नारायणस्य वचनं पृथिव्या श्रुत्वा, सा धर्मनिष्ठा व्रतेन स्थित्वा पुनः प्राञ्जलिरुवाच—"एकं परमं रहस्यं ज्ञातुमिच्छामि, त्वमेव तद् वक्तुमर्हसि। किं पितृयज्ञस्य माहात्म्यं, हे सोमदत्त, किं तस्य पुण्यं, कथं च स यथावत् क्रियते? एतद् विस्तारतः श्रोतुमिच्छामि।" नारायणः प्रसन्नः समभाषत—"सुभगे पृथिवि, यत् त्वया पृष्टं तद् उत्तमं प्रश्नं कृतवती। अहं ते शृणु, शोकग्रस्ते भारार्ते पृथिवि, श्राद्धस्य उत्पत्तिं निर्णयं च वक्ष्यामि।" "यदा सर्वं तमसा व्याप्तं, न प्रकाशो न तेजो न किंचिद् दृश्यते, तदा अहमेव अनन्तशय्यां शेषे शयानः, मायया निद्रां आश्रित्य कदाचिद् जागरूकः कदाचिद् सुप्तः। एवं सहस्रयुगपर्यन्तं कालः अतीतः। पंचशतानि दिनानि त्वां धारयामि, सुमध्यमे। यत् त्वया ज्ञातुमिच्छति, तदपि त्वं स्वयमेव जानीहि।" "क्रोधात् मयैव दैत्यविनाशकः प्रभुः सृष्टः। एवं वयं त्रयो देवाः पृथिवीं एकस्मिन्न् अर्णवे कृतवन्तः। सर्वं जलमयं अभूत्, अन्यन्न किञ्चिद् अपश्याम। ततः अहं वटवृक्षस्य अधः मायया बालरूपं धारयन् स्थितवान्। त्वां निगृह्णामि, शुभे, एतत् त्वया ज्ञातव्यम्। ततः मायया जलं उत्पन्नम्। तत्क्षणात् ध्यानं कृत्वा वाक्यमिदं अवदं। तया प्रोक्तेन देवी तत्र कुम्भं समादत्त।" "आदित्या, वसवः, रुद्राः, अश्विनौ, मरुतां गणाः—एतेभ्यः भुजाभ्यः क्षत्रिया उत्पन्नाः, ऊरुभ्यः वैश्याः। एवमेव, देवाः असुराश्च ब्रह्मणः सन्तानात् जाताः। दितेः पुत्राः असुराः देवानां शत्रवः अभवन्। ये द्विजाः सूर्यसमप्रभाः, ते शास्त्रज्ञाः। निमिः तु वंशजः, आत्रेय इति ख्यातः।" "ये पत्रपर्णपानं कुर्वन्ति, ये शीतकाले जलनिवासिनः, ते सहस्रवर्षाणि तपश्चर्यां कुर्वन्ति, हे पृथिवि। ततः तं पुत्रं नष्टं दृष्ट्वा, निमिः शोकवशं गतः। दुःखं अनुभूय, निमिः तत्र विधिवत् कर्माणि अकार्षीत्, माधवि।" "स सर्वथा विशुद्धः, माघमासे द्वादश्यां, एकाग्रचित्तः श्राद्धकर्मणः उचितं चिन्तयामास। यानि यानि भोज्यानि, नव रससम्भूतानि, तानि सर्वाणि ब्राह्मणं विनयपूर्वकं समभ्यर्च्य, शुद्धचित्तः अभवत्। ततः सप्तकृत्वः एकत्रैव उपविष्टः। ब्राह्मणान् अपि सप्तवारं सम्यक् पूजयामास। श्रीमते पिण्डं नामग्रामेण समर्प्य अर्हणां चकार।" एवं श्रीवराहपुराणे श्राद्धमाहात्म्यस्य आद्यं रहस्यं नारायणेन पृथिव्यै सम्यक् उपदिष्टम्।