श्रूयते किल पुरा कश्चित् ब्राह्मणः दृढव्रतः आसीत्। सः स्वाध्याययज्ञनिरतः सदा भक्तिमान् योगकुशलश्च। सः कर्माणि तानि ब्रह्मलोकप्राप्तिकाम्यया अकरोत्। तस्य मनः पुण्यतीर्थयात्रायाम् प्रववृते। सः विधिवत् प्रत्यक्षं पूर्वदिशं प्रति प्रस्थितवान्। तथैव उत्तरशृङ्गे, मनमथुरायामपि, सः सर्वेषु तीर्थेषु गत्वा स्नानं कृत्वा शुद्धिं प्राप्नोत्। पूजां च नमस्कारं कृत्वा स्वयात्रां पुनः आरब्धवान्। ततः सः एकस्मिन् कण्टकवनान्तरे, शून्ये, निःशब्दे च, स्थित्वा स्वल्पभीतः सन्, नेत्रे विमील्य तत्र स्थितवान्। तत्र सः मधुरया वाचा पप्रच्छ—"के यूयं, भीष्मरूपिणः भूताः?" इत्युक्त्वा पुनः अपृच्छत्—"यूयं सर्वदा एकत्रैव तिष्ठथ, कुत्र गच्छथ च? सर्वदा क्षुधया तृषया च पीडिताः, बहुदुःखसहिताः च।" "सर्वेऽपि दुर्बुद्धयः, विवेकहीनाः, ज्ञानशून्याश्च दृश्यन्ते।" "न वयं दिवं, न पृथिवीं, नापि दिनं जानिमः।" "एषा पूर्वदिशं प्रति यात्रा न रुच्यते।" "शीतगः, संयमकः, पञ्चमश्च लिपिकः—कथं प्रेतानां कर्मणां च नामोत्पत्तिः? किमर्थं यूयं सर्वेऽपि अनामिकाः?" "अहं नित्यं नवं खादामि, शुष्कं द्विजेभ्यः ददामि।" ते प्रत्युवाचुः—"एतेन कारणेन, द्विजश्रेष्ठ, नाम 'शुष्कदायकः' इति प्रसिद्धम्।" "एतेनैव कारणेन अपरः 'सूचिमुखः' इति कथ्यते।" "एतेनैव कारणेन शीघ्रगः इति नाम।" "आशंकितमना आरोहति संयमकः, तेनैव नाम।" "अस्माकं मध्ये पापिष्ठतमः लिपिकः, तेनैव सः नाम्ना स्मृतः।" "शीघ्रगः खञ्जः भवति, ततः अतीव सूचिमुखः।" "विस्तीर्णशिश्नः शुष्काङ्गः च दुष्टः जायते।" "यदि श्रवणे श्रद्धा अस्ति, किंचित् पृच्छ, यत्कामयसे। सर्वे प्राणिनः अन्नेन जीवन्ति।" ब्राह्मणः उवाच—"अहं सत्यं श्रोतुमिच्छामि, युष्माकं भोजनं कथं भवेत्। अस्माकं भोजनं शृणु, सर्वभूतदया परायण।" "यत् श्रुत्वा पुनः पुनः निन्दसि, तत्रैव प्रेताः भोजनं कुर्वन्ति।" "यत्र शौचत्यागः, त्यक्तगृहाणि, तत्र प्रेताः भुञ्जते।" "यत्र आचार्यपूजनं नास्ति, स्त्रीभिः जितानि गृहाणि च।" "यत्र नित्यं कलहः, तत्र प्रेताः भोजनं कुर्वन्ति, निन्दितद्विजेषु, निन्द्यकुलोत्पन्नेषु च।" "ये पापकर्माणः, तेषां भोजनं पापतरम्।" ततः ब्राह्मणः पप्रच्छ—"कथं न प्रेतयो भवति, व्रतैः वा त्रिरात्रोपवासेन, चान्द्रायणादिदुष्करैः कर्मभिः वा?" तं ते प्राहुः—"व्रतानुष्ठानशीलः, शुद्धः, न प्रेतः भवति।" "यो मुनिपूजने सदा प्रवृत्तः, सः न प्रेतः भवति।" "यो सर्वभूतदया परः, सः न प्रेतः भवति।" "यो पितृपूजनरतः, सः न प्रेतः भवति।" "क्षमया दानसम्पन्नः, सः न प्रेतः भवति।" "यो नित्यं उपवासे स्थितः, सः न प्रेतः भवति।" "यो नित्यं देवपूजायाम् प्रवृत्तः, सः न प्रेतः भवति।" इति त्वत्तः श्रुतम्, के न प्रेताः न भवन्ति।