वराहपुराणम्

चन्दसां कुलोत्पन्नः कश्चिद् ब्राह्मणश्रेष्ठोऽग्निदत्त इति नाम्ना बभूव। स तु सुन्दरगृहेच्छया मृतः सन् राक्षसत्वमवाप। तस्य तदा—"एकं विश्रान्तिकालस्य पुण्यम् मे देहि," इति श्रेष्ठवणिजं प्रति याचना जाता। तं राक्षसं प्रति वणिक्—"वरं कृतं त्वया, एकं नृत्यकालं दत्तवानस्मि," इत्युक्त्वा तदनुग्रहं ददौ। श्रीवराहः तदा—"साक्षात् देवता तत्र स्थित्वा तं पश्यन् भूमौ गतः," इति कथयामास। देवदेवो जनार्दनः सौम्यवचनानि तस्मै प्रोवाच—"शुभे दिव्ययानं समारुह्य मम लोकं गच्छ," इति। सुदनः सशरीरः सपरिवारश्च स्वर्गं गतः। एष तीर्थस्य महिमा ते कथितः, हे वसुधरे। तस्मिन् पुण्यस्थलेनैव सुदनः मोक्षं प्राप। यः तत्र स्नानं करोति, स राजसूययज्ञस्य फलं लभते। यः वृषस्य मोक्षं करोति, स सर्वं कुलं उद्धरति। तेन पितरः पितामहाश्च सर्वदा त्रायन्ते। एवं श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये "अकूरतीर्थमाहात्म्य"नाम पञ्चपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः। अथ मथुरायाः प्रादुर्भावः। वत्सक्रीडनकमिति मम परं तीर्थं ते वर्णयिष्यामि। तत्र केवलं स्नानमात्रेण मनुष्यः वातस्य लोकं प्राप्नोति। अन्यदपि ते कथयामि, शृणु वसुधरे। तत्र सालतालतामालार्जुनैः समं वृक्षसमाकीर्णे स्थले। तत्र भाण्डीरके स्नात्वा यः यम्यः संयतः, स तत्रैव प्राणान् त्यक्त्वा मम लोकं गच्छति। तत्र गवां गोपालकैः सह क्रीडिष्यामि। तत्र महत्सौभाग्ययुक्ते सरसि, यः बहुभिः लतानिकरैः संवृतम्, स गन्धर्वाप्सरसां सहितः क्रीडया रमते। अन्यदपि पुण्यं तीर्थं ते कथयिष्यामि, यत् महापापविनाशनम्। यत्र केशी हतः, तत् तीर्थं शतगुणं पुण्यवत्। तस्मात् तत्र पुण्यं शतगुणं, अत्र संशयो नास्ति। तत्र पिण्डदानात् गयायामिव फलं लभ्यते। पृथिव्यां द्वादशादित्याभिधानानि सूर्यतीर्थानि सन्ति। तत्रैव कालयनिग्रहे कृते, मया अदित्यान् संस्थापितवान्। आदित्या ऊचुः—"अस्मभ्यं अस्मिन्वरे तीर्थे स्नानं दत्तं भवतु"। तेषां वचः श्रुत्वा क्रीडायाः समाप्तौ, तत्रैव प्राणत्यागेन मम लोकं गच्छति। एवं श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये "मथुराप्रादुर्भाव"नाम षट्षष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः। अथ मलयार्जुनादिषु तीर्थेषु स्नानादिकस्य माहात्म्यं वक्ष्यामि। तत्रैव यमुनां तीर्त्वा, महर्षे, रथः कश्चन विपर्यस्तः, कुटीरस्य घटपट्टश्च भग्नः। ज्येष्ठमासस्य शुक्लपक्षद्वादश्यां, वसुधरे, तत्र स्नात्वा, संयतन्द्रियः स्यात्। यमुनाजले स्नात्वा, शुचिः संयतात्मा च भवति। अस्माकं वंशे जातः अपि, कालिन्दीमज्जनात् शुद्धिं लभते। तस्मिन्नेव तीर्थे स्वर्गं प्राप्ताः पितरः सदा गायन्ति। एवं श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये "मलयार्जुनादिस्नानमाहात्म्य"नाम सप्तषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः।