सर्वेषां वर्णानां जनानां देवप्रतिमाः पूजनाय योग्याः सन्ति। हे पृथिवि, शालग्रामशिलाः तु अधमवर्णिभिः स्प्रष्टव्याः न स्युः। यदि मोहवशात् शूद्रः वा स्त्री वा तां स्पृशेत्, तर्हि, हे पृथिवि, यदि तस्मिन्भक्तिः विद्यते, स्त्रीषु वा, तर्हि पादोदकपानात् सर्वपापानि विनश्यन्ति। शालग्रामशिलाया: संसर्गेण नित्यं शुद्धिः जायते। शृणु, यदा सा सुवर्णेन सह भवति, तदा यः पुण्यलाभः स्यात्, स तव मया कथ्यते। हे पृथिवि, यदा समुद्रः पात्रे दत्तः, तदा तस्य पूजनस्य फलं शतवर्षेऽपि वर्णयितुं न शक्यते। एष रहस्यः मूर्तिप्रतिष्ठायाः तुभ्यं निगद्यते। पूजनस्य आरम्भे यत् विधिं श्रावयामि, किं पुनरन्यत् श्रोतुमिच्छसि? एवं श्रीवराहपुराणे मूर्तिसुवर्णादिलिङ्गप्रतिष्ठावर्णनं नाम षट्शतान्यष्ट्यधिकशः अध्यायः समाप्तः। ततः नारायणवचनं श्रुत्वा, पृथिवी सा व्रतानुष्ठाने दृढा, व्याजहार। सा उवाच—‘एकं परमं रहस्यं ज्ञातुमिच्छामि; त्वं तस्य प्रकाशनाय योग्यः। पितृयज्ञस्य किमुत्कर्षः, हे सोमदत्त?’ किमस्य पुण्यं, कथं च स यथावत् क्रियते? एतदहं विस्तारतः श्रोतुमिच्छामि; ब्रूहि मे। एष ते उत्तमं प्रश्नं, शुभे पृथिवि, पृष्टं। त्वं मोहिता, सुन्दरी पृथिवि, भारार्ता। शृणु, अहं तुभ्यं श्राद्धस्य उत्पत्तिं निर्णयं च कथयामि। यदा सर्वं तमसा वेष्टितं, तेजोहीनं, प्रकाशरहितं आसीत्, तदा अहमेव अनन्तशय्यायां शेषे उपविष्टः आसं, पृष्ठतः स्थितः। मायया निर्मितया निद्रया युक्तः, क्वचित् जागरूकः, क्वचित् सुप्तः अपि। सहस्रयुगपर्यन्तं कालः यथाकालं गच्छति। हे सुश्रोणि, पञ्चशतानि अहं दिवसानि त्वां धारयामि। यद्वद् त्वया पृष्टं ज्ञातुम् इच्छसि, तदपि त्वया ज्ञातव्यम्, हे भास्वति। कोपात् तदा अहं दानवविनाशकं प्रभुं सृष्टवान्। एवं वयं त्रयो देवाः पृथिवीं एकमिव समुद्रं कृत्वा स्थिताः। सर्वं जलमयं अभवत्, अन्यत् किमपि न दृश्यते स्म। अहं वटवृक्षस्य अधः मायया बालरूपं धारयन् स्थितः। हे शुभे, अहं त्वां निगृह्णामि; एषा त्वया ज्ञायते। तत्र मायया जलं उत्पन्नम्। ततः क्षणमेकं ध्यानं कृत्वा, वाक्यमिदं अवदं। मया एवमुक्ता सा देवी तत्र कुम्भं जग्राह। तदा आदित्या, वसवः, रुद्राः, अश्विनौ, मरुद्गणाश्च समुत्पन्नाः। भुजाभ्यां क्षत्रियाः, ऊरुभ्यां वैश्याः अभवन्। हे देवी, देवाः असुराश्च ब्रह्मणः एवम् उत्पन्नाः। दितेः पुत्राः असुराः, सुरद्विषः, जाताः। सर्वे द्विजातयः, सूर्यसमानप्रभाः, शास्त्रविदः। निमिः तु तस्माद्वंशात् जातः, आत्रेय इति विख्यातः। ये पत्रपानेन वा जलपानेन जीवन्ति, ये च शिशिरे जले वसन्ति— इति श्रीवराहपुराणे प्राचीनाख्यायायां दिव्यशास्त्रे मूर्तिप्रतिष्ठावर्णनं पितृयज्ञोत्कर्षः च सम्यग् प्रतिपादितम्।