वराहपुराणम्

एवं कृत्या, तस्य पितृवर्गः मातृवर्गश्च तेन सम्यगुद्धृतौ भवन्ति। अथ तव कथयामि रजतप्रतिष्ठायाः विधिं, यथावत् शृणु। इत्येवं श्रीवराहपुराणे प्रतिमाप्रतिष्ठाविधिवर्णनं संपूर्णमभवत्। श्रीवराह उवाच— या प्रतिमा सुसंहताङ्गी, निर्दोषा, सर्वथा सम्यग्विनिर्मिता च, या चन्द्रसमानप्रभा, अत्यन्तमृदुला, कल्मषरहिताऽपि शुभा च भवेत्, तादृशीं प्रतिमां मम कर्मसु भक्त्या निर्माय, सः शुभैः स्तवैः स्वस्तिवाचनैश्च मां गृहं प्रापयेत्। मन्त्रः— ॐ। यो हि सर्वेषु लोकेषु सर्वार्हः पूज्यः सत्क्रियाश्च, देवेष्वपि पूजनीयः, यः च सूर्ये उदयकाले यजमानरूपेण प्रकाशते, मम कर्माग्निहोत्रमेव। मन्दमन्त्रेण, 'आद्यन्तमध्यमूर्तये' इत्युक्त्वा, स्नातः सुविभूषितश्च तां प्रतिमां पूर्वाभिमुखीं स्थापयेत्। यदा आलिङ्गननक्षत्रं कर्कटलग्नं च स्यात्, तदा मन्त्रपूर्वकं विधिवत् प्रतिष्ठां कुर्यात्। सर्वौषधिभिः भूषितां, आम्रपत्रैः शोभितां च तां प्रतिमां स्थापयेत्। हे देवि, गुरोः निर्देशेन सा प्रतिमा सुखदा रम्या शीतला च भवेत्। मन्त्रः— यो हि सर्वलोककर्त्ता, सर्वनियन्ता, सर्वरूपरूपधारी। 'अनन्ताय नमः' इत्युक्त्वा, शुभासु दिशासु सा प्रतिमा गृहद्वारं प्राप्य स्थाप्येत। मम विधिना प्रतिष्ठितां प्रतिमां, अभिषेकं कृत्वा, यथाविधि स्थापयेत्। मन्त्रः— गङ्गाद्यभ्यः नद्यः समुद्रात् च जलं गृह्यते। एवं पूजायाः अन्ते स्नाप्य, गृहं प्रतिमां प्रापयेत्। मन्त्रः— यो वेदैः ज्ञेयः, वेदवित्पूज्यः, यज्ञरूपः, यज्ञफलप्रदः। धनैः रजतसुवर्णैश्च 'अनन्ताय नमः' इत्युक्त्वा, पूर्वोक्तविधिना पूज्य, सः नरः— नीलवस्त्राणि, प्रियाभरणानि च दद्यात्। 'नारायणाय नमः' इत्युक्त्वा, यथाकामं वाञ्छितं फलमाशंसेत्। मन्त्रः— त्वमेव चन्द्रकान्तिसमप्रभः, शङ्खकुन्दवर्णः, शोभमानः। रूपं, सुन्दरं रूपं, अनन्तं, अमृतं, संहारकं, कारणं, सुलभं, दुर्लभं, उत्तमं, दीप्तिमन्तं— इति भक्त्या युक्तचित्तः प्रापणं दद्यात्। एवं मन्त्रं जपेत्— 'नारायणाय नमः'। 'हे प्रभो, हे अनन्त, हे पुरुषोत्तम, एतत् प्रापणं गृहाण' इति। सर्वलोकहिताय शान्तिपाठं जपेत्। रात्रिः, सन्ध्ये, नक्षत्राणि, ग्रहाः, दिशश्च— स्थावरं, जङ्गमं, सहचरं, नभोगं, शीघ्रगं, पद्मप्रभं, उदितं— एतेषां सर्वेषां वासुदेवत्वेन नमः; भक्तानां यथाशक्ति यथायोग्यं पूजनं कुर्यात्। तत्र ब्राह्मणान् भोजयेत्, गुरुमपि मन्त्रेण पूजयेत्। अञ्जलिपुटेन ब्राह्मणान् स्वजनान् च प्रणम्य, ततः गुरुम् उपहारैः सत्कारैश्च पूजयेत्। भोजनान्ते या जलबिन्दवः पतन्ति— यः पण्डितः एवं पूजयेत्, तेन विधिना हे देवि, मम रजतप्रतिमायाः प्रतिष्ठा सम्पद्यते। यथा रजतप्रतिमायां कर्तव्यं, तथैव सुवर्णमय्यां अपि। काष्ठमयी, शिलामयी, अन्यासु प्रतिमासु, तथा कांस्ये रजते च, यः फलं लभ्यते। हे सुन्दरि, एतेन विधिना एकविंशतिसहस्रकुलानि उद्धृतानि भवन्ति। इदं तव पृष्टायाः, हे पृथिवि, सम्पूर्णमाख्यातम्।