स्निग्धः स द्विजश्रेष्ठः अतिथिं नारदं समागतं सन्मान्य जलं पादप्रक्षालनार्थं, अर्घ्यं च समर्प्य, आसने उपवेशयामास। ततः नारदः तं प्राज्ञं समुपविशतं दृष्ट्वा उवाच—“त्वं तु अप्राज्ञ्यान् शोकस्य विषयान् शोकसि, यद्यपि बुद्धिमान् असि, तु तत्त्वं न अवगच्छसि। विवेकिनः जीवतः मृतस्य च शोकं न कुर्वन्ति। तव शत्रवः हर्षं कुर्वन्ति, तु स पुत्रः पुनः न आगच्छति। देवाः, असुराः, गन्धर्वाः, मनुष्याः, पशवः, पक्षिणः—सर्वेषां जातानां सर्वेषां मरणरूपः कालः नित्यं उपस्थितः। तव पुत्रः महान्, कीर्तिमान्, भाग्यसम्पन्नः आसीत्। मृत्युकालं प्राप्त्वा, स दिव्यं परमं स्थानं प्राप्तवान्। नारदस्य एतद्वचनं श्रुत्वा, स द्विजश्रेष्ठः भयभीतः कम्पमानवाचा पुनः पुनः श्वसन् उवाच—“आह, महर्षिसार्वभौम! आह, धर्मविदां श्रेष्ठ! स्नेहात्, मैत्र्यात्, प्रेम्णा वा यत् वक्ष्यामि, तद् शृणु। पुत्रस्नेहात्, तस्य निमित्तं यत् कृतं तत् कृतवान्। पश्चात्, कुशान् विस्तार्य, पिण्डदानं अर्पितवान्। शोकबलात्, एषः कर्म मया कृतम्। मोहात्, बुद्धिः, स्मृतिः, धृतिः च मया नष्टाः। स मुनिशापस्य घोरस्य उत्पन्नं भीषणं भयम् पश्यति; तु द्विजश्रेष्ठ, मा विषीद—पितरं शरणं गच्छ। अत्र अधर्मः न दृश्यते; न संशयः, एष धर्मः एव। मनसा, वाचा, कर्मणा च, स पितरं शरणं गच्छति। एवं चिन्तयन्, स शीघ्रं तपस्विनं समीपं गच्छति। स तं पुत्रं शुभैः अक्षयैः वाक्यैः सान्त्वयति। एष पितृयज्ञः ब्रह्मणा स्वयमेव कर्तव्यः विधिपूर्वकः निर्दिष्टः। श्राद्धं प्रथमं स्वयम्भुवाः कृतम्, हे प्राज्ञश्रेष्ठ! श्राद्धस्य विधिः, मृतजनानां कर्माणि, एवं स्थापिता। मम प्रसादेन, तस्मै बुद्धिं ददामि। धर्मराजस्य आज्ञया, नूनं गन्तव्यम्। जातस्य मृत्युः निश्चितः, मृतस्य पुनर्जन्म निश्चितम्। सत्त्वं, रजः, तमः—एते त्रयः शरीरे उत्पन्नाः कथ्यन्ते। तमोभूताः, कर्मदोषात्, सत्त्वगुणं न अवगच्छन्ति। वेदविदः सत्त्वगुणयुक्ताः, मोक्षमार्गं प्राप्नुवन्ति। स तु क्रूरः, भीरुः, दुष्टाचारः, हिंसकः, निर्लज्जः—तमोगुणयुक्तः ज्ञेयः; यदा तस्य समक्षं वदति, तु न अवगच्छति। तु वाचायाम् दृढः, चित्ते चञ्चलः, सदा शङ्की। यः धैर्यवान्, आत्मनिग्रही, शुद्धात्मा, श्रद्धायुक्तः—स सत्त्वगुणयुक्तः ज्ञेयः। एवं चिन्तयन्, शोकं न कर्तव्यम्। लज्जा, धैर्यं, धर्मः, श्रीः, कीर्तिः, स्मृति, बुद्धिः—सर्वे गुणाः, दुःखितं पुरुषं परित्यजन्ति। मोहबलात्, स हिंसां, असत्यं च आचरति। सर्वेषु विषयेषु मोहं संयम्य, धर्मे मनः स्थापयेत्। चतुर्वर्णानां धर्मान्, स्वयम्भुवाः उक्तान्, अहं वक्ष्यामि।