वराहपुराणम्

देवि, ततः संसारबन्धनात् मोक्षार्थं पूजनं कर्तव्यम्। तस्य रूपं निर्माय, स्थापनविधिना तदर्चनं सम्यक् कार्यम्। तत्र कर्पूरं, कुंकुमं, चर्म चागुरु च योजनीयम्। एतेन सुजनः पूजायाः पश्चात् अभ्यञ्जनं दद्यात्। शुभेन विधिना पायसं च नैवेद्यं समर्पयेत्। एवं पूजायाः सर्वाणि शुभद्रव्याणि विधिपूर्वकं दद्यात्। ततः प्राणायामं कृत्वा, एष मन्त्रः जपनीयः— ‘भुवि प्रतिष्ठिता त्वं, सुस्थिता दारु मध्ये, जगति श्रद्धया।’ पुनः शुद्धभक्तैः सहितः प्रदक्षिणं कुर्यात्। न चोर्ध्वं पश्येत्, नापि पार्श्वे, रागद्वेषविवर्जितः स्यात्। क्रियाविधिना तेषां प्रक्षालनं कुर्यात्। मन्त्रः— ‘त्वं सर्वेषां जनानां श्रेष्ठः, शरणं प्रभुः, त्वमेव नित्यं तिष्ठसि।’ एवं सर्वं कृत्वा, मम स्थापनविधिं निर्वर्तयेत्। गन्धपुष्पैः, तैलैः, नैवेद्यैश्च पूजनं कुर्यात्। एष विधिः, सुन्दरि, मधूकद्रुमस्य दारु विषये उक्तः। यः कश्चन एवं दारुमूर्तेः पूजनं स्थापयति— एवं श्रीवराहपुराणे दिव्यशास्त्रे ‘मधूकदारुस्थापनपूजनवर्णनं’ नामैकशीत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ वत्से, शिलामूर्तेः स्थापनां वर्णयामि, शृणु। निर्दोषां, सम्यक् परीक्षितां शिलां प्राप्य, तत्र श्वेतलिखितेन चिह्नं कृत्वा, त्वरया पुरुषः ताम् अंकयेत्। ततः दीपं दद्याद्, दधोदनं च नैवेद्यं समर्पयेत्। मन्त्रः— ‘सर्वेषां जनानां तेजस्वी त्वं, सोमाग्निवर्चसा, प्रज्ञानां श्रेष्ठः।’ ‘वराह, दशसहस्रगुण, जय जय, वर्धस्व! एवं रूपं निर्माय, नारायणं स्थापय।’ ततः पूर्वाभिमुखीं स्थापयेत्। श्वेतयज्ञोपवीतं धारयित्वा, दन्तधावनं कृत्वा, मन्त्रं जपेत्— ‘मायाशक्त्या विश्वरूपधारिन्, त्वं सर्वमूर्त्यधिष्ठानम्।’ ‘धारकः, अजितः, अजरोऽमृतः, एवं शिलायाम् स्थाप्य मूर्तिं, सुन्दरि।’ यः मां, वसुन्धरे, मम विधिना भक्त्या स्थापयति— यवकं क्षीरपायसं च भुक्त्वा, अहोरात्रेण विधिं संपूर्णयेत्। पञ्चगव्यं गन्धजलयुतं संयोजयेत्। तत्र गानवाद्यनिनादेन उत्सवः कारयेत्। ब्राह्मणाः सहस्राक्षरं ब्रह्म जपेयुः। देवि, अहम् आगमिष्यामि; मन्त्रजपः मम प्रियतमा। पुण्यात्मा अस्य मन्त्रेण पुनः आवाहनं कुर्यात्। एषु भूतगणेभ्यः, लोकनाथः, व्यवस्थापकः स्थितः। एतेनैव मन्त्रेण, समिद्धाज्येन च, यज्ञः कारयेत्। एवं विधिना कृतं सति, अहं स्वयमेव आगच्छामि। ततः मन्त्रेण पञ्चगव्यं विधिपूर्वकं पीत्वा, मम स्थापनं गृहे मंगलगीतवाद्यैः कुर्यात्। मन्त्रः— ‘शुभलक्षणयुक्तः, लक्ष्म्या नित्यसंयुक्तः, पुरातनः।’ एवं श्रीवराहपुराणे शिलामूर्तेः स्थापनविधिः विस्तारतः कथितः।