वराहपुराणम्

भगवान् वराहस्वरूपधारी धर्मराजाय प्राचीनवृत्तान्तं समुपदिशन् इत्युक्तवान्—मधुपर्कस्य कारणं, तस्य दानं, तस्य च सम्यग्योजनं यथावत् ज्ञेयम्। यः ब्राह्मणः मधुपर्कं सम्यग्ददाति, स परमां गतिं प्राप्नोति, यत्र प्राप्त्वा न शोचति। ये च मम विधिना मधुपर्कदानं लभन्ते, ते दिव्यं मम मार्गं प्राप्नुवन्ति। मधुपर्कं गृहित्वा, एष मन्त्रः उच्चार्यः— "ॐ, एष एव, भगवन्, तव शरीरेण सारभूतं मधुपर्कं संसारमोक्षदं।" अथोऽन्यदपि वक्ष्यामि, शृणु पृथिवि। एवं मधु-दधि-घृतानि समभागेन सम्यग् विनिर्मेयाः। तानि सर्वाणि समुपलब्ध्वा, मम समर्पितं कर्म समाचरेत्। एवं श्रीवराहपुराणे एकनवतितम्यधिकशततमोऽध्यायः, "मधुपर्कसम्भवदानसंयोगवर्णनं" इति समाप्तः। अथ, पृथिव्या मधुपर्कसम्भवदानश्रवणानन्तरं, विश्वशान्तिवर्णनं प्रवर्तते। सा पृथिवी नियमपरायणा परमविस्मयेन पूर्णा जाता। सा प्रार्थयामास— "भगवन्, धर्मयुक्तेन आचरणेन यद् यद् तव मनसि प्रियं, तत् सत्यमुक्त्वा ब्रूहि, किमत्र श्रेयस्करं परमं?" भगवानुवाच— "सर्वं तत् विस्तरेण वक्ष्यामि, संसारदुःखनिवृत्तये। ततः, हे पृथिवि, मम कृते शान्तिकर्म समाचर, यत् लोकानां सुखदं भवति।" "नारायणाय नमः" इति मन्त्रं उच्चार्य, "त्वां शरणं प्रपन्नोऽस्मि, भगवन्, संसारसागरात् तारयन्तम्। सर्वतोऽवलोकय, अधश्च पश्य; नित्यं रोगेभ्यः पालय। गर्भिणीनां वृद्धानां, क्षेत्राणां गोत्राणां च, अन्नं, शुभवृष्टिं, समृद्धिं, तथा अभयम् यच्छ।" "देवानां ब्राह्मणानां, भक्तानां, कन्यानां च, एष शान्तिकर्मोच्चारणं कृत्वा, मम सेवायां रता भव।" तत्र मन्त्रः— "योऽसि त्वं सर्वलोकमूलः, यज्नकर्मसाक्षी च देवेषु च, स एव सिद्धिः कीर्तिश्च, तस्य शक्त्या महाबलम्।" एवं सत्यम् उच्चार्य, मम शान्तिं प्राप्नोति, या सुखदा भवति। एवं शान्तिकर्म सम्यगुच्चार्य, ततः मधुपर्कं दद्यात्। तत्र मन्त्रः— "योऽसि त्वं, देवानां श्रेष्ठात् जातः, पूज्यः, मधुपर्कसंज्ञकः।" घृतं दधि मधु च सममुदुम्बरपात्रे स्थाप्य, यदि घृतं न लभ्यते, तर्हि लाजैः सह मिश्रयेत्। तथैव दधिमधुघृतं सममुपकल्प्य, यदि एतानि न स्युस्तर्हि, मम कार्यनिष्ठया, मन्त्रः— "योऽसि त्वं नाभिसम्भवः, यज्नमन्त्रैः गुह्यजपैः च।" या च मया निर्दिष्टं विधिपूर्वकं ददाति, सा पुण्यशीला महाभागा। अथापि अन्यद् वक्ष्यामि, शृणु वसुन्धरे। तत्रापि मन्त्रेण विधिपूर्वकं दातव्यम्। मम भक्तेन सर्वसंसारमोक्षणाय दातव्यम्। मधुपर्कं गृहित्वा, एष मन्त्रः पठनीयः— "योऽसि त्वं सर्वदेहेषु स्थितः, नारायणः, सर्वलोकाधिपः।" एतेनैव मन्त्रेण मधुपर्कं समर्पयेत्। एष एव, हे महाभागे, मधुपर्कस्य विधिप्रकारः यथोक्तः।