बलवन्तः स्वर्गं प्राप्ताः, कथं निर्बलानां मार्गः स्यात् इति प्रश्नः समुत्पन्नः। तु तु, ये पुत्रैः स्वधा-समर्पणेन पितॄन् पूजयन्ति, ते परमां गतिम् आप्नुवन्ति। त्रिकालज्ञ, दिव्यदृष्ट्या स्वर्गं गतान् तान् पितॄन् दृष्टवान्। शूद्रेषु यः श्राद्धकर्म करोति, स जात्या प्रतिलोम-प्रवरानां मध्ये अपि यथावत् फलं प्राप्नोति। ब्राह्मणेन एवं पृष्टे स कारणं वक्तुम् आरब्धवान्। प्रिये, तव अपि वंशः भाग्येन यथानियमं नास्ति। सर्वं मे कथय, यदि मे वचनं सत्यम् अस्ति तर्हि अहं तत् करिष्यामि। ये मदीये शरीरे सन्ति, कृशाः मशकाः, अहं तेषां सूत्रमन्त्रः; कदाचित् तेषां कृते सूत्ररूपः जातः। राज्ञ्यै संदेशं नित्यं वहन्ती प्रभावती नाम दासी अस्ति। अस्याः एव वयं सूत्रवंशः; श्राद्धार्थं वयं तिष्ठामः। केवलं अस्मिन्काले वयं वसामः, ततः समुद्रं गच्छामः। एतत् श्रुत्वा त्रिकालदर्शी मोहाविष्टः इदं वचनम् अब्रवीत्—कः नियमः अस्यां, येन यूयं अपि पुत्रैः सह विद्यध्वे? पूर्वकर्मफलात् यः यं अधःपथं प्राप्नोति, तत्र श्राद्धदानं, अन्नं, जलं, दानं, नित्यनैमित्तिकं च, फलदं भवति। कश्चन वंशे अस्माकं जलपूर्णं कपालं दास्यति इति आशा अस्ति। विशेषतः पुण्यस्थले तिलयुतं कपालं जलस्य दानं महत् फलदं भवति। कुशधारणेन, त्रिगोत्राणि पितॄणां नामानि च उच्चार्य, प्रथमं कपालं, ततः द्वितीयं, तृतीयं च तर्पणाय स्मर्यते। अन्ते “तृप्यन्तु” इति मन्त्रं विधानतः जपेत्। प्रथमं पित्रे समर्पयेत्, ततः मातरं तद्वत् पूजयेत्। एवं मातामहे, गोत्रपितामहे, पितामहे च विधिवत् अर्पयेत्। “मधुवाताः” इति ऋचं पूर्ववत् उच्चारयेत्। मातामहादीनां श्राद्धे अपि पूर्ववद् क्रमं पण्डितः आचरितुम् अर्हति। गोत्रं उच्चारयेत्—“ये सूर्यं विना खादन्ति, तान् नाशयामः” इति च। गोत्रस्य, मातुः, महामातुः, देव्या च आसने, अर्घ्यपात्रनियमे, पिण्डदानकर्मणि, आचमने च, गोत्रस्य, महामातुः, देव्या च नियतं कर्म आचर्यते। प्रथमं आशीर्वचनं उक्तव्यम्, येन दत्तं नश्यति न कदापि। पित्र्यनाशे, पितृभ्यः दत्तं नश्यति न कदापि। श्रद्धया दत्तं जलम् अपि अनन्तं फलं ददाति इति। श्राद्धकर्म कृत्वा, पितरः सदा तुष्टाः; “त्रिकालज्ञ, सुखेन स्थीयताम्, वयं नरकं गच्छामः” इत्युक्त्वा। पूर्वकर्मविपाकात्, मुनिश्रेष्ठ, ये पितरः मया अत्र पुण्यस्थले दृष्टाः, ते चिरकालं तिष्ठन्ति स्म। तेषां केचन प्रशान्तचित्ताः, केचन च दुःखितमनसः। ते मौनेन गताः; अस्यां विषये का निश्चितिः? कथय—कस्मिन्प्रकारे पुत्रस्य श्राद्धं निष्फलं भवति? मम वचनं शृणु, यत् कर्म पुरुषस्य तद् फलनिष्फलत्वं जनयति। यदि द्रव्यं अशुद्धं वा, अयोग्ये दत्तं वा, महापापं स्यात्। तिलरहितं, मन्त्ररहितं, कुशरहितं चेद्, तद् राक्षसीयम् इति कथ्यते।