमिविक्रेता, कृत्रिमनखकेशधारी, अज्ञानात् व्रतत्यागी, निर्वासितः, कलहप्रियः, कठोरवाग्मी, अधमः—एते सर्वे नरकस्थानं यान्ति। स्त्रियः पुरुषाश्च तत्र यान्ति, शृणुत। तानि स्थाना वर्णयिष्यामि। तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे तपस्विनः विस्मयान्विताः सन्तः नचिकेतसं पप्रच्छुः— “यथा दृष्टं त्वया तथा सर्वं वद, विप्रश्रेष्ठ। स एव कालः कः येन सर्वं प्रवर्त्यते? स तं कालं निगृह्णाति; ब्रह्मलोकस्थः स एवेश्वरः।