वराहपुराणम्

श्रूयताम्, देवी, यथोक्तं श्रीवराहपुराणे महात्म्यं मम प्रतिष्ठाविधेः। ओंकारमन्त्रेण सर्वदेवतारूपं मां—इन्द्रं यमं कुबेरं वरुणं सोमं बृहस्पतिं च—स्मरन्, यजमानः सर्वौषधीनां जलानां वातस्य पृथिव्याः च रथिनः च स्वरूपं मयि एव पश्यति। एवं मन्त्रेण सम्यग्यथाविधि कर्म समाचर्य, पूर्वाभिषिक्तैः जलैः रहसि मां स्नापयेत्। अङ्गशुद्ध्यर्थं च एवं मन्त्रं जपेत्—सर्वसरोवराणि, सर्वसागरा, सर्वनद्यः, सर्वतीर्थानि, सर्वपुण्ड्राणि च मयि आवाहितानि इति। तदनन्तरं मम आज्ञया यथाविधि स्नानं सम्पादयेत्, चन्दनधूपादिभिः शक्त्या यथाशक्ति च पूजयित्वा, सम्यक् वस्त्राणि आनीय मम पुरतः स्थापयेत्। तत्र मन्त्रं पठेत्—“देवेंद्र! एतानि वस्त्राणि सूक्ष्माणि, स्निग्धानि, सुखदायकानि मया गृहीतानि” इति। ततः ऋग्यजुःसामाथर्ववेदैः सह वेदाङ्गानि ‘नमो वंशाय’ इत्यादिना स्तुत्वा, प्रापणं मन्त्रयुक्तं विधिनैव समर्पयेत्। तत्र प्रापणकं दत्वा, आचमनीयं जलं दद्यात्। सर्वविद्या, ब्रह्म, ब्राह्मणाः, सर्वग्रहाः, सर्वनद्यः, सर्वसागराः च तत्र पूज्यन्ते। सूत्रमपि—“दीर्घता, संयमः, कामनिग्रहः, वामभागः, ओं, नमः पुरुषोत्तमाय” इति मन्त्रेण नमस्कृत्य, शुद्धभक्तजनान् सत्कारयेत्। ब्राह्मणान् पूजयित्वा, पायसाद्यैः तान् भोजयेत्। ततः मम अभिषेचनं कुर्यात्, येनाहं पूजितो भवामि। मुद्रावस्त्रदानमानादिभिः च पूजयित्वा, एवं निष्कम्पं मम पूजनं स्यात्, न संशयः। यदि एष विधिरनुष्ठीयते, अहं तं विनाशयामि, देवी, सत्यं वदामि। तस्य सहस्रसंवत्सराणि मम लोकान्तर्गतो भवति। तेन पितृमातृकुलयोः अपि मोक्षः स्यात्। अधुना रजतप्रतिष्ठाविधिं वक्ष्यामि। एवं श्रीवराहपुराणे 'कांस्यप्रतिमा-प्रतिष्ठाविधि' नाम अध्यायः समाप्तः। श्रीवराह उवाच— या प्रतिमा दृढसंयुक्ता, निर्दोषा, सर्वतो निपुणा, शशिप्रभासमा, अतीव स्निग्धा, कलङ्करहिताऽपि, शुभा, सा निर्माय, मम विधिना भक्त्या गृहं नयेत्, शुभैः स्तुतिप्रशंसाभिः सह। मन्त्रेण—“ओं, यः सर्वेषां लोकानां सर्वार्हः, पूज्यः, सम्मान्यश्च, देवेष्वपि, यः यज्ञपतिरिव उदयकाले विराजते, मम यागोऽग्निहोत्रम्”—इति स्तौति। 'मन्द' मन्त्रेण, 'आद्यन्तमध्यमूर्तये' इति मन्त्रेण, स्नातः अलङ्कृतश्च, पूर्वदिशं प्रति स्थापयेत्। यदा सम्यगालिङ्गननक्षत्रे कर्कटलग्ने च स्यात्, तदा मन्त्रपूर्वकं यथाविधि अभिषेकं कुर्यात्। सर्वौषधिभिरलङ्कृत्य, आम्रपत्रैश्च शोभयित्वा, गुरोः आज्ञया सुखमन्दशीतलानि कुर्यात्। मन्त्रेण—“यः सर्वलोकानां एकः स्रष्टा, सर्वनियन्ता, सर्वरूपरूपधारी” इति स्तुत्वा, ‘अनन्ताय नमः’ इति मन्त्रेण, शुभदिग्विभागे गृहद्वारं प्रति नेतव्यं। तत्र मम विहितविधिना स्थापनं कृत्वा, अभिषेकं सम्यगाचर्य, नियमानुसारं स्थापयेत्। मन्त्रेण—“गङ्गाद्याः नद्यः, सागराः च, अत्र जलं मया आहृतम्”—इति वदित्वा, विधिवत् स्नाप्य गृहं प्रावेशयेत्। मन्त्रेण—“यो वेदैः ज्ञेयः, वेदवित्पूजितः, यज्ञस्वरूपः, यज्ञफलप्रदः”—इत्यादिना स्तुत्वा, पूजां सम्यगाचरेत्। एवं, देवी, मम प्रतिष्ठाविधिः यथाशास्त्रं सम्यगुक्तः।