मथुरां गन्तुं मया प्रयत्नः कृतः, मार्गे जलनिधिं जलैः आच्छादितं दृष्टवान्। आगमनस्य निश्चितता मया व्यक्ता, अनुमतिं याचितवान्। तदा तस्य पितृवचनं श्रुत्वा, “गच्छ पुत्र मथुरां, मम वर्तमानस्थितिं निरीक्षस्व” इति उक्तम्। एवमुक्तः सः प्रत्यवदत्—“एवं भवतु”—इति; ततः सः श्रेष्ठः पक्षी नौका आरुह्य यातः। तस्य दुःस्थितिं तथा मृत्युसंवादं श्रुत्वा, तत्र उपस्थिताः जनाः मनसि गभीरं दुःखं गृह्णन्ति। पक्षे, जीवितरक्षणार्थं तस्य पक्षिणः कृत्यम् अपेक्षन्ति। पिंजरस्थशुकस्य संवादेन तथा ज्ञानप्राप्त्या सर्वे आश्वासिताः। तदनन्तरं, रत्नैः पूर्णः कारवां समुद्रसदृशः आगतः। तत्र सर्वे, संख्या द्विंशतिः, समुद्रसम्बद्धैः सह आगच्छन्ति। सर्वे सन्तुष्टाः सन्मानिताः, ततः स्वगृहं प्रत्यागताः। ते व्यापारीं पितरं इव सेवां कृतवन्तः। एवं श्रीगोकर्णमहात्म्ये वराहपुराणे एकसप्ततिशततमोऽध्यायः समाप्तः। श्रीवराह उवाच—प्रथमदिवसे यथा कर्तव्यं, तद्वत् त्रयोदशेऽपि कृतम्। ताः देव्यो नृत्यगीतकौशलं प्राप्ताः। गोकर्णः सर्वभावेन स्वगृहं विस्मृतवान्। तासां मुखानि शिथिलानि, दुःखितानि, भग्नाभरणवस्त्रयुक्तानि दृष्टानि। ताः विकृताङ्गाः, व्रणैः आच्छादिताः, रुधिरप्रवाहयुक्ताः अपि दृश्यन्ते। पुत्ररहितस्य न मार्गः, न स्वर्गः, न अन्यत् किञ्चित् अस्ति। एतद् ज्ञात्वा, गोकर्णः तासां रूपपरिवर्तनस्य कारणं पृष्टवान्। देव्यो अभ्युक्तवन्तः—“सः भगवान् कालः, येन शुभकर्माणि भुज्यन्ते। स एव अनन्तकालः तं प्रश्नं पुनः पुनः पृच्छति उत्तरं च ददाति।” ततः निश्चयार्थं गोकर्णः पुनः ताः नमस्कृत्य अभ्यर्थितवान्—“यदि मम दुःखरूपविकृति रहस्यमपि प्रकाशयेत्।” एवमुक्ते, तासु एकया वाचः प्रवृत्ता—“शृणु पुत्र, विकृतिः कथं जाता इति वक्ष्यामि। मधुनगरं रम्यं, यत्र पुरुषाणां मोक्षः लभ्यते। सः तत्र भक्त्या गतः, चातुर्मास्यव्रतं पालितवान्। तत्र रम्याः उद्यानानि, उत्तमप्राकारैः परिवृतानि। तेषु सर्वकाले फलवन्तः वृक्षाः स्थिताः। तानि सर्वे उद्यानानि तेषां फलवृक्षैः, सेवकैः विनष्टानि। बहवः तान् निरोद्धुं प्रयत्नवन्तः, किन्तु दुष्टचित्ताः तत्र निवारणं न कृतवन्तः। सः सिंहः इव पिंजरस्थः, ‘कः नः रक्षिष्यति?’ इति चिन्तितवान्। सा उच्चैः दुःखपूर्णया वाचा विलप्य, “हाय, कष्टम्!” इति अभ्युक्तवती। श्रुतं यत् गोकर्णः अपि बहुधा दुःखितः अभवत्। सः अञ्जलिं कृत्वा, मृदु दुःखपूर्णया वाचा शनैः ताः समाश्वासयत्। “यदि अहं तत्र स्यात्, तं राजानं यत्सामर्थ्यं निग्रहिष्यामि।” इति वाक्यं श्रुत्वा, सर्वाः पुनः स्थैर्यं प्राप्ताः—“त्वं कः? वद, कुतः आगतः?” गोकर्णः उवाच—“पूर्वं सर्वाः दृष्टाः, सुन्दररूपाः, मनोज्ञनेत्राः। अधुना विकृताः, मम दुःखं वर्धयन्ति।” तस्य पुरतः ज्येष्ठा पुष्पैः अलङ्कृता वाक्यं प्रवृत्ता। एवं कथा श्रीवराहपुराणे गोकरणमहात्म्ये प्रवहति।