वराहपुराणम्

तेषां सोमेन सह शरणायागतानां मम समीपं आगमनं ज्ञात्वा, ब्रह्मणा एवं सम्बोधितः परमेश्वरः, स सर्वेश्वरः, तत्र योगवेदाङ्गनिर्मितं भगवन्तं पश्यति। विष्णुना वैष्णवमायया निर्मिताः सन्ति ते, हे ब्रह्मन्। मम शरीरेणैव दिव्यः ब्रह्मा पिता उत्पन्नः, तथा मम शरीरेणैव पितामहः रुद्रदेवः अपि निर्मितः। ब्राह्मणानां हितार्थं विष्णोः मायया एव ते सृष्टाः। यदि ते सोमेन सह शरणायागताः, हे ब्रह्मन्, तर्हि शृणु, लोकपितामह, अहं ते तद्वक्ष्यामि। श्राद्धकर्मणि प्रथमं भागं तस्मै दातव्यं, मनुष्येषु वा। एवं भगवता उक्ते, पद्मसम्भवः ब्रह्मा वचः प्राह। तेजसा ज्वलमानः सर्वभक्षः हविःप्रियोऽग्निः तत्र स्थितः। ब्रह्मा तं अग्निं सम्बोध्य उवाच—"शृणु, हविःप्रिये,"। यदा त्वं तद् भक्षयिष्यसि, तदा देवगणाः मरुद्भिः सह तद् भुञ्जते। पश्चात् तद् अर्पितं पिण्डं सोमेन सह भुज्यते। ततः देवाः सोमेन सह प्रस्थिताः, हे पृथिवि। अतः, हे पृथिवि, प्रथमं श्राद्धं अग्नये दातव्यम्। अनन्तरं कुशान् वितीर्य पिण्डान् दातव्यः। पितामहे रुद्रसम्भवे मध्यभागे च। prescribed मन्त्रैः विधिवत् मनुष्याः श्राद्धकर्म आचरन्ति। द्विजातीनां कृतं श्राद्धं केवलं मम मायया सिद्ध्यति। नपुंसकाः चित्रकाराः धनपालनिन्दकाः, नर्तकाः गायकाः रंगोपजीविनश्च, राजसेवकाः क्रेतारः विक्रेतारश्च, विधिहीनकर्मिणः शूद्रवृत्त्युपजीविनश्च, दीक्षिताः पृष्ठशूकरवाहकाः, द्विजातिबर्बराश्च, चौराः लेखकाः वेतनपुरोहिताः रंगकर्मिणश्च, सर्वशिल्पिनः सर्वविक्रयिणश्च, दूरयात्रिकाः तादृशवृत्त्युपजीविनश्च—एतान् श्राद्धकाले रजसः प्रवृत्तिं विद्यात् पण्डिताः। हे माधवि, एतान् पितृश्राद्धे न पश्येत्। एवं कर्तुः पितरः षण्मासान् भीषणं दुःखं प्राप्नुवन्ति। हविर्दत्तं वह्नौ क्षिप्य सूर्यं च पश्येत्। गन्धं, पुष्पं, धूपं, अर्घ्यं, तिलोदकं च दद्यात्। पुनः अन्यदपि वक्ष्यामि, शृणु सत्यं, हे सुन्दरी। ये पितृभक्तान्नं न भुञ्जते, हे माधवि, द्विजातयः ये पितृभक्तान्नं भुञ्जते, ते एव श्राद्धकर्मणि युक्ताः। परन्तु यो दम्भेन अन्नशेषं त्यजति, स नरकं गच्छति निश्चितम्। माघमासे द्वादश्यां सर्पिषा पक्तं शाल्यन्नं दद्यात्। आत्मशुद्ध्यर्थं श्यामा गवां वत्सयुक्तां दद्यात्।