इन्द्रः दशसहस्रवर्षाधिककालं चिन्तयन् स्थितवान्। तस्य मनः इन्द्रियाणि च विक्षिप्यमाणानि सन्, भगवान् मधुरं वचनं प्राह— "मया चिन्त्यमाने त्वमेव मे परममार्गः संजातः।" इन्द्रस्य वचः श्रुत्वा, कामवहवाताः तत्र समागताः— "यस्यापि निगृहीतमनाः स्यात्, तं कः न सम्प्रकम्पयेम?" इति। ततोऽनुज्ञां लब्ध्वा, शीघ्रं वद सुखं च कुरु। तस्य दर्शनमात्रेण मम सन्तापः क्षीणः। तस्मिन्नेव काले, हृषीकेशभक्तिः यः मुनिः, स हिमवतः रम्ये शैले वसति स्म। इन्द्रः मनसि चिन्तयन्— "नूनं मम पदलाभकाम्यया त्वं तपः कुर्वन्, निवर्तस्व," इति। ततः कामेन प्रेरिताः ते निर्जग्मुः। देवानां नाथः शक्रः प्रम्लोचां नामाप्सरसं समाह्वयत्— "शुभे, गच्छ, भूमौ मुनौ विजयमावह। स्वच्छन्दलास्यविलासैः तं मोहयित्वा वशं नय। हृषीकेशसमीपे कुशलं ते अस्तु।" अथ समीपस्थे रम्ये उपवने, यत्र नानावृक्षलतासमाकीर्णं, पुष्पिताम्रकदलीगन्धपूरितं, मधुरसारसिक्तं, गन्धर्वगीतसङ्कीर्णं, मलयानिलशीतलं च, यत्र मुनिवीर्येण सर्वहिंसा सरित्सरोषु त्यक्ता, तत्र सा सुश्रोणी प्रम्लोचा प्रविश्य, अत्यन्तमधुरं गीतं गायन् स्थितवती। गान्धर्वं गीतं प्रारभ्य, देवपूजिताः गन्धर्वाः तत्र संजग्मुः। सा पुष्पबाणं सन्धानं चकार। तद्वर्णगीतं, पञ्चस्वरमधुरं, श्रुत्वा कामः पुनः पुनः धनुः सन्दधौ, न विश्राम्यन्। स आश्रममध्यम् अटन्, सर्वं निरीक्ष्य तुष्टमानसः सञ्जातः। तां सुन्दराङ्गीं दृष्ट्वा, स कामबाणेन विद्धः। सा अपि मृगाक्षी देवदत्तं निरीक्ष्य अनुरक्ता बभूव। सा हस्तेन कन्दुकं ताडयन्ती, चञ्चललोचना, अतीव रम्या बभूव। तस्याः लीलाविलासैः, सौम्यगत्याः, स मुनिः आकर्षितचित्तः। सा सुवस्त्रं परिधानं, सुवर्णमेखलया भूषिता आसीत्। मुनिः मोहितः सन्, तस्याः समीपमुपेत्य उवाच— "किं त्वं मृगानिव बन्धनपाशेन मां मृगयसे?" इति। सा प्राह— "सर्वथा वयं तव वशे स्थिताः, यदिच्छसि तत्कुरु।" ततः स ताम् हास्ययुक्तां दक्षिणहस्तेन गृहीत्वा, तया सह रमणीयान् भोगान् अयच्छत्। एवं स तया सह बहुदिनानि यथासम्भवम् अयापयत्। अथ कदाचित् स क्लान्तः सन्, महता संतापेन पीडितः, इदं वचनमुवाच— स्वपि जानन्, तपः पतितः, दैवबलात्। "मूढजनानां वाक्यं तु तथा; विवेकेन महदन्तरं दृश्यते। स्त्रीदर्शनमात्रेण नरः स्रवति, मोहितचित्तः।" इति। एवं उक्त्वा, मनः संहृत्य, तां दिव्यकन्यां विससर्ज।