एवं उक्त्वा, अत्रिकुलोत्पन्नः स मुनिः पितृयज्ञस्य निश्चयं विस्तरेण निवेदयामास। ततः नारदः, द्विजश्रेष्ठः, तं प्राह—“त्वया चातुर्वर्ण्यस्य सर्वस्य धर्मः प्रतिष्ठितः। पितृयज्ञः तु मृत्योत्तरमासे कार्यः, तथा प्रतिदिनं अपि। स ब्राह्मणानां विधिना निर्दिष्टः, शूद्राणां तु मन्त्रवर्जितः। ते नित्यं श्राद्धं कुर्वन्ति; एषः नैमिश्राद्ध इति प्रसिद्धः।” इति नारदः, मुनिश्रेष्ठः, तद्वचनं उक्त्वा, श्राद्धस्य अभिप्रायं तथा उत्पत्तिं, हे माधवि, विस्तरेण निवेदयामास। एवं श्राद्धपिण्डयोः उत्पत्तिनामकः अध्यायः श्रीवराहपुराणे समाप्तः। अथ पिण्डविधेः उत्पत्तिप्रकरणम् आरभ्यते। श्राद्धं यथा कृतं शुद्धाशुद्धादिकं सहितं श्रुतम्। तत्र मम अद्य संशयः उत्पन्नः, हे भगवन्, त्वं तस्य समाधानं कर्तुं अर्हसि। ये तत्र पितृभ्यः विशेषं भागं लभन्ते—ते भोजनं कृत्वा, ब्राह्मणः वा देवः तस्मात् केन कर्मणा विमुक्तः भवति? स्त्रीस्वभावात् स्नेहात् च अहं त्वां पृच्छामि, हे जनार्दन। श्रीभगवान् वराहरूपधारी वसुधरां प्रत्युवाच—“सुमेधिनी, यत् त्वया पृष्टं तद् उत्तमं। देवी, द्विजातीनां मोक्षमार्गं कथयामि। शरीरशुद्ध्यर्थं उपवासः कर्तव्यः। प्रभाते सन्ध्यावन्दनं कृत्वा अग्न्यादीनां होमं समर्प्य, पूर्ववाहिनीं नदीं गत्वा विधिना स्नानं कुर्यात्। उदुम्बरपात्रे शान्त्यर्थं जलं स्थापयेत्। अग्न्यादिदेवाः स्वस्वभागेन तर्पणं लभन्तु। तस्मिन्काले एकां गाम् दत्त्वा पापं नाशयेत्। मृतस्य उदरे पिण्डदानं कृत्वा, स राक्षसत्वं प्राप्य पापात् विमुक्तः भवति। माधवि, गवां हेमदन्तिनां अश्वानां धनस्य च समुद्रपर्यन्तं दानं शुभं। यः प्रायश्चित्तं कुर्यात्, स नूनं विद्यायुक्तः द्विजः वेदाभ्यासनिरतः, स अन्यान् उद्धरति। स स्वं दातारं च उद्धरति, न संशयः। दिव्यकर्मणि, जन्मनि, जन्मनक्षत्रे, श्राद्धे, उत्सवदिवसेषु, यः वेदपारगः स्नातकः, बहुकर्मनिरतः, क्षमायुक्तः शास्त्रविद्, अहिंसकः—तं ब्राह्मणं दानाय योग्यं मन्येत। यदि दानग्राही ब्राह्मणः कूपवत् वा गर्तवत् भवति, तदा दाता अधः पतति। तं दृष्ट्वा पितरः निराशाः शीघ्रं नरकं यान्ति। अतः, हे सुभगे, अयोग्ये दानं न कर्तव्यम्।” अवन्तिदेशे कश्चित् धर्मपरायणः राजा आसीत्। तस्य पुरोहितः चन्द्रशर्मा नाम ब्राह्मणश्रेष्ठः। स राजा प्रतिदिनं ब्राह्मणेषु गाः दत्तवान्। कालातीत्य, मेधातिथिः तस्य पुत्रः, पितुः श्राद्धोत्सवे ब्राह्मणान् आमन्त्रयामास। आगतान् ब्राह्मणान् दृष्ट्वा मेधातिथिः अशौचेन क्लिष्टः अभवत्। स विधिवत् श्राद्धं कृत्वा, पिण्डान् सावधानी समर्पयामास। तत्र तेषु ब्राह्मणेषु, तस्मिन्काले, गोलकः नाम ब्राह्मणः आसीत्। इति कथा।