वराहपुराणम्

देव्याः प्रति भगवान् वराहः स्नेहपूर्वकं कथयति—"देवि, यः कश्चन तत्र तीर्थे स्नानं करोति, स मम लोकं प्राप्नोति। यः तत्र स्नानं करोति, स अग्निष्टोमसमाख्यस्य यज्ञस्य फलमवाप्नोति। यदि तत्रैव प्राणान् जह्यात्, स मम लोकं गच्छति। केवलं स्नानमात्रेण स्वर्गस्योपरि मुदं लभते। यः तत्र स्नानं करोति, स मम लोके पूज्यते। पाञ्चालदेशे, देवी, काम्पिल्यम् इति पुरी प्रमुखा वर्तते। तत्र तिन्दुकः नाम नापितः कश्चन वसति स्म। कालान्तरे तस्य कुलं विनष्टम्। स सर्वासु आसक्तिषु त्यक्त्वा, मथुरां प्रति जगाम। तत्र शतं कर्माणि कृत्वा, यमुनायां स्नात्वा, चिरकालं स्थित्वा, मृत्युपदवीं प्राप्तवान्। तस्यां शुभगृहे ब्राह्मणः कश्चन योगिश्रेष्ठः आसीत्। तत्र तीर्थस्य प्रभावेन दुर्लभा मोक्षस्थितिः प्रापिता। कदाचित् वीर्यवान् वैरोचनः सूर्यं सम्पूज्य, उत्तानबाहुः उपवासेन च श्रेष्ठं तपः अकरोत्। तदा भगवतः सविता प्रसन्नः सन्दर्शयन् तस्मै वाक्यं प्रोवाच। बली उक्तवान्— 'अर्थाभावेऽपि कुलं धारितम्।' ततः सूर्यः मुकुटात् चिन्तामणिं तस्मै दत्तवान्। यः तत्र स्नानं करोति, स सर्वपापैः विमुक्तः भवति। आदित्यवारे, उत्तरायणसमये, चन्द्रसूर्यग्रहणे वा, यत्र स्वेच्छया परमं तपः यत्नेन कृतम्, तत्र यदि प्राणत्यागः क्रियते, स मम लोके पूज्यते। विशेषतः पितृपक्षे, सः सर्वान् पितॄन् उद्धरति। देवि, यः तत्र स्नाति, स मम लोकं प्राप्नोति। यः तत्र स्नाति, स ऋषिलोकमवाप्नोति। ऋषितीर्थस्य दक्षिणे मम परमं मोक्षतीर्थं वर्तते। तत्रैव कोटितीर्थं अस्ति, यत् सुरेभ्यः अपि दुरलभम्। कोटितीर्थे स्नात्वा, पितृन् देवांश्च तर्पयित्वा, स ब्रह्मलोकं पूज्यते। तत्र पिण्डदानं कृत्वा, स पितृलोकं गच्छति; विशेषतः ज्येष्ठमासे दानदानेन तस्य फलम् अवश्यमेव लभ्यते। एते द्वादश तीर्थानि देवैः अपि दुरलभानि। केवलं स्मरणमात्रेण सर्वपापैः विमुच्यते।" एवं श्रीमद् वराहपुराणे मथुरातीर्थमाहात्म्ये द्व्यशतद्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। पुनः, मथुरातीर्थमाहात्म्यं प्रवक्ष्यामि। शिवकुण्डस्य उत्तरदिशि नव तीर्थानि कीर्त्यन्ते। तत्र केवलं स्नानमात्रेण परमश्रीः लभ्यते। यः तत्र स्नानं करोति, स मम लोकमवाप्नोति। तत्र यो वा स्नात्वा, वा मृतः, स नूनं मम लोकं गच्छति। यानि च तत्र संयमस्थले प्राचीनानि कर्माणि जातानि, तानि सर्वाणि पावनानि। यः महानपि पापी, नैमिषारण्ये वसन्, तत्र कृष्णपक्षचतुर्दश्यां यमुनां प्राप्त्वा... एवं देवी, मथुरातीर्थानां माहात्म्यं विस्तरेण कथितम्।