वराहपुराणम्

कदाचित् काले कलिञ्जरस्य भूषणार्थं, विशेषतः तत्रोपवनानां निर्माणाय, सा स्वयमात्मनः शुद्ध्यर्थं च यज्ञाग्निं सुसंस्कृत्य प्रज्वलयामास। तदा पाञ्चालोऽपि सम्यग्विधिना स्वगुरुं मुनिं प्रणम्य, तत्रैव मृत्युकालीनानुष्ठानानि सम्यक् अकरोत्। स तदा ग्रामान् क्रीत्वा विप्राणां दाने समर्पयत्, तथा तदर्थं धनं च यथाविभागं वितरति स्म। सः कृष्णतीर्थे स्नात्वा, देवदर्शनं कृत्वा, साष्टाङ्गं प्रणम्य, तत्र व्यापारिणः आदेशं दत्त्वा देवालयं निर्मापयामास। तत्र स विनयपूर्वकं प्रोवाच—"देव, भवतः दिव्यज्ञानं अद्भुतं रोमाञ्चकारि च। अहं तस्मात् काले मैथिल्यां आरभ्य आगतः, हे गुरो। त्वया शुद्धदृष्ट्या कदाचिदहं दृष्टः। कृष्णगङ्गयोः प्रभावेन पुनः शुद्धिं प्राप्तवान्। मयि सत्यमिदं जातं—निषिद्धगमनेन यत्पापं तद्गतम्। अनुमतिं दातुमर्हसि भगवन्, तव पादौ प्रणमामि।" एवं स तत्र वह्नौ प्रवेष्टुकामः सन्, आकाशे निर्गुण्य वाणी व्यजायत—"कस्मात् किमर्थं वा, कस्य वा भीत्या त्वं मृत्युनिष्क्रमेणैवं करोति?" इदं स्थलं चक्रपाणेः पदचिह्नेन युक्तं, ब्रह्मलोकसमं पुण्यं चोत्तमम्। यत्र यत्पापं क्रियते, तत् वज्रसारं दुर्निवार्यं भवति। एकवारं स्नानमात्रेण तत्र ब्रह्महत्या दोषात् विमुक्तिः सुलभा। अत्र पञ्चतीर्थेषु स्नानस्य समकं किमपि नास्ति—नात्र संशयः। नैमिषे त्रयोदश्यां, प्रयागे चतुर्दश्यां, तयोः काले स्नानकर्मणा सर्वपापविमुक्तिः स्यात्। असिकुण्डे सरस्वत्याः, तथैव कलिञ्जरे, कृष्णगङ्गायाः पुण्यं प्रतिदिनं दशगुणितं वर्धते। मथुरायां पुण्यपापे विनश्यतः। पुण्यतीर्थमहात्म्यं महापातकनाशनं भवति। तदनन्तं, अमेयमपि, न तस्य सीमा विज्ञायते। यदा तद् लयं याति, तदा तद् न लभ्यते—किं तर्हि तस्य दैवतस्य वाक्यम्? यदा प्राणो लीयते, वायुः न दृश्यते, केवलं नाम मात्रं, स्वेदवद् रूपं शेषम्। यदा भूर्लयं याति, सा न लभ्यते—कः तर्हि तस्मात् देवात् परः? स एव वराहः प्रकटः, येन पुराणं प्रकाशितम्। तस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापविनाशः स्यात्। ज्येष्ठशुक्लनवम्यां गङ्गाजले स्नात्वा, यथाशक्ति दानं कृत्वा, सर्वपापात् विमुक्तः स्याद्। सः द्वादशादित्यवद् दीप्तिमान् दिव्ययानं समारुह्य गच्छति। तत्र वराह उवाच—"त्र पाञ्चालो नाम कश्चन सुमन्तुं समुपेत्य पप्रच्छ—‘त्वं अस्माकं गुरुश्च पिता च; किं कर्तव्यं ब्रूहि मे। किं त्रिरात्रं किच्छ्रं वा, पारकं वा, चान्द्रायणं वा व्रतम् आचरामि? यद् आकाशभारत्यां निर्दिष्टं, तत् सत्यम्, न कदापि मिथ्या।