वराहपुराणम्

यथा ताम्रकांस्यरजतहेमवस्त्रादीनां विधिना मम पूजनं विहितं, तथा मम यज्ञपीठे न्यासरूपेणापि सम्यगर्हणेन पूजनं कर्तव्यम्। इच्छायुक्तः स्वगृहविचारं कृत्वा मां पूजयेत्। एतेन विधिना, हे पृथिवि, अहं प्रतिष्ठितोऽस्मि—नात्र संशयः। यः कश्चन मन्त्रैर्वा विधिवद्वा मम कर्माणि करोति, तस्मै तस्मै फलमेकैकं हृष्टात्मा ददामि। यः भक्तः सततं कर्मणि प्रवृत्तः सदा स्थिरः, स मे किञ्चित् जलं समर्पयेत्—तेन परमं प्रीयते मम मनः। यः शान्तात्मा सततं मां चिन्तयति, स एव मम प्रियः। एतत् सर्वं गुह्यं गुह्यतमं तुभ्यमाख्यातम्। शृणोति यः, स तद् दिवसे शुभनक्षत्रे प्रतिष्ठां कुर्यात्। पञ्चगव्यं सुगन्धिद्रव्यैः सलिलेन संयोज्य यथाविधि समर्पयेत्। ततः मन्त्रेण—‘त्वं सर्वलोककर्त्ता यस्य प्रसादात् लोकाः स्थिताः, कारणानां कारणं, उग्रतेजः, दीप्तिमान्, पुरुषोत्तमः—पुनः पुनर् नमः’—एतेनैव मन्त्रेण चित्तैकाग्र्येण मां चतुर्भिः पात्रैः स्थापयेत्। पुनः मन्त्रेण—‘ॐ। वरुणं सागरं प्राप्त्वा सम्यगर्चितः सन् आत्मा परमं तुष्टिं याति; अग्निः, पृथिवी, सर्वापः, येषां प्रसादेन सर्वे सदा सन्ति—तेभ्यो नमः’—इत्यनेन मन्त्रेण स्नापयित्वा, मम कर्मसु प्रवृत्तः स्यान्नित्यं। ततः अगुरुं, कपूरं, कुंकुमं धूपरूपेण समर्पयेत्। धूपदानानन्तरं पीतवस्त्रं यथायोग्यं दद्यात्। मन्त्रेण—‘पीतवस्त्रेण सदा तुष्टः, यदा स तुष्टः, तदा जगत् तुष्टम्’—इत्युक्त्वा वस्त्रं समर्पयेत्। पूर्वोक्तविधिना दानपात्रं दद्यात्। मन्त्रेण—‘देवानां शान्तिः, ब्राह्मणक्षत्रविप्रजनानां शान्तिः’—इति सम्यगुच्चार्य, ‘देवः पर्जन्यः वर्षं ददातु, पृथिवी धान्यपूर्णा भवतु’—इत्यपि प्रार्थयेत्। ततः भगवत्भक्तान् पूज्य, ब्राह्मणान् पूजयेत्। अनन्तरं, दोषरहितं वचनं कृत्वा, यथाविधि विसर्जनं कुर्यात्। वस्त्राभरणालंकारैः सम्यग् पूजयेत्। यः कश्चित् श्रद्धया गुरुं विधिवत् पूजयति, तस्मै राजा सन्तुष्टः सन् ग्राममात्रं ददाति, कठिनेन। एवं मम शास्त्रेषु मम शुभाज्ञया येनैव विधिना मम प्रतिष्ठा क्रियते, तस्मिन्नेव मम पूजाकाले मम मार्गेषु जलबिन्दवः पतन्ति। एवं, हे पृथिवि, मृण्मयप्रतिष्ठा सम्पूर्णा इति ते वर्णितम्। इति श्रीवराहपुराणे प्रतिष्ठाविधानं नाम षडशीत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ ताम्रप्रतिष्ठाविधिं कथयामि। ताम्रमयां सुन्दरां दीप्तिमतीं प्रतिमां कृत्वा, गृहं प्रविश्य उत्तराभिमुखां स्थापयेत्। सर्वगन्धयुक्तं सलिलं पञ्चगव्येन मिश्रयित्वा प्रक्षिपेत्। मन्त्रेण—‘यो रसं, स त्वं ताम्रे चक्षुषि तिष्ठ’—इत्युक्त्वा प्रतिष्ठां कुर्यात्। तेनैव मन्त्रेण, हे भगवन्, प्रतिष्ठाप्य, रात्रिं व्यतीत्य सूर्ये समुत्थिते, तत्रैव ब्राह्मणाः समागत्य वेदान् पठेयुः। एवं शास्त्रविहितेन विधिना ताम्रप्रतिष्ठा अपि सम्यग् विधेयेत्युक्तम्।