वराहपुराणम्

स राजा यमुनां तीर्त्वा, तदनन्तरं, यत्र निग्रहस्य पुण्यस्थानं प्राप्तवान्। तत्र तस्य पापं, मातृवत् केवलं निमग्नं, सजीवेनैव तत्क्षणात् त्यक्त्वा ययौ। सौरे राष्ट्रे, देवि, धनुर्धरः नाम कश्चन क्षत्रियः आसीत्। स धर्मे स्थित्वा पृथिवीं शास्ति स्म, क्षत्रियधर्ममवलम्ब्य। शतपत्नीषु तस्य वसुघरा नाम महिषी मुख्यता आसीत्, या महात्मा आसीत्। स राजा शोभनप्रासादेषु, नद्याः तटे च, समयं यापयन्, भोगेषु रतः अभवत्। तस्य सप्त पुत्राः, पञ्च कन्याश्च जाताः, सर्वे सुशोभनाः। स पुत्रान् पृथिव्याः अधिपतित्वे स्थापयामास। तत्र जागरितः स राजा पुनः पुनः “हा” इति क्रन्दन् आसीत्। तदा तं पिवरी नाम पत्न्युवाच—“किं त्वं, राजन्, एवं वदसि?” स राजा मत्तः, सुप्तः, अथवा प्रमत्तः, असंबद्धं भाषते स्म। पिवरी पुनः उवाच—“यदि त्वं मां न रक्षसि, नाथ, तर्हि अहं प्राणान् त्यक्ष्यामि।” प्रियायाः वचनं श्रुत्वा स राजा प्रत्युवाच। “अत्र गत्वा, शुभानने, यथार्थं सत्यं वक्ष्यामि। पुत्रान् पौत्रांश्च यथायोग्यं स्थाप्य, प्रिये शुभे, तदा नगरवासिनः सन्मानितवान्। यदि भवती इच्छति, अहं पुत्रान् राज्ये स्थापयिष्यामि, हे निष्पापाः। जनाः सदा यमस्य इच्छां इच्छन्ति, नान्यथा। अतः, सर्वयत्नेन, वयं मथुरां नगरीं गच्छाम। अधुना मया ज्ञातं यत् त्यागात् परं सुखं नास्ति। न हि सङ्गात् दुःखं समं, न च त्यागात् सुखं समं। सामान्यतः सर्वेषां कामानां परित्यागः श्रेष्ठः इति मन्यते। ततः स राजा चतुर्विधबलसमेतैः नागरिकैः सह, तां शोभनां पुरीं दृष्टवान्, या इन्द्रपुरीव आसीत्। तत्र मथुरायां रम्यं मधुवनं, विष्णोः परमं धाम, विद्यमानम्। भाद्रपदमासस्य शुक्लपक्षे एकादश्यां, तत्र तृतीयं श्रेष्ठं कुन्दवनं नाम वनं। अथवा कृष्णपक्षे एकादश्यां, भाद्रपदमासे, चतुर्थं काम्यकवनं श्रेष्ठं वनानां। तत्र शुद्धे सरसि सर्वपापविमुक्तिः लभ्यते। पञ्चमं बकुलं श्रेष्ठं वनम्। यमुनायाः पार्श्वे, यत्र देवैरपि दुरापं स्थानं, तत्र, हे पृथिवि, मम भक्तः, मयि सर्वथा एकनिष्ठः, गच्छति। सप्तमं खादिरवनं, लोकेषु प्रसिद्धं, हे पृथिवि। अष्टमं महद्वनं, यत् मम सदा विशेषतः प्रियं। लोहम्-अङ्घवनं नाम वनं, यत् लोहम्-अङ्घेन रक्षितं। दशमं बिल्ववनं नाम, देवैः पूजितं। एकादशं भाण्डीरं, योगिभिः परमप्रियं च। एवं स राजा सर्वेषां वनानां मध्ये श्रेष्ठं भाण्डीरवनं प्राप्तवान्।