शुचिः समाधिमान् सन् सन्तानपितॄन् आवह्य, चतुर्णां वर्णानां कृते मन्त्रयुतैः हविभिः श्रद्धया तर्पणं करोति। यदा पितृकर्म समाप्तं भवति, संवत्सरस्य च पूर्तौ, तदा पितामहः, स्नुषा, भार्या, बान्धवाः च सम्बन्धिनः एकत्र सन्तः, क्षणमात्रं शोकवशात् रुदन्ति। अनन्तरं सः स्वयं अपि अल्पकालं रुदित्वा, तदनन्तरं मनः संयम्य पृष्ठतः गच्छति। कः जननी, कः जनकः, का भार्या, के पुत्राः? इति चिन्तयन्, स्नेहेन पितृकर्म करणीयमित्येव निश्चित्य, अस्मिन्लोके कः कस्य किम्? के वयं परस्परम्? इति पुनः पृच्छति। यदा तु पितृकर्म सम्यक् समाप्यते, तदा तत्र पितृत्वभावः जायते। एवं पितरः, पितामहः, प्रपितामहः च पितृत्वेन व्यवस्थिताः भवन्ति। एवं उक्त्वा, अत्रिसुतः सः पितृकर्मणः निर्णयं विस्तरेण व्याख्यातवान्। नारदः उवाच—त्वया चतुर्णां वर्णानां नियमः स्थापितः। पिण्डदानं च मासे मासे, प्रतिदिनं च करणीयमिति निश्चितम्। ब्राह्मणानां मन्त्रैः सह, शूद्राणां तु अमन्त्रकमेव। ते नित्यं श्रद्धं कुर्वन्ति, एषः नैमिश्राद्ध इति कथ्यते। एवं उक्त्वा, द्विजश्रेष्ठः नारदः, श्रद्धायाः संकल्पं तस्य च उत्पत्तिं माधविसंभाषणे न्यवेदयत्। एवं श्रीवराहपुराणे 'श्राद्धपिण्डोत्पत्तिवर्णनं' नाम अष्टाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ पिण्डोत्पत्तिवर्णनं प्रवक्ष्यामः। यथावत् श्रद्धकर्म, शौचाशौचादिकं च श्रुतम्। अद्य मम संदेहः जातः, भगवन्, त्वया स्पष्टीकर्तुमर्हसि। ये तत्र पितृभागं विशेषतः प्राप्नुवन्ति, ते ब्राह्मणा वा देवाः तदन्नं भुक्त्वा केन कर्मणा तस्मात् विमुच्यन्ते? स्त्रीभावस्नेहात् अहं त्वां पृच्छामि, जनार्दन। भगवान् वराहरूपं धारयन् वसुधरां प्रत्युवाच—सुन्दरि पृथिवि, यत् त्वं माम् अपृच्छः, तत् सम्यग् पृष्टम्। देवि, द्विजानां मोक्षमपि कथयामि। शरीरशुद्ध्यर्थं उपवासः कर्तव्यः। प्रातःसंध्यां कृत्वा, वह्नये हुत्वा, पूर्ववाहिन्यां नद्यां विधिवत् स्नानं कुर्यात्। उदुम्बरपात्रे शान्तोदकं स्थापयेत्। सर्वे देवाः अग्न्यादयः स्वस्वभागेन तर्पणीयाः। तस्मिन्नवेले, एकं गाम् दद्यात्, सा पापं नाशयति। यदि मृतस्य उदरे पिण्डं स्थाप्यते, तदा सः राक्षसत्वं प्राप्य, पापात् विमुच्यते। माधवि, गावः, गजाः, अश्वाः, धनानि, समुद्रपर्यन्तानि दानानि च, यः प्रायश्चित्तं करोति, सः विद्वान् द्विजः, वेदाध्ययननिरतः, स्वयम् आत्मानं दातारं च मोचयति, न संशयः। दैवकर्मणि, जात्युत्सवे, जन्मनक्षत्रे, श्रद्धकाले, पर्वदिने च, वेदपारगः, व्रतस्नातः, बहुधा कर्तव्यनिरतः, क्षमावान्, शास्त्रविद्, अहिंसकः च ब्राह्मणः, तस्मै दानं दातव्यम्; स एव मोचयितुं समर्थः। एवं श्रीवराहपुराणे पिण्डोत्पत्तिवर्णनं सम्पूर्णम्।