यः द्विजातीन् सन्तोष्य श्राद्धं कुर्यात्, तस्य कृते, यदि अपि नरकस्थः भवेत्, तत्र अपि विमुक्तिः स्यात्, तस्य तृप्तिः च अक्षय्या भवति। ब्राह्मणवचनानुसारं यथाशक्ति दानं दत्त्वा, तत्र कृष्णं वृषभं दद्यात्, यः नरकदुःखं नाशयति। एवं कृत्या पितरः षष्टिसहस्रवर्षाणि तृप्ताः भवन्ति। यदि तु वृषभः शृङ्गेना पङ्कं उद्धरति, तदा तं उद्धृत्य, स सोमलोकं गच्छति, षष्टिसहस्रवर्षाणि च षट्शतानि च तत्र वसति। एष गृहस्थधर्मः पुत्रपौत्रसहितः। यथा, यः गृहस्थः, स कृमिपक्ष्यादिजन्तून्, चलान् पक्षिणः च, सर्वान् रक्षति; गृहस्थाश्रमः धर्ममूलम्, तत्र धर्मः प्रतिष्ठितः। चन्द्रमास्यां वा पर्वणि वा, ये पितरं उद्धरन्ति, तैः एव पितरः तृप्ताः भवन्ति। न तु यज्ञैः, दानेन, अध्ययनेन, उपवासेन, तीर्थस्नानेन, अग्निहोत्रेण वा, पितरः उद्धर्यन्ते। तत्र ये ब्रह्मविष्णुकायान् प्रविष्टाः, तैः पितरः तत्र गताः। एवं क्रमशः, हे पृथिवि, पितृदेवताः तत्र निवसन्ति। एते देवा इन्द्रमुख्याः तद् न जानन्ति; न च ब्रह्मा जानाति, यः मम मायया उत्पन्नः। पुनः, हे सुन्दरी, अन्यं विषयं पितृयज्ञसम्बन्धं वक्ष्यामि। यदा अर्घ्यसंकल्पं कृत्वा, भूमौ कुशान् प्रसार्य, तदा तैः अजीर्णदुःखेन पीडिताः पितरः दृश्यन्ते, हे सुन्दरी। सोमेन तान् अजीर्णदुःखितान् दृष्ट्वा, सोमः वाक्यम् अब्रवीत्। पितरः सोमाय उक्तवन्तः—"नः वचनं शृणु।" तैः श्राद्धे नियुक्ताः पितरः पितृबलिना तृप्ताः अभवन्। सोमः अब्रवीत्—"सर्वे मिलित्वा तत्र गच्छाम, यत् श्रेष्ठं स्यात्।" सोमेन एवं उक्तः, तदा पितृदेवताः तत्र आगताः। दिव्यं पितामहं दृष्ट्वा, शीघ्रं भूमौ प्रणम्य, "हे देव, अजीर्णदुःखिताः पितरः यथा पच्यमानं नश्यति, तथैव पितामह," इति अब्रुवन्। तत्र ब्रह्मा योगिनां प्रभुं वाक्यम् अब्रवीत्—"सोमसहिताः शरणं यत्र आगताः।" ब्रह्मणा एवं उक्तः, परमेश्वरः, उत्तमः प्रभुः, तत्र योगवेदाङ्गसम्बद्धं प्रभुं दृष्टवान्। विष्णुना विष्णुमायया ते निर्मिताः, हे ब्रह्मन्। मम शरीरात् दिव्यः ब्रह्मा पिता उत्पन्नः; मम शरीरात् रुद्रदेवः प्रपितामहः अपि उत्पन्नः। ब्राह्मणहितार्थं ते विष्णुमायया निर्मिताः। यदि ते सोमसहिताः शरणं प्राप्ताः, तर्हि, हे ब्रह्मन्, लोकपितामह, शृणु, तत् वक्ष्यामि। श्राद्धे प्रथमभागः तस्मै दातव्यः, वा मनुष्यानाम् मध्ये।